Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Wystawa o mieszkańcach Wolnego Miasta Gdańsk

02.09.2014

Zdjęcia i dokumenty przybliżające losy polskich mieszkańców Wolnego Miasta Gdańska będzie można zobaczyć na wystawie plenerowej w Warszawie. Materiały opisują trudne kontakty z nazistami przed 1939 r., losy wojenne, konieczność udowadniania polskości po wojnie.

Wystawa "Polacy wymazani. Historia Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku" będzie od wtorku eksponowana przed stołecznym Pałacem Tyszkiewiczów-Potockich przy Krakowskim Przedmieściu.

Ekspozycja przybliża dzieje polskich mieszkańców Wolnego Miasta Gdańska powstałego pod protektoratem Ligi Narodów 15 listopada 1920 r. Gdańsk odłączono od Cesarstwa Niemieckiego w ramach postanowień traktatu wersalskiego kończącego I wojnę światową. Wolne Miasto obejmowało oprócz Gdańska większą część ówczesnych powiatów: Gdańskie Wyżyny, Gdańskie Niziny oraz niewielkie fragmenty pow. wejherowskiego, tczewskiego, elbląskiego, malborskiego, kościerskiego i kartuskiego.

Jak oceniają historycy, w 1934 r. mieszkało tam ok. 400 tys. mieszkańców. W większości byli to Niemcy, ludność polska stanowiła od 3 do 15 proc.

"Funkcjonuje w Gdańsku taka wyliczanka: +Hamburg, Brema, Gdańsk, Lubeka - nie wiesz o tym, wstyd cię czeka+. Jest ona dowodem, że w Gdańsku od wieków mieszkali Polacy, że jest to miasto z bogatą tradycją, multikulturowe. W obiegowej opinii często funkcjonuje pogląd, że przed II wojną żyli tu tylko Niemcy. To oczywiście nie jest prawdą i jest krzywdzące dla tych, którzy tu mieszkali i w 1939 r. walczyli z hitlerowską agresją. Bo to nie tylko Westerplatte, ale także Poczta Główna czy pomorskie miejsca kaźni takie jak obóz Stutthof, który powstał, by zlikwidować polską ludność Pomorza" - opowiadała PAP Ewa Malinowska z Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, które wraz z Domem Spotkań z Historią współorganizuje wystawę.

Wystawa opowiada o początkowo pokojowym polsko-niemieckim sąsiedztwie, które stawało się coraz trudniejsze po przejęciu władzy przez nazistów. O polskość walczyły liczne gdańskie towarzystwa, kluby, grupy o charakterze sportowym, kulturalnym i charytatywnym. "Chcieliśmy przybliżyć sytuację Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku przed wojną, w jej trakcie i po jej zakończeniu. W nowej rzeczywistości ludowej musieli się oni bowiem tłumaczyć z tego, że mieszkali w Gdańsku i udowadniać, że byli Polakami, co było procesem trudnym i kompromitującym. Stąd tytuł wystawy "Polacy wymazani", bo próbowano ich wymazać z topografii miasta zarówno przed wojną, jak i po niej" - tłumaczyła Malinowska.

Na ekspozycji można zobaczyć dokumenty, fotografie i informacje źródłowe opisujące m.in. czym było Wolne Miasto Gdańsk, w jakich miejscach na jego terenie mieszkali Polacy i czym się zajmowali. Prezentowane są zarówno zdjęcia rodzinne, jak i polskich sekcji, klubów czy organizacji kulturalnych takich jak np. Klub Sportowy Gedania, który nie tylko walczył na arenie sportowej, ale także podtrzymywał polskość manifestowaną - jak relacjonowała muzealniczka – zwłaszcza podczas meczów z klubami niemieckimi. Wśród dokumentów można znaleźć różnego rodzaju obwieszczenia np. powojenne nawołujące do "weryfikacji ludności rzekomo polskiej".

Wystawa "Polacy wymazani. Historia Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku" będzie dostępna dla zwiedzających do 1 października.

PAP, lz

[fot: PAP/Adam Warżawa]

Warto poczytać

  1. kust67 26.05.2017

    Lech Kaczyński uhonorowany pośmiertnie

    Lech Kaczyński został pośmiertnie uhonorowany w piątek nagrodą IPN „Kustosz Pamięci Narodowej”. To 16. edycja wyróżnienia przyznawanego za aktywne upamiętnianie historii narodu polskiego w latach 1939-89.

  2. polxx5 25.05.2017

    69 lat temu zginął rtm. Witold Pilecki

    69 lat temu, 25 maja 1948 r., władze komunistyczne wykonały wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim.

  3. IMG4290t5583fdb2m800x69226494 24.05.2017

    Lech Kaczyński laureatem nagrody "Kustosz Pamięci Narodowej"

    Instytut Pamięci Narodowej ogłosił w środę laureatów nagrody "Kustosz Pamięci Narodowej", która przyznawana jest za aktywne upamiętnianie historii narodu polskiego w latach 1939-1989. Wśród wyróżnionych osób i instytucji jest prezydent Lech Kaczyński.

  4. Pilecki4-1456v456sv5a6vb 23.05.2017

    „Panny Wyklęte” w hołdzie Pileckiemu

    Pod hasłem „Chwała Rotmistrzowi!” w murach dawnego więzienie MBP przy Rakowieckiej odbędzie się specjalny koncert w hołdzie Witoldowi Pileckiemu.

  5. pulkownik-Kuklinski-dfhjdgfvh 23.05.2017

    33 lata temu sąd skazał Kuklińskiego na śmierć

    Pułkownik przekazał Amerykanom ponad 40 tys. stron dokumentów, m.in. dotyczących wprowadzenia stanu wojennego w Polsce.

  6. Polska-wielki-Projekt-fffggddddssssshghfg 22.05.2017

    O II wojnie na Kongresie "Polska Wielki Projekt"

    "Zwycięża widzenie II wojny na masową skalę, że dobrzy wygrali, a źli przegrali".

  7. RuszarJozef 20.05.2017

    Ruszar: "Niczego nie żałuję"

    - Niczego nie żałuję z tamtych czasów - mówi Józef Ruszar, jeden z założycieli Studenckiego Komitetu Solidarności.

  8. IPN-fdfsdadasdg 19.05.2017

    IPN namawia do przekazywania dokumentów

    Uruchamia też nowy portal "Archiwum Pełne Pamięci" informujący jak można przekazać te materiały.

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook