Jedynie prawda jest ciekawa


25 lat temu zmarł Józef Czapski

12.01.2018
1270jozeefczaspki
25 lat temu zmarł Józef Czapski

25 lat temu, 12 stycznia 1993 roku, zmarł Józef Czapski, malarz, pisarz, żołnierz, więzień Starobielska, jeden z twórców paryskiej "Kultury". Rozpoczynają się prace nad stworzeniem katalogu jego dzieł, które rozsiane są po całym świecie.

Do tej pory nie zinwentaryzowano całego dorobku Józefa Czapskiego. Fundacja Suseia, organizator Festiwalu Józefa Czapskiego, rozpoczyna prace nad przygotowaniem katalogu jego dzieł "Catalogue raisonne dzieł Józefa Czapskiego". Elżbieta Skoczek, prezes fundacji oraz dyrektor festiwalu, zapowiedziała, że w przyszłości katalog będzie miał także wersję cyfrową, dzięki czemu spis dzieł będzie można na bieżąco aktualizować i uzupełniać dane związane z poszczególnymi pracami artysty.

Przy okazji zeszłorocznego Festiwalu Józefa Czapskiego do Elżbiety Skoczek zgłosiło się kilkunastu kolekcjonerów, którzy przesłali informacje o posiadanych dziełach malarza (dane o obrazie, zdjęcia, historię zakupu albo też okoliczności otrzymania dzieła). Wiele obrazów Czapskiego znajduje się w kolekcjach polskich i francuskich, ale są one także w Japonii, Szwecji, Kanadzie, Rosji, Szwajcarii, Belgii, Stanach Zjednoczonych, na Białorusi. "Dlatego też rozpoczynam prace nad przygotowaniem katalogu. Ważne, aby mieć dostęp do narzędzia umożliwiającego szybką i prostą identyfikację autentyczności dzieła. Wierzę, że takie narzędzie będzie pomocne dla potencjalnych kuratorów wystaw na całym świecie. Cyfrowy format katalogu będzie umożliwiał umieszczenie w nim dużo większej ilości informacji o proweniencji pracy czy wystawach, w których brała udział" - zapowiada Skoczek.

Pierwsza faza przedsięwzięcia to poszukiwanie dzieł Czapskiego poprzez ogłoszenia w mediach w języku polskim, angielskim, francuskim i rosyjskim. Druga faza projektu będzie wiązała się z budową platformy, na której będą udostępniane wizerunki dzieł wraz z opisem oraz pełną dostępną informacją, także przy wykorzystaniu danych zawartych w dziennikach Czapskiego. Informacje o poszczególnych dziełach znajdujemy także w listach, które pisał Czapski, a także w tych, które otrzymywał (np. nadawca dziękuje za rysunek, obraz).

Z okazji 25. rocznicy śmierci Czapskiego odbędą się spotkania związane z postacią malarza. IPN organizuje w piątek w warszawskim Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki "Wieczór z Józefem Czapskim. W 25. rocznicę śmierci malarza, pisarza, żołnierza, więźnia Starobielska i Griazowca" z udziałem prof. Rafała Habielskiego, Andrzeja Mietkowskiego, dr. Piotra Kłoczowskiego i dr Małgorzaty Ptasińskiej. Rozmowę o Józefie Czapskim poprowadzi Ewa Stocka-Kalinowska, redaktor Programu 2 Polskiego Radia. W trakcie spotkania zostaną pokazane nieznane grafiki Czapskiego z prywatnej kolekcji.

Kilka wystaw prac artysty, które zostały otwarte podczas jesiennego Festiwalu Józefa Czapskiego, jest jeszcze czynnych. Jego prace można oglądać m.in. w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, Muzeum Uniwersyteckim w Toruniu, krakowskim Pawilonie Józefa Czapskiego i pałacu w Kurozwękach.

W piątek w kościele dominikanów w Krakowie o godz. 12 zostanie odprawiona msza święta za duszę Józefa Czapskiego i jego siostry Marii.

Józef Czapski, ur. w 1896 r., był synem Jerzego Hutten-Czapskiego i Józefy Leopoldyny z domu Thun-Hohenstein oraz wnukiem kolekcjonera numizmatów Emeryka Hutten-Czapskiego.

W latach 20. XX wieku był jednym ze współzałożycieli ugrupowania artystycznego Komitet Paryski.

We wrześniu 1939 r. Czapski dostał się do sowieckiej niewoli. Trafił do obozu jenieckiego w Starobielsku, a stamtąd do obozu w Griazowcu. Został zwolniony w 1941 r. na mocy układu Sikorski - Majski, wstąpił do Armii Andersa i jako jej żołnierz poszukiwał w Rosji do kwietnia 1942 r. zaginionych polskich oficerów. Świadectwo swojego pobytu w ZSRR zawarł w książkach: "Wspomnienia starobielskie" i "Na nieludzkiej ziemi".

Po II wojnie światowej wraz z Jerzym Giedroyciem, Gustawem Herlingiem-Grudzińskim oraz Zofią i Zygmuntem Hertzami współtworzył w Rzymie pierwszy numer emigracyjnej "Kultury", której następne zeszyty zaczęły wychodzić już w Paryżu i podparyskim miasteczku Maisons-Laffitte. Tam też założono Instytut Literacki, w którym Józef Czapski wydawał swoje książki, pisząc jednocześnie do "Kultury" niemal do swej śmierci.

Czapski zmarł w Maisons-Laffitte 12 stycznia 1993 r. (PAP)

autor: Agata Szwedowicz

Warto poczytać

  1. Chelmowski 17.04.2018

    W swoim domu stworzył regionalne muzeum. Teraz jego dzieła niszczeją

    W tej niewielkiej kaszubskiej miejscowości trudno nie zauważyć przydrożnych kapliczek i drewnianych aniołów. Wyjątkowe muzeum stworzone przez jednego człowieka powstawało czterdzieści lat. Dziś potrzebuje pomocy, by jego dzieła przetrwały

  2. Forman140042018 14.04.2018

    Zmarł reżyser "Lotu nad kukułczym gniazdem". Miał 86 lat

    Nie żyje Milosz Forman, czeski reżyser o światowej sławie, twórca m.in. "Lotu nad kukułczym gniazdem" - powiadomiła w sobotę agencję CTK jego żona, Martina. Laureat Oskara zmarł nagle w piątek, po krótkiej chorobie, w Hartfort w stanie Connecticut w USA. Miał 86 lat

  3. TaniecMarionetek 10.03.2018

    Niziński: Sapkowski jest jak Wiedźmin - do głowy nie przyszłoby mi się z nim mierzyć

    Zapadła prowincja, bezwzględna grupa żołnierzy i tętniąca tajemnicą kraina fantasy - oto najnowsza powieść fantasy na polskim rynku. Autor, Tomasz Niziński, opowiada w wywiadzie o inspiracjach, świecie powieści, zwykłym człowieku w krainie fantasy i klątwie Sapkowskiego

  4. WystawagrafikiPilsudski 03.03.2018

    Ocalona Niepodległa - wyjątkowa wystawa na 100-lecie niepodległości

    2 marca w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie miał miejsce finisaż wystawy Niepodległa 2018 – niecodziennej kolekcji destruktów grafik autorstwa Zdzisława Czermańskiego z okresu 20-lecia międzywojennego, przedstawiających Józefa Piłsudskiego w artystycznym komentarzu Barbary Kasperczak

  5. christianity26122017 26.12.2017

    Chrześcijaństwo nie jest mitem, u jego początku leży fakt historyczny

    - Chrześcijaństwo nie jest żadnym mitem ani ideologią, gdyż u jego początku leży wydarzenie życia Chrystusa jako fakt historyczny - napisał w liście na drugi dzień świąt Bożego Narodzenia rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie ks. prof. Wojciech Zyzak.

  6. PilsudskiBierecki 04.12.2017

    Wystawa karykatur Piłsudskiego. "To portret wielkiego człowieka"

    Wystawa "Piłsudski w karykaturze" odwiedziła Gdańsk z okazji 150. rocznicy urodzin Marszałka, która przypada 5 grudnia. Karykatury przedstawiają bardziej i mniej znane epizody z życia jednego z największych Polaków XX wieku.

  7. HouseofCardsFlickr 04.11.2017

    Koniec House of Cards. Stacja nie wyemituje już żadnej serii popularnego serialu

    Firma Netflix, współproducent "House of Cards", poinformowała w piątek wieczorem, że nie będzie uczestniczyła w dalszej produkcji słynnego serialu z udziałem Kevina Spacey z uwagi na oskarżenia o molestowanie przed laty nastoletniego chłopca

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook