Jedynie prawda jest ciekawa


150 lat temu urodził się Claude Debussy

22.08.2012

Claude Debussy - jeden z najsłynniejszych francuskich kompozytorów, twórca i czołowy reprezentant impresjonizmu w muzyce - urodził się 150 lat temu. Jego kompozycje budowane z pojedynczych brzmień wywarły ogromny wpływ na rozwój muzyki w XX w.

150. rocznica urodzin kompozytora będzie świętowana w Polsce na festiwalu "Chopin i jego Europa", którego hasło przewodnie w tym roku brzmi: "od Bacha do Debussy'ego i Kilara". 28 sierpnia publiczność usłyszy cykl "Images" ("Obrazy") z zeszytu I w wykonaniu rosyjskiego pianisty Daniła Trifonowa. Na koncercie, który zwieńczy 31 sierpnia tegoroczną edycję festiwalu, orkiestra Sinfonia Varsovia pod dyrekcją Jerzego Maksymiuka wykona poemat symfoniczny "La mer" ("Morze") Debussy'ego.

Muzyka prekursora impresjonizmu w muzyce bywa nazywana dźwiękowym malarstwem. Pierwszym utworem impresjonistycznym napisanym przez Debussy'ego w 1894 r. jest balet "Popołudnie fauna".

Francuscy krytycy chcąc określić nowatorską muzykę zapożyczyli wówczas termin z malarstwa. "O przeniesieniu na muzykę Debussy'ego pojęcia z malarstwa zadecydowało jej oryginalne, nieznane wcześniej brzmienie, chciałoby się rzec, pastelowe i czyste jak kolory na obrazach impresjonistów" -  pisała Danuta Gwizdalanka w publikacji "Przemiany kultury muzycznej XX w.". Jak podkreśliła, w wykorzystywaniu pojedynczych brzmień dopatrzono się podobieństwa do techniki malarskiej impresjonistów, którzy nie łączyli w tradycyjny sposób pigmentów na palecie, lecz kładli na płótno punkty czystego koloru.

Debussy'ego od dziecka fascynowała sztuka wizualna. W latach 70. i 80. podziwiał obrazy impresjonistów, nie lubił jednak, gdy jego muzyce nadawano miano impresjonizmu.

Balet "Popołudnie fauna" zaprezentowano po raz pierwszy w Paryżu w 1912 r., jego premiera wywołała skandal. Francuską publiczność oburzała nie tylko nowatorska muzyka, lecz również choreografia przygotowana przez debiutującego w roli choreografa Wacława Niżyńskiego, który wystąpił na scenie z tancerkami Baletów Rosyjskich Siergieja Diagilewa w bardzo kusych strojach.

Debussy uważał, że w muzyce, zbudowanej z pojedynczych brzmień, słuchacz powinien usłyszeć wrażenia, które w kompozytorze wzbudziło życie otaczającego świata, "najdelikatniejsze dźwięki i szepty przyrody". Unikał jednak dosłownej ilustracyjności, dźwięki natury miały być raczej sugerowane niż naśladowane. Kompozytor w pełni wyraził swoją ideę w utworze orkiestrowym "Morze", który zaczął komponować w 1903 r.

Claude Debussy (właściwie Achille-Claude Debussy) urodził się 22 sierpnia 1862 r. w Saint-Germain-en-Laye na przedmieściach Paryża. Muzyczną predylekcję Debussy'ego odkryła jego ciotka, która dołożyła starań, aby chłopiec pobierał lekcje fortepianu. W wieku 11 lat przyszły kompozytor rozpoczął naukę w Konserwatorium Paryskim w klasie fortepianu.

Debussy zawdzięczał wstąpienie na muzyczne salony rosyjskiej mecenas sztuki Nadjeżdzie von Meck, która zapoznała go z muzyką Aleksandra Borodina i Modesta Musorgskiego. Dzięki niej kompozytor odbył szereg podróży.

Naukę kompozycji rozpoczął u Ernesta Guirauda w wieku 18 lat. W 1884 r. zdobył Grand Prix de Rome za kantatę "L'enfant prodigue". W 1893 r. rozpoczął pisanie opery "Peleas i Melizanda". Premiera tego scenicznego dzieła, stworzonego na podstawie symbolistycznego dramatu Maurice'a Maeterlincka, przyniosła Debussy'emu sławę. Przełomowym dziełem w jego twórczości było jednak kontrowersyjne "Popołudnie fauna".

Debussy używał i rozwijał inne techniki. Używał niewykorzystywanej od dawna skali kościelnej i nowatorskiej skali całotonowej. W jego dorobku przeważają pieśni oraz utwory na fortepian. Kompozytor napisał też dwie symfonie, pięć oper i trzy balety.

Zmarł 25 marca 1918 r. w Paryżu.

PAP/kop
[fot. wikipedia]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook