Jedynie prawda jest ciekawa


68 lat temu ruszyło powstańcze radio

08.08.2012

"Błyskawica" - tak nazywała się powstańca radiostacja. Pierwszą audycję "Błyskawica" wyemitowała 8 sierpnia o 9.45. Odtąd nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku.

W muzeum znajduje się powstała w 2004 r. replika radiostacji. Podczas trwającej około pół godziny audycji rocznicowej, nadawanej na żywo poprzez antenę znajdującą się na dachu muzeum, powstańcy przeczytali kilka oryginalnych komunikatów radiostacji, wyemitowano też fragmenty nagrań "Błyskawicy" zarejestrowanych przez Ośrodek Nasłuchu Radiowego pod Londynem.

"W dalszym ciągu Niemcy podpalają miasto. Rejon Wilczej, Kruczej i Wspólnej obrzucony był miotaczami ognia i ogniem ciężkiej artylerii. Wczoraj w jednym z budynków miasta miały miejsce zrzuty broni i amunicji nadesłanej w Anglii dla AK. Oddziały węgierskie z rejonu Modlina zostały przerzucone na południe od Mokotowa. Najcięższe walki na Żoliborzu trwały w dniach 1, 3 i 4 sierpnia, poza tym odparto w tym rejonie dziesięć ataków, nieprzyjaciel stracił ok. 100 zabitych" - tak brzmiał jeden z oryginalnych komunikatów, odczytany w środę przez Jolantę Kolczyńską "Klarę", łączniczkę Zgrupowania AK "Chrobry II".

W rozmowie z dziennikarzami Kolczyńska podkreśliła, że świadomość działalności "Błyskawicy" dawała powstańcom nie tylko poczucie wolności. "Dzięki niemu mieliśmy także świadomość, że świat wie o naszej sytuacji, że dowództwo reaguje. To było bardzo dla nas ważne" - powiedziała "Klara", która jest także prezesem Stowarzyszenia Pamięci Powstania Warszawskiego.

Podczas audycji wyemitowano również oryginalne, zarejestrowane na przedwojennych płytach gramofonowych pozyskanych przez muzeum, nagranie "Etiudy rewolucyjnej" Fryderyka Chopina w wykonaniu Ignacego Jana Paderewskiego oraz "Warszawiankę 1831 roku". Przeczytano też wiersz "Żądamy amunicji" Zbigniewa Jasińskiego "Rudego". Obsługujący replikę stacji prezes Warszawskiego Oddziału Terenowego Polskiego Związku Krótkofalowców Jerzy Szawarski zapewnił, że rocznicowa audycja miała szansę być słyszalna na terenie całego kraju i poza granicami.

"Takie audycje nadajemy od ośmiu lat w rocznicę pierwszej audycji +Błyskawicy+. Radiostacja odgrywała ważną rolę podczas powstania. Dzięki niej Polacy i mieszkańcy innych krajów dowiadywali się, co się dzieje w Warszawie. W prasie zachodniej pojawiały się informacje o sytuacji polskiej stolicy, nawołujące do pomocy dla niej. Każda audycja miała stałe elementy. Powiadamiano o bieżących działaniach i informowano mieszkańców Warszawy, co się dzieje na innych frontach. Były też elementy artystyczne, których celem było dodawanie walczącym otuchy" - mówił kierownik Sekcji Dydaktycznej Muzeum Powstania Warszawskiego Karol Mazur.

Radiostacja "Błyskawica" powstała w Częstochowie w 1943 r. Jej konstruktorem był krótkofalowiec i członek ZWZ Antoni Zębik. "Przywieziono ją do Warszawy pod koniec 1943 r. i umieszczono w warsztacie samochodowym przy ul. Huculskiej, gdzie przeleżała do 1 sierpnia. Opiekujący się nią oficer dostał rozkaz przeniesienia radiostacji na ul. Mazowiecką, do Biura Informacji i Propagandy AK. W trakcie przewozu ul. Marszałkowską transport dostał się pod ostrzał niemiecki" - opowiadał w środę Adam Drzewoski z sekcji łączności Komendy Głównej AK.

W niewyjaśnionych okolicznościach konwojent zginął, a ładunek porzucono. Ponieważ w nocy padało i skrzynie zamokły, po ich odnalezieniu radiostacja nie nadawała się do użytku. Trzeba było naprawić i częściowo wymienić części.

Pierwszą audycję "Błyskawica" wyemitowała 8 sierpnia o 9.45. Odtąd nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku. Programy redagowali pracownicy Polskiego Radia oraz Biura Propagandy i Informacji KG AK. Zasięg radiostacji był duży, słyszano ją nie tylko w Polsce, ale  nawet w Londynie i u wybrzeży USA. "Błyskawica" czterokrotnie zmieniała lokalizację. Ostatnim miejscem był budynek biblioteki na rogu ul. Koszykowej i Mokotowskiej, skąd 4 października odczytano ostatni komunikat. Później kierownik radiostacji zniszczył "Błyskawicę", by nie wpadła w ręce niemieckie. 

ll, PAP

[Fot. ipn.gov.pl]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook