Jedynie prawda jest ciekawa

Ułani, ułani malowane dzieci – 100 lat od bitwy pod Krechowcami

23.07.2017
04ULANIKRECHOWIECCYSI23072017
Ułani, ułani malowane dzieci – 100 lat od bitwy pod Krechowcami

Przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odbył się apel w stulecie rocznicy szarży pod Krechowcami. Szarże kawaleryjskie to polska specjalność - napisał w liście do uczestników uroczystości p.o. szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk. Obchody zainaugurowano mszą św. w warszawskiej Bazylice Św. Krzyża, którą koncelebrowali biskup senior diecezji charkowsko-mohylewskiej Marian Buczek i kapelan 1. Pułku Ułanów Krechowieckich ks. prałat Bogdan Pawłowski.

Po mszy św. przedstawiciele 1. Pułku Ułanów Krechowieckich złożyli wieńce w krypcie bazyliki, na grobie zasłużonego pierwszego dowódcy Pułku Ułanów Krechowieckich - płk. Bolesława Mościckiego. Następnie, w zwartym szyku, ułani, poczty sztandarowe, oficjalni goście oraz ubrani w kontusze i mundury przedstawiciele wojsk ochotniczych i bractw kurkowych przedefilowali przed Grób Nieznanego Żołnierza, gdzie odbyła się główna część uroczystości.

Po odegraniu przez orkiestrę wojskową hymnu państwowego oraz marsza 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, odczytano list do uczestników uroczystości, skierowany przez p.o. szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jana Józefa Kasprzyka:

"Szarże kawaleryjskie to polska specjalność. (...) Bitwę pod Krechowcami polscy ułani stoczyli w czasach poprzedzających odzyskanie niepodległości. Ten uroczysty jubileusz niech stanie się hołdem pamięci wspaniałego dowódcy i jego żołnierzy oraz kolejnym przejawem kawaleryjskiej tradycji" – podkreślił i zakończył swój list: "Ku chwale kawalerii".

Obchodom oraz świątecznemu apelowi na Placu Marszałka J. Piłsudskiego przewodniczył dyrektor generalny Instytutu Tradycji Rzeczypospolitej i Samorządu Terytorialnego, Gniewomir Rokosz-Kuczyński. Odczytał m.in. rozkaz rtm. Kawalerii Ochotniczej Adama Sujeckiego o mianowania na stopień chorążego wachmistrza Krzysztofa Tyla oraz decyzję o wręczeniu ostróg trzem kadetom stowarzyszenia w barwach 1. Pułku Ułanów Krechowieckich.

Apel zakończyło złożenie wieńców na Grobie Nieznanego Żołnierza m.in. przez przedstawicieli Rodziny Krechowieckiej, wiceminister spraw zagranicznych Renatę Szczęch, przedstawicielkę Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, przedstawicieli Kawalerii Ochotniczej oraz Stowarzyszenia Jazdy RP, reprezentantów bractw kurkowych z całej Polski oraz przedstawiciela Związku Oficerów Rezerwy RP im. J. Piłsudskiego.

Po południu w ośrodku szkoleniowym Stowarzyszenia Jazdy RP w Starej Miłosnej pod Warszawą zorganizowano piknik kawaleryjski.

Wielkopański, Jaśniepański, Krechowiecki Pułk ułański

24 lipca 1917 r. pierwsza polska konna formacja, która powstała w 1915 r. przy armii rosyjskiej, stoczyła zwycięski bój pod Krechowcami. 1 Pułk Ułanów pod dowództwem płk. Bolesława Mościckiego powstrzymał natarcie Niemców na Stanisławów. Liczący zaledwie 400 "szabel" pułk, bez karabinów maszynowych i bez wsparcia artylerii, przez ponad 5 godzin opóźniał działania dwóch batalionów piechoty niemieckiej, wspieranych przez artylerię i dwa szwadrony kawalerii - razem blisko 2000 żołnierzy.

W czasie bitwy ułani wykonali sześć szarż w szyku konnym, nie licząc szarż na kawalerię nieprzyjaciela, która walki nie podjęła. O tej bitwie pisała nie tylko prasa polskojęzyczna, ale także rosyjska, niemiecka, austriacka i francuska, rozsławiając imię polskich ułanów w całej Europie.

Rozwiązany w maju 1918 r., został odtworzony na podstawie decyzji Rady Regencyjnej w listopadzie tegoż roku. Od grudnia 1918 do sierpnia 1919 brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej, gdzie wsławił się obroną Gródka Jagiellońskiego, czym przyczynił się do powodzenia odsieczy Lwowa. Brał udział w objęciu Pomorza we władanie Rzeczypospolitej oraz 10 lutego 1920 w jej zaślubinach z morzem.

W wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1920 prowadził zwycięskie walki w Koziatyniu, z armią konną Budionnego pod Wołodarką, Korosteniem, Zamościem i Ostrogiem, nad Słuczą, Bugiem, Styrem i Horyniem. Po zakończeniu wojny, na wiosnę 1921, zajął koszary w Augustowie, w których stacjonował do 1939.

W kampanii wrześniowej, w składzie Suwalskiej Brygady Kawalerii, walczył pod Zambrowem, Zalesiem, Dąbrową Wielką, Olszewem. Szlak bojowy zakończył pod Kockiem 6 października 1939.

Został odtworzony w ramach Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Po wyjściu Armii Polskiej z ZSRR, wszedł w skład 2 Brygady Czołgów; przekształcony początkowo w 5 batalion czołgów, a następnie w 1 Pułk Kawalerii Pancernej. We wrześniu 1942 wraz z brygadą skierowany do Iraku, gdzie szkolił się do października 1943. Po powrocie do Palestyny otrzymał czołgi Sherman, a ostatecznie szkolenie zakończył w grudniu 1943 w Egipcie. W tym czasie powrócił do swojej tradycyjnej nazwy.

W kampanii włoskiej walczył w ramach 2 Brygady Pancernej. W bitwie o Monte Cassino i Piedimonte był w odwodzie brygady. Walczył czynnie w bitwie o Ankonę, przełamywał Linię Gotów oraz zdobywał Bolonię.

Pułk odtworzono również w składzie Armii Krajowej. Walczył w Puszczy Augustowskiej w ramach Akcji Burza.

Został rozformowany wraz z pozostałymi jednostkami 2 Korpusu Polskiego w 1947.

PAP/MBB

Fot. PAP/Paweł Supernak

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook