Jedynie prawda jest ciekawa


U-booty: cisi zabójcy

12.02.2015

Gdańskie Muzeum II Wojny Światowej wydało monografię poświęconą U-bootom typu XXI, czyli najnowocześniejszym okrętom podwodnym stworzonym w czasie ostatniej wojny Okręty te powstawały m.in. w stoczni w Gdańsku i Gdyni.

Autorem publikacji pt. "Walka o panowanie w głębinach. Historia powstania U-boota typu XXI” jest historyk i jednocześnie pracownik gdańskiego Muzeum Marcin Westphal.

Przedstawioną w książce genezę, ewolucję konstrukcji a także przebieg służby U-bootów typu XXI, historyk poprzedził szerokim wstępem omawiającym stopniowo rosnące znaczenie okrętów podwodnych w czasie II wojny światowej oraz ogólną sytuację (w tym przebieg działań wojennych na północnym Atlantyku), która sprawiła, że Niemcy zdecydowali się na produkcję tej wyjątkowej jednostki.

- Konstruując U-boota typu XXI Niemcom udało się stworzyć okręt podwodny, który można nazwać demonstratorem ówczesnych najnowszych technologii – powiedział Westphal. Jak wyjaśnił, już sam – wyjątkowo opływowy, kształt kadłuba, był nowatorskim rozwiązaniem, a dodatkowo zastosowanie w tej jednostce silników elektrycznych nowej generacji i bardzo dużej liczby baterii sprawiało, że mogła ona rozwijać pod wodą prędkość nawet 17 węzłów, podczas gdy starsze niemieckie jednostki osiągały maksymalnie 7-8 węzłów.

Inną nowinką techniczną, która pojawiła się w U-boocie XXI był cichy napęd. - Zastosowano tutaj m.in. rozwiązanie, które – zwłaszcza dziś - może wydawać się prymitywne, ale było niezwykle skuteczne, mianowicie napęd silnika przekazywany był na wał nie za pomocą hałaśliwych przekładni, ale skórzanego paska klinowego. Do tego zastosowano gumowe izolacje, które tłumiły kroki załogi i inne drgania, a same silniki umieszczone zostały na specjalnych postumentach. Wszystkie te zabiegi sprawiały, że okręt przemieszczający się pod wodą z małą prędkością był niemal niesłyszalny – podkreślił Westphal.

Dodał, że kadłub okrętu był pokrywany specjalną farbą, która częściowo pochłaniała promieniowanie radarów, co sprawiało, że płynącą na powierzchni wody jednostkę trudno było namierzyć.

- To właśnie w U-boocie XXI po raz pierwszy w historii zastosowano tego typu technologię – zaznaczył Westphal. Jak dodał, zaletą tej jednostki było też wyposażona jej w tzw. chrapy czyli instalacje pozwalające płytko zanurzonej jednostce pobierać powietrze znad powierzchni wody, co z kolei umożliwiało uruchamianie pod wodą silników Diesla, które poruszały okręt i ładowały baterie akumulatorów.

U-booty XXI były też przyjazne załodze: marynarze nie musieli spać np. pomiędzy torpedami, jak to miało miejsce w starszych U-bootach, bo jednostka została wyposażona w oddzielne segmenty mieszkalne i toalety z prawdziwego zdarzenia. Na okrętach były też lodówki oraz lampy UV, które miały polepszać nastroje marynarzy.

Według Westphala nowatorski był też sposób produkcji U-bootów XXI. - Poszczególne części tych okrętów produkowano w dziesiątkach fabryk położonych w różnych zakątkach Rzeszy, a następnie – w odpowiednim momencie, przewożono je do stoczni – m.in. w Gdańsku i Gdyni, gdzie w 60 dni montowano z nich okręty. Stoczni było wiele, a fabryki dublowały się w produkcji części, co sprawiało, że nawet zbombardowanie jednego zakładu nie hamowało produkcji okrętów – wyjaśnił Westphal.

Pierwszą jednostkę typu U-boot XXI zwodowano wiosną 1944 r. w Gdańsku, aby przetestować skuteczność zastosowanych rozwiązań. Podobnym testom służyły też kolejne egzemplarze okrętu.

Do wiosny 1945 r. wyprodukowano w sumie ponad 100 jednostek, ale większość z nich ukończono tuż przed końcem wojny. - U-booty XXI zdążyły wziąć udział w sumie w tylko trzech mało istotnych rejsach bojowych. Mimo olbrzymiego wysiłku i nakładów, jakie pochłonęły, nie odegrały w wojnie żadnej roli – mówił Westphal.

Dodał, że prawdziwa służba tych jednostek rozpoczęła się właściwie dopiero po zakończeniu wojny, kiedy trafiły one – jako trofea wojenne, do marynarek wielu krajów. - Zwłaszcza Związek Radziecki przejął wiele z tych okrętów i nie tylko po to, by na nich pływać: Rosjanie, podobnie zresztą, jak Brytyjczycy czy Amerykanie – badali rozwiązania techniczne zastosowane przez Niemców wykorzystując je potem w swoich okrętach - powiedział Westphal.

Zapraszamy na profil Stefczyk.info na Facebooku! 

 PAP/JKUB

[fot. Wikimedia Commons]

Warto poczytać

  1. 1270auschwitz01 23.01.2018

    75 lat temu Niemcy rozstrzelali w Auschwitz 53 więźniów Polaków

    75 lat temu Niemcy rozstrzelali przed Ścianą Straceń w obozie Auschwitz 53 więźniów Polaków, podejrzanych o działalność przeciw SS i przygotowywanie ucieczek

  2. 1270warszawawruinie 17.01.2018

    Cichociemny: 17 stycznia 1945 r. przekroczyłem zamarzniętą Wisłę - zobaczyłem puste miasto

    17 stycznia 1945 r. do niemal doszczętnie zniszczonej Warszawy wkroczyli żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego. Walki o opanowanie miasta trwały zaledwie kilka godzin, ponieważ dowództwo niemieckie wycofało większość swoich sił ze stolicy

  3. 1270lbasiaotwinowska 16.01.2018

    Zmarła Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski

    - W wieku 94 lat zmarła prof. Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski, wieloletni pracownik Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

  4. 1270wielkiwodzpolskiejarmiiantonii 15.01.2018

    Sasin: zasługi Macierewicza nie do wymazania ze stron polskiej historii

    Antoni Macierewicz jako minister obrony zasłużył się ojczyźnie w sposób, który nie wymaże go nigdy ze stronic polskiej historii; dzisiaj Polska jest dużo bezpieczniejszym krajem, niż dwa lata temu - ocenił w poniedziałek Szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin.

  5. LawicabitwaYT 05.01.2018

    Polacy zajęli lotnisko w Poznaniu, po czym zbombardowali... Frankfurt! Nieznany epizod walk o niepodległość

    W sobotę przypada 99. rocznica zdobycia przez powstańców wielkopolskich niemieckiego lotniska w podpoznańskiej wsi Ławica. Zdarzenie to miało istotny wpływ na przebieg powstania, ale i rozwój polskiego lotnictwa. Uroczystości rocznicowe zaplanowano na piątek

  6. IwanowSzajnowiczYT 04.01.2018

    Za jego ujęcie Niemcy proponowali kosmiczną nagrodę. 75 lat temu został rozstrzelany polski James Bond

    75 lat temu, 4 stycznia 1943 r., w Atenach rozstrzelany został przez Niemców Jerzy Iwanow-Szajnowicz, agent brytyjskich służb, bohater greckiego ruchu oporu. Podczas II wojny jako agent 033B brytyjskiego wywiadu zasłynął z tego, że sam wysadzał niemieckie okręty i statki zaopatrzeniowe

  7. 1270oswiecimskizbrodniarz 29.12.2017

    Pomagał przy morderstwach w Auschwitz, pójdzie siedzieć

    TK odrzucił odwołanie byłego strażnika z Auschwitz. Trafi za kraty

  8. 1270aushwitzas1 28.12.2017

    73 lata temu Niemcy stracili dowódców konspiracji w Auschwitz

    73 lata temu Niemcy zgładzili pięciu więźniów, liderów ruchu oporu w obozie Auschwitz. 30 grudnia 1944 r. powiesili dwóch Polaków i trzech Austriaków

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook