Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Wielki sukces powstańców warszawskich

20.08.2014

75 lat temu powstańcy warszawscy zdobyli budynek Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej. Gmach był bardzo dobrze umocnionym i bronionym przez Niemców miejscem i dlatego zdobycie PAST-y uznawane jest za jeden z największych sukcesów Powstania Warszawskiego.

- Wolność jest największą wartością dla każdego człowieka na całym świecie. Brońmy jej i nie dajmy jej sobie odebrać - podkreśliła w środę podczas uroczystości kpt. Barbara Wilczyńska-Sekulska ps. Penelopa, która służyła w batalionie "Kiliński" jako sanitariuszka; dziś pełni funkcję prezesa Ogólnokrajowego Środowiska Batalionu "Kiliński" Światowego Związku Żołnierzy AK.

- Zdobycie PAST-y było wielkim osiągnięciem powstańców okupionym co najmniej sześćdziesięcioma osobami poległych i siedemdziesięcioma rannych. PAST-a została w naszych rękach do końca powstania - wspominała z dumą. Podkreśliła też, że jej pokolenie z lat 20. XX w. "przeżyło pięć lat strasznego terroru okupacji hitlerowskiej".

- Bardzo pragnęliśmy wtedy niepodległości. Myślę, że tęsknota za wolnością była jednym z wielu powodów wybuchu powstania - zaznaczyła Wilczyńska-Sekulska.

W uroczystości przed tablicą upamiętniającą zdobycie PAST-y wzięli udział przedstawiciele władz, m.in. prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, a także prezes Instytutu Pamięci Narodowej Łukasz Kamiński oraz weterani AK, w tym z batalionu "Kiliński", który 70 lat temu przy wsparciu innych oddziałów powstańczych pokonał silnie uzbrojonych Niemców.

Podczas ceremonii - w asyście honorowej Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego - odegrano hymn narodowy i złożono wieńce m.in. od przedstawicieli stołecznego magistratu, IPN, MON i Wojska Polskiego, Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Kwiaty składali także harcerze i mieszkańcy Warszawy.

W rozmowie z PAP Janusz Jakubowski ps. Sokół, były żołnierz batalionu "Kiliński" wspominał, że w czasie powstania miał 14 lat i był pomocnikiem przy obsłudze karabinu maszynowego.

- Nie brałem bezpośredniego udziału w walkach o PAST-ę, ale obserwowałem jej zdobywanie ze swojego stanowiska przy Ogrodzie Saskim. Kiedy gmach został zdobyty czuliśmy ogromną radość i dumę. Oglądaliśmy niemieckich jeńców, którzy maszerowali z rękami w górze. To był wspaniały widok – powiedział weteran.

Podkreślił też, że Niemcy pomimo iż popełnili potworne zbrodnie np. mordowali kobiety i dzieci na Woli, byli traktowani jak jeńcy wojenni.

- Potrafiliśmy powściągnąć swoją chęć odwetu. Zdobycie PAST-y miało jednak swoją cenę. Do dzisiaj czuję ból, kiedy przypominam sobie tych młodych chłopaków, którzy wtedy polegli - mówił Jakubowski.

Po uroczystości weterani AK i prezydent Warszawy obejrzeli wystawę, którą przygotował Dom Aukcyjny Artissima, znajdujący się w gmachu PAST-y. Ekspozycja pt. "Wierny towarzysz. Motyw konia w sztuce" przedstawia dzieła o tematyce hippicznej i batalistycznej m.in. obrazu Wojciecha i Jerzego

Kossaków. Wśród eksponatów była także unikatowa rzeźba z odlewni Braci Łopieńskich przedstawiającą rotmistrza Seweryna Kuleszę skaczącego przez przeszkodę. Wystawę można oglądać do 20 września.

Od początku powstania żołnierze AK podejmowali próby zdobycia gmachu PAST-y, obsadzonego przez niemieckich snajperów. PAST-a była przed wojną drugim po Prudentialu najwyższym budynkiem w Warszawie. Aby pokonać niemiecką załogę, powstańcy podpalali budynek za pomocą miotaczy ognia, zrobionych ze strażackich motopomp. Ostatecznie PAST-ę powstańcy zdobyli 20 sierpnia. Do polskiej niewoli dostało się ponad 110 niemieckich żołnierzy.

Ceremonię przy gmachu PAST-y, w którym obecnie mieszczą się siedziby organizatorów uroczystości m.in. Fundacji Polskiego Państwa Podziemnego, poprzedziła msza św. w intencji poległych żołnierzy batalionu "Kiliński" oraz ich dowódcy rtm. "Leliwy" - Henryka Leliwy-Roycewicza, która odbyła się w Kościele Wszystkich Świętych przy Pl. Grzybowskim.

Poza zdobyciem PAST-y batalion "Kiliński" wsławił się także zdobyciem Prudentialu i Poczty Głównej. W czasie powstania warszawskiego oddział ten po napływie ochotników osiągnął stan ok. 2 tys. żołnierzy (w godzinie "W" batalion liczył ok. 900 żołnierzy; uzbrojonych było ok. 10 proc. z nich). Batalion "Kiliński" był niepokonany; do końca powstania, do momentu kapitulacji, jego żołnierze utrzymali się na zdobytych pozycjach.

PAP

[FOTO: 1944.pl]

Słowa kluczowe:

Powstanie

,

Warszawa

,

historia

Warto poczytać

  1. 800px-RemovedStalin 20.01.2017

    Raport CIA: Sowieci traktowali Polskę jak kolonię

    W odtajnionym niedawno przez CIA raporcie można przeczytać m. in. o gospodarczym wyzyskiwaniu Polski przez Sowietów.

  2. portalekipnwybory 19.01.2017

    Nowy portal IPN dot. wyborów w 1947 r.

    Materiały archiwalne i edukacyjne o sfałszowanych przez komunistów wyborach do Sejmu w 1947 r. są dostępne na nowym portalu edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej. Jego prezentacji towarzyszyła konferencja naukowa o narracjach o powojennej historii Polski.

  3. fe33054d649142bba6186c7c728278cb 18.01.2017

    Będą kolejne procesy byłych esesmanów

    Dawni strażnicy obozów koncentracyjnych byli do niedawna bezkarni, ponieważ warunkiem skazania było udowodnienie indywidualnej winy oskarżonego.

  4. PolishArmyParadewaf-2012-1502-291945 17.01.2017

    72. rocznica wkroczenia 1 Armii WP do Warszawy

    "Upiorne +wyzwolenie+ trupa miasta i upiorna defilada na jego cmentarzysku” - pisał o tym wydarzeniu we wspomnieniach Jeremi Przybora.

  5. Zrzut-ekranu-2017-01-16-o-145147 16.01.2017

    Odkryto nieznane obiekty w Treblince

    W listopadzie 2016 roku zakończyły się badania obozu pracy w Treblince, przeprowadzone przez zespół geodetów na zlecenie MKiDN.

  6. building-922529960720 14.01.2017

    Najstarszy warsztat szklarski na terenie Polski

    Popękane szklane paciorki, przetopione fragmenty szkła i szklane "łezki" - to m.in. świadectwa po warsztacie szklarskim, który działał ok. 2 tys. lat temu na górze Grojec w Żywcu. Być może jest to najstarsze tego typu miejsce na terenie Polski.

  7. MWankowiczMonteCassino 10.01.2017

    125 lat temu urodził się Melchior Wańkowicz

    Melchior Wańkowicz urodził się 10 stycznia 1892 w rodzinnym majątku Kałużyce położonym nieopodal Mińska na Białorusi.

  8. mid-17109223 09.01.2017

    96. urodziny ostatniego żyjącego Cichociemnego

    Kapitan Aleksander Tarnawski ps. Upłaz i Wierch - obchodzi 96. urodziny. Podczas poniedziałkowej uroczystości jubilat otrzymał medal "Pro Patria".

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook