Jedynie prawda jest ciekawa


W Wilnie wystawa o Polakach

15.10.2014

Praca przymusowa i niewolnicza Polaków na rzecz III Rzeszy Niemieckiej to temat wystawy.

Praca przymusowa i niewolnicza Polaków na rzecz III Rzeszy Niemieckiej to temat wystawy, którą od czwartku będą mogli obejrzeć polscy i litewscy widzowie w Domu Kultury Polskiej w Wilnie. Wystawę "Zachować pamięć" przygotowała Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie.

"Wystawa po raz pierwszy zostanie pokazana za wschodnią granicą Polski, wcześniej mogli zobaczyć ją widzowie niemieccy. Upamiętnia ona ludzi, którzy przeżyli gehennę okupacji, robót niewolniczych i przymusowych. Pamięć o tym jest ważna nie tylko dla relacji polsko-niemieckich, ale także dla relacji Polaków z Litwinami" - powiedział PAP prezes fundacji Dariusz Pawłoś. W jego ocenie, Polacy i Litwini powinni wiedzieć o sobie i swojej historii znacznie więcej.

"Mimo że każde polskie dziecko w szkole podstawowej potrafi recytować słowa +Litwo! Ojczyzno moja!+, to jednak o tej Litwie wciąż za mało wiemy. Myślę, że pielgrzymka do Ostrej Bramy w Wilnie powinna być obowiązkiem każdego młodego Polaka" - podkreślił Pawłoś. Dodał, że również Litwini poznając lepiej historię Polski będą mogli skuteczniej walczyć z własnym nacjonalizmem.

Fundacja organizując wystawę w Wilnie chce również włączyć Polaków mieszkających na Litwie w realizację programu dokumentacyjnego "Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką", który stopniowo zmniejsza anonimowość ofiar. Obecnie w programie znajduje się ponad 4 mln rekordów, z których każdy dotyczy konkretnej osoby z imienia i nazwiska. Polska ze wszystkich krajów dotkniętych drugą wojną światową poniosła relatywnie największe straty osobowe i materialne. W latach 1939-1945 - jak szacuje Instytut Pamięci Narodowej - pod okupacją niemiecką łączne straty śmiertelne ludności polskiej i Żydów z polskim obywatelstwem wyniosły od 5,4 do ponad 5,6 mln.

Ekspozycja "Zachować pamięć", którą litewscy i polscy widzowie będą mogli oglądać do końca października, przedstawia losy więźniów obozów koncentracyjnych i gett, robotników deportowanych do pracy przymusowej, jeńców wojennych, kobiet i dzieci, wywiezionych do różnego rodzaju obozów i na roboty. Jej motto - jak przypomina w przedmowie katalogu wystawy Władysław Bartoszewski - to słowa wyryte na pomniku ofiar hitlerowskiego obozu dla młodocianych w Łodzi: "Odebrano wam życie, dziś dajemy wam tylko pamięć".

Na kształt ekspozycji składają się fotografie, listy, fragmenty relacji i wspomnienia. Widzowie zobaczą zdjęcia wysiedlonych rodzin polskich w drodze do obozów, niemieckich żołnierzy dokonujących łapanek lub pozujących na tle palących się budynków, a także niewolniczą pracę w obozach Auschiwtz-Birkenau, Plaszow czy Mauthausen-Gusen. Wystawa nie unika wstrząsających obrazów zamordowanych więźniów, m.in. tych, którzy podejmowali próby ucieczki; przedstawia również niewolniczą pracę dzieci i młodzieży.

Twórcy wystawy celowo odstąpili od komentarza historycznego uznając, że najbardziej przemawiające są przeżycia ludzi uwiecznione na zdjęciach i we wspomnieniach. Widzowie jednak będą mogli poznać autentyczne wypowiedzi przedstawicieli władz nazistowskich oraz fragmenty  sprawozdań Delegatury Rządu na Kraj przekazywane do Rządu w Londynie.

Wystawa w wersji niemieckojęzycznej była pokazywana w Berlinie i trzydziestu innych miastach w całych Niemczech m.in. w Hamburgu, Kolonii, Norymberdze, Dreźnie. Jej pokaz w Wilnie wsparło Ministerstwo Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania "Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2014r.". Wystawa powstała dzięki współpracy z polskimi i niemieckimi partnerami: Instytutem Pamięci Narodowej, Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie i Berlińskimi Warsztatami Historycznymi.

W Wilnie młodzi widzowie będą mogli otrzymać również pakiet edukacyjny "Pod okupacją niemiecką" z materiałami o wielości i różnorodności form represji nazistowskich wobec obywateli II Rzeczypospolitej. Pakiet zawiera też relacje świadków historii. To wspomnienia robotników przymusowych, więźniów obozów koncentracyjnych, gett, obozów karnych, wychowawczych. Publikację uzupełniają archiwalne zdjęcia i dokumenty. Fundacja zapewnia, że materiały mogą być pomocne także dla nauczycieli, którzy chcą pogłębić naukę o represjach wobec Polaków.

tk/PAP

fot. Wikipedia/Domena publiczna

Warto poczytać

  1. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  2. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  3. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  4. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

  7. 1270pileckirotmistrz 15.03.2018

    70 lat temu rotmistrz Witold Pilecki skazany został na karę śmierci

    70 lat temu - 15 marca 1948 r. - Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał na karę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego

  8. 1270eisleras 12.03.2018

    Prof. Eisler: w Marcu '68 aresztowano około 950 robotników i 550 studentów

    Czas rozstać się z bajką, że w Marcu '68 zbuntowała się inteligencja, a klasa robotnicza jej nie poparła - mówił w poniedziałek w Gdańsku prof. Jerzy Eisler p

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook