Jedynie prawda jest ciekawa


Wawel chwali się nabytkami

01.06.2015

Na specjalnej wystawie zaprezentowano 31 zabytków, o jakie w ubiegłym roku wzbogaciły się zbiory Zamku Królewskiego na Wawelu. Cenne przedmioty zostały zakupione na aukcjach przez Zamek Królewski, podarowane mu bądź przekazane w depozyt przez kolekcjonerów.

Wśród cennych nabytków znalazły się dzieła malarstwa, porcelana z Królewskiej Manufaktury w Miśni, europejskie złotnictwo.

Według dyrektora Zamku Królewskiego na Wawelu Jana Ostrowskiego, jednymi z najcenniejszych są zabytki związane z polskimi władcami i wydarzeniami historycznymi: miniaturowy portret króla Augusta III, pochodzący prawdopodobnie z pracowni wysoko cenionego niemieckiego portrecisty Antona Raphaela Mengsa (1728-1779) oraz obraz "Kapitulacja wojsk Michała Szeina pod Smoleńskiem w roku 1634", przedstawiający wojska moskiewskie kapitulujące przed królem Władysławem IV pod Smoleńskiem. Dzieło powstało przypuszczalnie w środowisku malarzy gdańskich.

Na wyróżnienie wśród nowych nabytków zasługują również cenne przedmioty z porcelany, wykonane w drugiej ćwierci XVIII wieku w najsłynniejszej wytwórni - Królewskiej Manufakturze w Miśni. Jest to cukiernica z serwisu ministra saskiego Aleksandra Józefa Sułkowskiego oraz dwa widelce z porcelanowymi trzonkami, należące do serwisu zwanego z racji motywów dekoracyjnych "łabędzim", zrealizowanego dla ministra króla Augusta III - Henryka Bruehla. Wiadomo, że na świecie istnieje jeszcze jedna taka cukiernica, natomiast o innych widelcach z serwisu łabędziego nic nie wiadomo. Przedmioty te powstały według projektu najznakomitszego z miśnieńskich projektantów Johanna Joachima Kaendlera.

Jednym z ciekawszych eksponatów jest również tzw. kula bukszpanowa, tj. miniaturowa rzeźba przedstawiająca sceny ze Starego Testamentu z dwu kawałków drewna naśladujących orzech włoski (Niderlandy, druga ćwierć XVI w.), umieszczona w srebrnym pojemniku dodanym w Amsterdamie w pierwszej połowie XVIII w. Tego rodzaju niewielkie przedmioty przechowywano w gabinetach osobliwości, tworzonych w pałacach w wieku XV i XVI.

Wawelska kolekcja europejskiego złotnictwa wzbogaciła się m.in. o srebrny kubek renesansowy z połowy XVI w. i kilka interesujących barokowych naczyń, wykonanych w XVII i XVIII w. w Augsburgu, Norymberdze, Gdańsku i Lesznie. Dzięki depozytowi Fundacji Książąt Czartoryskich udało się scalić barokowe świeczniki gdańskie z ok. 1700 r. Przekazane w depozyt podstawy złączono z trzonami, będącymi własnością Wawelu.

W zamkowej Zbrojowni znajdzie się natomiast strzelba skałkowa (trzecia ćwierć wieku XVIII w.), sygnowana przez czynnego w Warszawie rusznikarza Carla Wagnera. Jest to przykład broni luksusowej, o bogatej dekoracji, wśród której umieszczono królewski monogram FR, odnoszący się do króla pruskiego Fryderyka Hohenzollerna, zwanego Wielkim.

Do rzadko spotykanych przedmiotów użytkowych należy kalendarz ze srebrnej blachy, zwany wiecznym, pokazujący dni tygodnia, daty i symbole astronomiczne, który powstał w Niemczech w drugiej połowie wieku XVII. Cennym nabytkiem jest także grafika, przedstawiająca liczącą 72 wizerunki galerię portretów rodu Sapiehów, umieszczoną niegdyś w kościele parafialnym w Kodniu. Rysunkową inwentaryzację tej staropolskiej galerii wykonał w 1855 r. Józef Łoski.

Jak podkreślił podczas prezentacji nabytków dyrektor Wawelu Jan Ostrowski, możliwości zakupu kolejnych obiektów do zbiorów wawelskich są uzależnione od kilku czynników. - Pierwszy to jest podaż - na rynku musi się pokazać coś, co by nas zainteresowało. Kolejny czynnik, to filtr naszego profilu kolekcjonerskiego, ponieważ nie kupujemy chaotycznie wszystkiego, tylko staramy się uzupełniać nasze zbiory według ściśle przestrzeganych zasad – zastrzegł dyrektor.

Jak wyjaśnił, "pierwsza zasada – to są obiekty związane z władcami Polski; druga - to obiekty związane w jakiś sposób z historią Wawelu, a trzecia - to kompletowanie istniejących już kolekcji".

O tym, że niektóre obiekty, które trafiają na Wawel, pokonują niekiedy skomplikowaną drogę, mówił z kolei wicedyrektor Wawelu Jerzy T. Petrus. Jako przykład podał losy obrazu "Kapitulacja wojsk Michała Szeina pod Smoleńskiem w roku 1634". - Trzy lata temu zauważyliśmy go w katalogu aukcyjnym, ale nie udało się wówczas go kupić, ponieważ zostaliśmy przelicytowani. Ku naszej wielkiej radości ten sam dom aukcyjny zaproponował nam potem zakup tego obrazu, ponieważ licytant nie wywiązał się ze swoich obowiązków – powiedział Petrus.

Wystawie towarzyszy katalog. Większość obiektów prezentowanych na wystawie zostało odnowionych w pracowniach konserwatorskich Zamku Królewskiego na Wawelu. Wystawa "Nabytki 2014" czynna będzie do 2 sierpnia 2015.

Zapraszamy na profil Stefczyk.info na Facebooku!

PAP/JKUB

[fot. Jacek Bednarczyk]

Warto poczytać

  1. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  2. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  3. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  4. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

  7. 1270pileckirotmistrz 15.03.2018

    70 lat temu rotmistrz Witold Pilecki skazany został na karę śmierci

    70 lat temu - 15 marca 1948 r. - Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał na karę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego

  8. 1270eisleras 12.03.2018

    Prof. Eisler: w Marcu '68 aresztowano około 950 robotników i 550 studentów

    Czas rozstać się z bajką, że w Marcu '68 zbuntowała się inteligencja, a klasa robotnicza jej nie poparła - mówił w poniedziałek w Gdańsku prof. Jerzy Eisler p

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook