Jedynie prawda jest ciekawa


Rocznica śmierci „Wilka”

29.09.2011

Aleksander Krzyżanowski, którego 60. rocznicę śmierci własnie obchodzimy, urodził się w 1895 r. w Briańsku w Rosji. W czasie I wojny światowej walczył w armii rosyjskiej, następnie jesienią 1917 r. wstąpił do utworzonego kilka miesięcy wcześniej I Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego.

Po rozwiązaniu korpusu Krzyżanowski osiadł w Warszawie, gdzie uczestniczył m.in. w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich stacjonujących w mieście. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, walcząc m. in. pod Dyneburgiem.

W maju 1941 r. Krzyżanowski został komendantem Okręgu Wileńskiego ZWZ-AK. Pracował m.in. nad rozbudową siatki konspiracyjnej i rozwijał działalność sabotażowo-dywersyjną. Brał aktywny udział w przygotowaniach do akcji „Burza”. W lipcu 1944 r. w ramach operacji „Ostra Brama” oddziały Wileńskiego i Nowogródzkiego Okręgu AK pod dowództwem „Wilka”, w porozumieniu z wojskami sowieckimi, wyzwalały okupowane przez garnizon niemiecki Wilno.

Dzień po zdobyciu obecnej stolicy Litwy - 14 lipca 1944 r. - „Wilk” został zaproszony na rozmowy z sowieckim dowództwem. W trzy dni później, przy okazji kolejnych rozmów, Krzyżanowski został podstępnie aresztowany, a oddziały AK otoczone i rozbrojone przez NKWD.

„Wilk” trafił do sowieckich więzień. Udało mu się jednak powrócić do kraju. Mimo, że zaniechał działalności konspiracyjnej w lipcu 1948 r. został aresztowany przez UB, a następnie osadzony w więzieniu przy ul. Rakowieckiej na Mokotowie. W czasie śledztwa był torturowany, jednakże nie przyznawał się do zarzucanych mu czynów.

Krzyżanowski zmarł w szpitalu więziennym na gruźlicę, 29 września 1951 r. Ciało „Wilka” zostało w tajemnicy zakopane między cmentarzem komunalnym a wojskowym na warszawskich Powązkach. W 1957 r. szczątki ekshumowano, po czym uroczyście złożono w kwaterze Armii Krajowej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

RoJ

[fot. Roman Korab-Żebryk/Wikimedia Commons]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook