Jedynie prawda jest ciekawa


U-booty: cisi zabójcy

12.02.2015

Gdańskie Muzeum II Wojny Światowej wydało monografię poświęconą U-bootom typu XXI, czyli najnowocześniejszym okrętom podwodnym stworzonym w czasie ostatniej wojny Okręty te powstawały m.in. w stoczni w Gdańsku i Gdyni.

Autorem publikacji pt. "Walka o panowanie w głębinach. Historia powstania U-boota typu XXI” jest historyk i jednocześnie pracownik gdańskiego Muzeum Marcin Westphal.

Przedstawioną w książce genezę, ewolucję konstrukcji a także przebieg służby U-bootów typu XXI, historyk poprzedził szerokim wstępem omawiającym stopniowo rosnące znaczenie okrętów podwodnych w czasie II wojny światowej oraz ogólną sytuację (w tym przebieg działań wojennych na północnym Atlantyku), która sprawiła, że Niemcy zdecydowali się na produkcję tej wyjątkowej jednostki.

- Konstruując U-boota typu XXI Niemcom udało się stworzyć okręt podwodny, który można nazwać demonstratorem ówczesnych najnowszych technologii – powiedział Westphal. Jak wyjaśnił, już sam – wyjątkowo opływowy, kształt kadłuba, był nowatorskim rozwiązaniem, a dodatkowo zastosowanie w tej jednostce silników elektrycznych nowej generacji i bardzo dużej liczby baterii sprawiało, że mogła ona rozwijać pod wodą prędkość nawet 17 węzłów, podczas gdy starsze niemieckie jednostki osiągały maksymalnie 7-8 węzłów.

Inną nowinką techniczną, która pojawiła się w U-boocie XXI był cichy napęd. - Zastosowano tutaj m.in. rozwiązanie, które – zwłaszcza dziś - może wydawać się prymitywne, ale było niezwykle skuteczne, mianowicie napęd silnika przekazywany był na wał nie za pomocą hałaśliwych przekładni, ale skórzanego paska klinowego. Do tego zastosowano gumowe izolacje, które tłumiły kroki załogi i inne drgania, a same silniki umieszczone zostały na specjalnych postumentach. Wszystkie te zabiegi sprawiały, że okręt przemieszczający się pod wodą z małą prędkością był niemal niesłyszalny – podkreślił Westphal.

Dodał, że kadłub okrętu był pokrywany specjalną farbą, która częściowo pochłaniała promieniowanie radarów, co sprawiało, że płynącą na powierzchni wody jednostkę trudno było namierzyć.

- To właśnie w U-boocie XXI po raz pierwszy w historii zastosowano tego typu technologię – zaznaczył Westphal. Jak dodał, zaletą tej jednostki było też wyposażona jej w tzw. chrapy czyli instalacje pozwalające płytko zanurzonej jednostce pobierać powietrze znad powierzchni wody, co z kolei umożliwiało uruchamianie pod wodą silników Diesla, które poruszały okręt i ładowały baterie akumulatorów.

U-booty XXI były też przyjazne załodze: marynarze nie musieli spać np. pomiędzy torpedami, jak to miało miejsce w starszych U-bootach, bo jednostka została wyposażona w oddzielne segmenty mieszkalne i toalety z prawdziwego zdarzenia. Na okrętach były też lodówki oraz lampy UV, które miały polepszać nastroje marynarzy.

Według Westphala nowatorski był też sposób produkcji U-bootów XXI. - Poszczególne części tych okrętów produkowano w dziesiątkach fabryk położonych w różnych zakątkach Rzeszy, a następnie – w odpowiednim momencie, przewożono je do stoczni – m.in. w Gdańsku i Gdyni, gdzie w 60 dni montowano z nich okręty. Stoczni było wiele, a fabryki dublowały się w produkcji części, co sprawiało, że nawet zbombardowanie jednego zakładu nie hamowało produkcji okrętów – wyjaśnił Westphal.

Pierwszą jednostkę typu U-boot XXI zwodowano wiosną 1944 r. w Gdańsku, aby przetestować skuteczność zastosowanych rozwiązań. Podobnym testom służyły też kolejne egzemplarze okrętu.

Do wiosny 1945 r. wyprodukowano w sumie ponad 100 jednostek, ale większość z nich ukończono tuż przed końcem wojny. - U-booty XXI zdążyły wziąć udział w sumie w tylko trzech mało istotnych rejsach bojowych. Mimo olbrzymiego wysiłku i nakładów, jakie pochłonęły, nie odegrały w wojnie żadnej roli – mówił Westphal.

Dodał, że prawdziwa służba tych jednostek rozpoczęła się właściwie dopiero po zakończeniu wojny, kiedy trafiły one – jako trofea wojenne, do marynarek wielu krajów. - Zwłaszcza Związek Radziecki przejął wiele z tych okrętów i nie tylko po to, by na nich pływać: Rosjanie, podobnie zresztą, jak Brytyjczycy czy Amerykanie – badali rozwiązania techniczne zastosowane przez Niemców wykorzystując je potem w swoich okrętach - powiedział Westphal.

Zapraszamy na profil Stefczyk.info na Facebooku! 

 PAP/JKUB

[fot. Wikimedia Commons]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook