Jedynie prawda jest ciekawa

W Wilnie wystawa o Polakach

15.10.2014

Praca przymusowa i niewolnicza Polaków na rzecz III Rzeszy Niemieckiej to temat wystawy.

Praca przymusowa i niewolnicza Polaków na rzecz III Rzeszy Niemieckiej to temat wystawy, którą od czwartku będą mogli obejrzeć polscy i litewscy widzowie w Domu Kultury Polskiej w Wilnie. Wystawę "Zachować pamięć" przygotowała Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie.

"Wystawa po raz pierwszy zostanie pokazana za wschodnią granicą Polski, wcześniej mogli zobaczyć ją widzowie niemieccy. Upamiętnia ona ludzi, którzy przeżyli gehennę okupacji, robót niewolniczych i przymusowych. Pamięć o tym jest ważna nie tylko dla relacji polsko-niemieckich, ale także dla relacji Polaków z Litwinami" - powiedział PAP prezes fundacji Dariusz Pawłoś. W jego ocenie, Polacy i Litwini powinni wiedzieć o sobie i swojej historii znacznie więcej.

"Mimo że każde polskie dziecko w szkole podstawowej potrafi recytować słowa +Litwo! Ojczyzno moja!+, to jednak o tej Litwie wciąż za mało wiemy. Myślę, że pielgrzymka do Ostrej Bramy w Wilnie powinna być obowiązkiem każdego młodego Polaka" - podkreślił Pawłoś. Dodał, że również Litwini poznając lepiej historię Polski będą mogli skuteczniej walczyć z własnym nacjonalizmem.

Fundacja organizując wystawę w Wilnie chce również włączyć Polaków mieszkających na Litwie w realizację programu dokumentacyjnego "Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką", który stopniowo zmniejsza anonimowość ofiar. Obecnie w programie znajduje się ponad 4 mln rekordów, z których każdy dotyczy konkretnej osoby z imienia i nazwiska. Polska ze wszystkich krajów dotkniętych drugą wojną światową poniosła relatywnie największe straty osobowe i materialne. W latach 1939-1945 - jak szacuje Instytut Pamięci Narodowej - pod okupacją niemiecką łączne straty śmiertelne ludności polskiej i Żydów z polskim obywatelstwem wyniosły od 5,4 do ponad 5,6 mln.

Ekspozycja "Zachować pamięć", którą litewscy i polscy widzowie będą mogli oglądać do końca października, przedstawia losy więźniów obozów koncentracyjnych i gett, robotników deportowanych do pracy przymusowej, jeńców wojennych, kobiet i dzieci, wywiezionych do różnego rodzaju obozów i na roboty. Jej motto - jak przypomina w przedmowie katalogu wystawy Władysław Bartoszewski - to słowa wyryte na pomniku ofiar hitlerowskiego obozu dla młodocianych w Łodzi: "Odebrano wam życie, dziś dajemy wam tylko pamięć".

Na kształt ekspozycji składają się fotografie, listy, fragmenty relacji i wspomnienia. Widzowie zobaczą zdjęcia wysiedlonych rodzin polskich w drodze do obozów, niemieckich żołnierzy dokonujących łapanek lub pozujących na tle palących się budynków, a także niewolniczą pracę w obozach Auschiwtz-Birkenau, Plaszow czy Mauthausen-Gusen. Wystawa nie unika wstrząsających obrazów zamordowanych więźniów, m.in. tych, którzy podejmowali próby ucieczki; przedstawia również niewolniczą pracę dzieci i młodzieży.

Twórcy wystawy celowo odstąpili od komentarza historycznego uznając, że najbardziej przemawiające są przeżycia ludzi uwiecznione na zdjęciach i we wspomnieniach. Widzowie jednak będą mogli poznać autentyczne wypowiedzi przedstawicieli władz nazistowskich oraz fragmenty  sprawozdań Delegatury Rządu na Kraj przekazywane do Rządu w Londynie.

Wystawa w wersji niemieckojęzycznej była pokazywana w Berlinie i trzydziestu innych miastach w całych Niemczech m.in. w Hamburgu, Kolonii, Norymberdze, Dreźnie. Jej pokaz w Wilnie wsparło Ministerstwo Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania "Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2014r.". Wystawa powstała dzięki współpracy z polskimi i niemieckimi partnerami: Instytutem Pamięci Narodowej, Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie i Berlińskimi Warsztatami Historycznymi.

W Wilnie młodzi widzowie będą mogli otrzymać również pakiet edukacyjny "Pod okupacją niemiecką" z materiałami o wielości i różnorodności form represji nazistowskich wobec obywateli II Rzeczypospolitej. Pakiet zawiera też relacje świadków historii. To wspomnienia robotników przymusowych, więźniów obozów koncentracyjnych, gett, obozów karnych, wychowawczych. Publikację uzupełniają archiwalne zdjęcia i dokumenty. Fundacja zapewnia, że materiały mogą być pomocne także dla nauczycieli, którzy chcą pogłębić naukę o represjach wobec Polaków.

tk/PAP

fot. Wikipedia/Domena publiczna

Warto poczytać

  1. grosrosen17102017 17.10.2017

    W niemieckim obozie śmierci w Gross-Rosen odkryto kolejne dowody zbrodni

    Od września trwają prace archeologiczne w ramach wznowionego przez IPN śledztwa ws. zbrodni w dawnym niemieckim obozie śmierci w Gross-Rosen - obecnie Rogoźnica.

  2. kosciuszko16102017 17.10.2017

    Wyjątkowe, specjalne wydanie "Sieci Extra" w 200. rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki

    200 lat temu, 15 października 1817 r., w szwajcarskiej Solurze zmarł Tadeusz Kościuszko.

  3. 1270matejko 14.10.2017

    Litewski historyk: w litewskiej edukacji brakuje przyjacielskiego akcentu wobec Polski

    W litewskiej edukacji, dotyczącej dawnej Rzeczpospolitej, brakuje przyjacielskiego wobec Polski akcentu - mówi litewski historyk Alfredas Bumblauskas. Z kolei prof. Michał Kopczyński z Uniwersytetu Warszawskiego uważa, że trudna historia Polski i Litwy wynika z niezrozumienia.

  4. 1270cichociemnieas 10.10.2017

    Cichociemni wspierali podziemie posługując się najnowocześniejszymi metodami

    Prof. Z. Wawer: Cichociemni wspierali podziemie posługując się najnowocześniejszymi metodami

  5. warsawinruins 02.10.2017

    "Chcieliśmy być wolni i wolność sobie zawdzięczać!" 73 lata temu upadło Powstanie Warszawskie

    Po 63 dniach heroicznego i samotnego boju prowadzonego przez powstańców z wojskami niemieckimi, przedstawiciele KG AK podpisali w kwaterze SS-Obergruppenfuehrera Ericha von dem Bacha-Zelewskiego w Ożarowie układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie.

  6. 1270jedrusszwajkert 29.09.2017

    Miał 11 lat, a przed sobą całe życie. Zginął, bo Niemcy nie chcieli opatrzyć jego ran

    Dla wszystkich warszawiaków 29 września to dzień wyjątkowo smutnej rocznicy. Właśnie wtedy, po kapitulacji Mokotowa, dochodzi do generalnego szturmu oddziałów niemieckich na Żoliborz

  7. RibbentroppMolotowwiki 28.09.2017

    78 lat temu Niemcy i Sowieci dokonali rozbioru Polski

    78 lat temu, 28 września 1939 r. Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow podpisali w Moskwie sowiecko-niemiecki układ "O granicy i przyjaźni", który potwierdzał dokonanie przez oba totalitarne państwa rozbioru Polski.

  8. NSZbrygadaswietokrzyskawiki 20.09.2017

    Historyk: po wojnie żołnierze związani z NSZ byli wrogiem numer jeden komunistów

    Po II wojnie światowej żołnierze działający wcześniej w NSZ nie złożyli broni chyba w większym stopniu niż inni żołnierze podziemia, co się wiązało z tym, że byli wrogiem numer jeden dla "komuny" - powiedział PAP autor książki "Narodowe Siły Zbrojne 1942 - 1947" w 75 rocznicę powołania formacji.

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook