Jedynie prawda jest ciekawa

Rocznica śmierci „Wilka”

29.09.2011

Aleksander Krzyżanowski, którego 60. rocznicę śmierci własnie obchodzimy, urodził się w 1895 r. w Briańsku w Rosji. W czasie I wojny światowej walczył w armii rosyjskiej, następnie jesienią 1917 r. wstąpił do utworzonego kilka miesięcy wcześniej I Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego.

Po rozwiązaniu korpusu Krzyżanowski osiadł w Warszawie, gdzie uczestniczył m.in. w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich stacjonujących w mieście. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, walcząc m. in. pod Dyneburgiem.

W maju 1941 r. Krzyżanowski został komendantem Okręgu Wileńskiego ZWZ-AK. Pracował m.in. nad rozbudową siatki konspiracyjnej i rozwijał działalność sabotażowo-dywersyjną. Brał aktywny udział w przygotowaniach do akcji „Burza”. W lipcu 1944 r. w ramach operacji „Ostra Brama” oddziały Wileńskiego i Nowogródzkiego Okręgu AK pod dowództwem „Wilka”, w porozumieniu z wojskami sowieckimi, wyzwalały okupowane przez garnizon niemiecki Wilno.

Dzień po zdobyciu obecnej stolicy Litwy - 14 lipca 1944 r. - „Wilk” został zaproszony na rozmowy z sowieckim dowództwem. W trzy dni później, przy okazji kolejnych rozmów, Krzyżanowski został podstępnie aresztowany, a oddziały AK otoczone i rozbrojone przez NKWD.

„Wilk” trafił do sowieckich więzień. Udało mu się jednak powrócić do kraju. Mimo, że zaniechał działalności konspiracyjnej w lipcu 1948 r. został aresztowany przez UB, a następnie osadzony w więzieniu przy ul. Rakowieckiej na Mokotowie. W czasie śledztwa był torturowany, jednakże nie przyznawał się do zarzucanych mu czynów.

Krzyżanowski zmarł w szpitalu więziennym na gruźlicę, 29 września 1951 r. Ciało „Wilka” zostało w tajemnicy zakopane między cmentarzem komunalnym a wojskowym na warszawskich Powązkach. W 1957 r. szczątki ekshumowano, po czym uroczyście złożono w kwaterze Armii Krajowej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

RoJ

[fot. Roman Korab-Żebryk/Wikimedia Commons]

Warto poczytać

  1. 1270lbasiaotwinowska 16.01.2018

    Zmarła Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski

    - W wieku 94 lat zmarła prof. Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski, wieloletni pracownik Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

  2. 1270wielkiwodzpolskiejarmiiantonii 15.01.2018

    Sasin: zasługi Macierewicza nie do wymazania ze stron polskiej historii

    Antoni Macierewicz jako minister obrony zasłużył się ojczyźnie w sposób, który nie wymaże go nigdy ze stronic polskiej historii; dzisiaj Polska jest dużo bezpieczniejszym krajem, niż dwa lata temu - ocenił w poniedziałek Szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin.

  3. LawicabitwaYT 05.01.2018

    Polacy zajęli lotnisko w Poznaniu, po czym zbombardowali... Frankfurt! Nieznany epizod walk o niepodległość

    W sobotę przypada 99. rocznica zdobycia przez powstańców wielkopolskich niemieckiego lotniska w podpoznańskiej wsi Ławica. Zdarzenie to miało istotny wpływ na przebieg powstania, ale i rozwój polskiego lotnictwa. Uroczystości rocznicowe zaplanowano na piątek

  4. IwanowSzajnowiczYT 04.01.2018

    Za jego ujęcie Niemcy proponowali kosmiczną nagrodę. 75 lat temu został rozstrzelany polski James Bond

    75 lat temu, 4 stycznia 1943 r., w Atenach rozstrzelany został przez Niemców Jerzy Iwanow-Szajnowicz, agent brytyjskich służb, bohater greckiego ruchu oporu. Podczas II wojny jako agent 033B brytyjskiego wywiadu zasłynął z tego, że sam wysadzał niemieckie okręty i statki zaopatrzeniowe

  5. 1270oswiecimskizbrodniarz 29.12.2017

    Pomagał przy morderstwach w Auschwitz, pójdzie siedzieć

    TK odrzucił odwołanie byłego strażnika z Auschwitz. Trafi za kraty

  6. 1270aushwitzas1 28.12.2017

    73 lata temu Niemcy stracili dowódców konspiracji w Auschwitz

    73 lata temu Niemcy zgładzili pięciu więźniów, liderów ruchu oporu w obozie Auschwitz. 30 grudnia 1944 r. powiesili dwóch Polaków i trzech Austriaków

  7. poznan27122017 27.12.2017

    Jeden z niewielu zrywów niepodległościowych, który zakończył się sukcesem

    W Poznaniu uczczono 99. rocznicę powstania wielkopolskiego

  8. HarbinFflickr 21.12.2017

    To chińskie miasto założyli... Polacy! Dziś liczy 5 milionów mieszkańców

    Miasto Harbin w północno-wschodnich Chinach współzałożyli ok. 120 lat temu polscy inżynierowie, którzy budowali Kolej Wschodniochińską. Ślady po tej kilkutysięcznej społeczności znad Wisły w ostatnich latach znikają coraz szybciej, dlatego naukowcy chcą je udokumentować

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook