Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Wystawa o mieszkańcach Wolnego Miasta Gdańsk

02.09.2014

Zdjęcia i dokumenty przybliżające losy polskich mieszkańców Wolnego Miasta Gdańska będzie można zobaczyć na wystawie plenerowej w Warszawie. Materiały opisują trudne kontakty z nazistami przed 1939 r., losy wojenne, konieczność udowadniania polskości po wojnie.

Wystawa "Polacy wymazani. Historia Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku" będzie od wtorku eksponowana przed stołecznym Pałacem Tyszkiewiczów-Potockich przy Krakowskim Przedmieściu.

Ekspozycja przybliża dzieje polskich mieszkańców Wolnego Miasta Gdańska powstałego pod protektoratem Ligi Narodów 15 listopada 1920 r. Gdańsk odłączono od Cesarstwa Niemieckiego w ramach postanowień traktatu wersalskiego kończącego I wojnę światową. Wolne Miasto obejmowało oprócz Gdańska większą część ówczesnych powiatów: Gdańskie Wyżyny, Gdańskie Niziny oraz niewielkie fragmenty pow. wejherowskiego, tczewskiego, elbląskiego, malborskiego, kościerskiego i kartuskiego.

Jak oceniają historycy, w 1934 r. mieszkało tam ok. 400 tys. mieszkańców. W większości byli to Niemcy, ludność polska stanowiła od 3 do 15 proc.

"Funkcjonuje w Gdańsku taka wyliczanka: +Hamburg, Brema, Gdańsk, Lubeka - nie wiesz o tym, wstyd cię czeka+. Jest ona dowodem, że w Gdańsku od wieków mieszkali Polacy, że jest to miasto z bogatą tradycją, multikulturowe. W obiegowej opinii często funkcjonuje pogląd, że przed II wojną żyli tu tylko Niemcy. To oczywiście nie jest prawdą i jest krzywdzące dla tych, którzy tu mieszkali i w 1939 r. walczyli z hitlerowską agresją. Bo to nie tylko Westerplatte, ale także Poczta Główna czy pomorskie miejsca kaźni takie jak obóz Stutthof, który powstał, by zlikwidować polską ludność Pomorza" - opowiadała PAP Ewa Malinowska z Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, które wraz z Domem Spotkań z Historią współorganizuje wystawę.

Wystawa opowiada o początkowo pokojowym polsko-niemieckim sąsiedztwie, które stawało się coraz trudniejsze po przejęciu władzy przez nazistów. O polskość walczyły liczne gdańskie towarzystwa, kluby, grupy o charakterze sportowym, kulturalnym i charytatywnym. "Chcieliśmy przybliżyć sytuację Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku przed wojną, w jej trakcie i po jej zakończeniu. W nowej rzeczywistości ludowej musieli się oni bowiem tłumaczyć z tego, że mieszkali w Gdańsku i udowadniać, że byli Polakami, co było procesem trudnym i kompromitującym. Stąd tytuł wystawy "Polacy wymazani", bo próbowano ich wymazać z topografii miasta zarówno przed wojną, jak i po niej" - tłumaczyła Malinowska.

Na ekspozycji można zobaczyć dokumenty, fotografie i informacje źródłowe opisujące m.in. czym było Wolne Miasto Gdańsk, w jakich miejscach na jego terenie mieszkali Polacy i czym się zajmowali. Prezentowane są zarówno zdjęcia rodzinne, jak i polskich sekcji, klubów czy organizacji kulturalnych takich jak np. Klub Sportowy Gedania, który nie tylko walczył na arenie sportowej, ale także podtrzymywał polskość manifestowaną - jak relacjonowała muzealniczka – zwłaszcza podczas meczów z klubami niemieckimi. Wśród dokumentów można znaleźć różnego rodzaju obwieszczenia np. powojenne nawołujące do "weryfikacji ludności rzekomo polskiej".

Wystawa "Polacy wymazani. Historia Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku" będzie dostępna dla zwiedzających do 1 października.

PAP, lz

[fot: PAP/Adam Warżawa]

Warto poczytać

  1. arsen66 26.03.2017

    74. rocznica Akcji pod Arsenałem

    W akcji pod Arsenałem, która otrzymała kryptonim "Meksyk II", uwolniono 21 więźniów, wśród nich obok "Rudego" także Henryka Ostrowskiego "Heńka".

  2. ropcio-steff 25.03.2017

    40 lat temu powstał Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela

    25 marca mija 40 lat od utworzenia drugiej, obok KOR, jawnie działającej antypeerelowskiej organizacji opozycyjnej.

  3. TadeuszKosciuszko-fsd 24.03.2017

    Kościuszko - przyjaciel wolności

    "Siła ducha Kościuszki polega na tym, że on zawsze konsolidował, jednoczył Polaków".

  4. mid-17323102 23.03.2017

    Gdańsk: Otwarto Muzeum II Wojny Światowej.

    - Wystawa główna Muzeum II Wojny Światowej jest zapisem emocji, pamięci tysięcy Polaków, jest dobrem ogólnonarodowym - mówił podczas otwarcia placówki jej dyrektor prof. Paweł Machcewicz.

  5. Markowapomnik 23.03.2017

    73. rocznica zamordowania Ulmów

    24 marca 1944 r. w Markowej k. Łańcuta na Podkarpaciu niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów oraz ukrywających ich rodzinę Ulmów.

  6. apartyys 21.03.2017

    Dokumenty dot. walk Sowietów z podziemiem na Litwie

    -Polacy i Litwini doświadczyli wielu represji ze strony sowieckich organów bezpieczeństwa, które bezwzględnie zwalczały wszelkie próby odzyskania niepodległości przez oba kraje- powiedział prezes IPN.

  7. PlacStuStraconychZgierz 20.03.2017

    75 rocznica Zbrodni Zgierskiej

    Mord na ludności cywilnej, nazwany później Zbrodnią Zgierską, to największa egzekucja publiczna ludności polskiej na terenach wcielonych do Rzeszy.

  8. PLBelzecexterminationcamp4 16.03.2017

    75 lat temu do Bełżca trafił pierwszy transport Żydów

    Około 450 tys. Żydów z Polski i innych krajów Europy zamordowali Niemcy w 1942 r. w obozie zagłady w Bełżcu (Lubelskie). 75 lat temu przywieziono tu pierwsze transporty ludzi w ramach Akcji Reinhardt - zaplanowanej zagłady Żydów na terenie Generalnego Gubernatorstwa.

CS141fotMINI

Czas Stefczyka 141/2017

PDF (4,89 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook