Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

W stolicy uczczono 49. rocznicę wydarzeń marcowych

08.03.2017
dwortys
W stolicy uczczono 49. rocznicę wydarzeń marcowych

Złożeniem kwiatów pod tablicą na Dworcu Gdańskim w Warszawie uczczono w środę rocznicę tzw. wydarzeń marcowych. Zapoczątkowały one falę antysemickiej propagandy, która skłoniła do emigracji z Polski ponad 15 tys. osób pochodzenia żydowskiego.

Na warszawskim Dworcu Gdańskim, jak co roku 8 marca, zebrało się kilkadziesiąt osób, aby złożyć kwiaty pod tablicą z cytatem z prozy Henryka Grynberga: "Tu więcej zostawili po sobie niż mieli". Ufundowana w 1998 r. przez Fundację Shalom tablica przypomina, że w latach 1968-1969 z Polski wyemigrowało ponad 15 tys. Żydów, zmuszonych do tego w atmosferze antysemickiej nagonki, zapoczątkowanej tzw. wydarzeniami marcowymi.

-Dworzec Gdański w Warszawie jest symbolem wszystkich dworców, z których po Marcu '68 Żydzi wyruszyli z dokumentem podróży w jedną stronę. Rozdzielali się przyjaciele i żydowskie rodziny - i tak zazwyczaj małe po Holokauście. Wyjeżdżaliśmy stąd dlatego, że nie mogliśmy być tu Polakami i dlatego, że nie mogliśmy tu żyć jak Żydzi. (...) Ówczesna Polska nas tutaj nie chciała - mówił Michał Sobelman, rzecznik prasowy Ambasady Izraela. 

-Pamiętam ludzi, także młodych, którzy wyjeżdżali stąd na zawsze z jedynego kraju, który mogli nazywać ojczyzną. To miejsce, ta Polska, była u nich w sercu przez kolejne lata. Ale nie mogli tutaj przyjechać. Ci ludzie często do śmierci odczuwali rozczarowanie tym, co zrobiono z ich życiem. Ja sam przecież wyjechałem. Miałem wtedy 15 lat, byłem uczniem pierwszej klasy liceum. To nie była moja decyzja. W pewnym momencie, mimo że nie miałem jeszcze przecież nawet dowodu osobistego, zmuszono mnie do podpisania zrzeczenia się polskiego obywatelstwa. Wyjechaliśmy z ojcem, matka zmarła wcześniej, do Izraela- mówił Sobelman. 

Dyrektor Fundacji Shalom, aktorka, reżyserka i pieśniarka Gołda Tencer powiedziała, że dziennikarze często pytają ją, jak wyglądały pożegnania z wyjeżdżającymi na Dworcu Gdańskim. -To była trauma! To było okropne. Młodzi ludzie nie maja pojęcia, jakie sceny się tutaj rozgrywały. Powinno się uczyć o tych wydarzeniach w szkołach, dopóki jeszcze żyją ludzie, którzy to pamiętają. Marzec 1968 roku rozbił całe środowisko żydowskie w Polsce- powiedziała. 

8 marca 1968 roku na dziedzińcu Uniwersytetu Warszawskiego odbył się wiec protestacyjny w związku ze zdjęciem przez władze komunistyczne wystawianych w Teatrze Narodowym "Dziadów" oraz relegowaniem z uczelni Adama Michnika i Henryka Szlajfera. Zgromadzeni na wiecu studenci zostali brutalnie zaatakowani przez oddziały milicji oraz "aktyw robotniczy". Stało się to początkiem tzw. wydarzeń marcowych, czyli kryzysu politycznego związanego z falą studenckich protestów oraz walką polityczną wewnątrz PZPR, rozgrywaną w atmosferze antysemickiej i antyinteligenckiej propagandy. W ich wyniku ponad 15 tys. osób pochodzenia żydowskiego zostało zmuszonych do emigracji z Polski. 

Wyjeżdżano często całymi rodzinami. W pierwszych latach po emigracji bardo trudno było uzyskać polską wizę, aby odwiedzić kraj. Wyjeżdżający nie mieli wielkich bagaży - obowiązywał limit kilogramowy, więc większą część dobytku musieli pozostawić. Dla wielu, zwłaszcza młodych ludzi wyjazd ten był tragedią. Nie czuli się Żydami, niektórzy nawet do 1968 roku nie wiedzieli, że jedno z rodziców miało żydowskie pochodzenie. Jednym z głównych celów odjazdów z Dworca Gdańskiego był Wiedeń, bo Austria wyraziła chęć udzielenia polskim Żydom pomocy. Byli bezpaństwowcami, wielu z nich nie wiedziało, dokąd pojadą i który kraj zechce ich przyjąć. W Wiedniu organizacje żydowskie - amerykańska i izraelska - zorganizowały punkty informacyjne i pomocowe. Osiedli głównie w Izraelu, Szwecji, Danii, Kanadzie i USA. 

fot. [PAP/Jakub Kamiński]

pc/PAP

PAP/Jakub Kamiński

Warto poczytać

  1. 1280px-Pomnikofiarterrorukomunistycznego418 28.04.2017

    70 lat temu rozpoczęła się akcja "Wisła"

    28 kwietnia 1947 r. Grupa Operacyjna "Wisła" rozpoczęła wysiedlanie ludności ukraińskiej z południowo-wschodniej Polski. Działania prowadzone były w sposób brutalny i bezwzględny.

  2. papasd 27.04.2017

    Mijają trzy lata od kanonizacji świętych papieży

    Przed trzema laty - 27 kwietnia 2014, w ustanowione przez papieża Polaka święto Miłosierdzia Bożego - Franciszek ogłosił świętymi Kościoła powszechnego swych poprzedników: Jana XXIII i Jana Pawła II.

  3. pilecki-stef 26.04.2017

    74 rocznica ucieczki Witolda Pileckiego z Auschwitz

    W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 r. wraz z dwoma innymi więźniami zbiegł z obozu KL Auschwitz

  4. 1920px-Mikolow-Ratusz 25.04.2017

    800-lecie miasta Mikołowa

    - 40 tys. drzew różnych gatunków zostanie posadzonych w Mikołowie (Śląskie) w ciągu kolejnych 5 lat - zapowiadają władze miasta.

  5. auschwitz-4856891280 24.04.2017

    Mija 77 lat od decyzji o utworzeniu KL Auschwitz

    Obóz stał się największym ośrodkiem zagłady utworzonym przez Niemców.

  6. auschvitz-birkenau-1895091280 21.04.2017

    Pamięć o Holokauście w „Marszu Żywych”

    Marsze Żywych odbywają się od 1988 r. Organizowane są tradycyjnie w Dniu Pamięci o Zagładzie (Jom HaSzoa), który został ustanowiony w 1951 r. przez izraelski parlament.

  7. 2017TGSokol 20.04.2017

    Senat: Wystawa poświęcona TG "Sokół"

    - Sokolstwo wyprzedziło swój czas i przygotowywało młodych Polaków na wyzwania, jakie przyniósł wiek XX — podkreślił prezydent Duda w liście.

  8. GhettoUprisingWarsaw21270x714 19.04.2017

    Pamięć o powstaniu w getcie w 74. rocznicę

    "Wśród murów getta odbywa się obecnie ostatni akt tragedii jakiej nie znała historia”.

CS142fotMINI

Czas Stefczyka 142/2017

PDF (5,15 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook