Jedynie prawda jest ciekawa


TPN udostępnił cenne archiwa

14.12.2014

Zbiór dokumentów i prac badawczych zgromadzonych przez Zofię i Witolda Paryskich - autorów m.in. Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej, po ponad dwóch latach zostały uporządkowane i udostępnione przez Tatrzański Park Narodowy.

Archiwum Paryskich to 2 tys. 325 teczek, w sumie prawie 460 tys. stron dokumentów, które zajmują w
magazynie 38 metrów bieżących półek. W obszernym zbiorze można znaleźć dokumenty dotyczące m.in.
topografii Tatr, ratownictwa górskiego, taternictwa, narciarstwa, speleologii, a także gwary i
muzyki góralskiej, pasterstwa czy miejscowości podtatrzańskich.

Ciekawostkami w zbiorach są listy, artykuły prasowe, mapy, zdjęcia, broszury, ulotki, bilety,
plakaty, teksty referatów czy scenariusze filmów. Wśród dokumentów znalazły się np. listy
pozostawione przez zdobywców na tatrzańskich szczytach, sprawozdania z wypraw taternickich, a nawet
cenniki potraw i napojów w schroniskach.

Część zbiorów zawiera materiały o ludziach związanych z Tatrami, np. o założycielu TOPR, gen.
Mariuszu Zaruskim, a także o dyrektorze TPN w latach 2001-2014, Pawle Skawińskim.

Opisano także pamiątki, dyplomy, odznaczenia, zdjęcia i dokumenty osobiste autorów zbioru Zofii i
Witolda Paryskich.

Odrębny i unikatowy zbiór stanowi tzw. Biblioteczka Andyjska, zawierająca materiały zbierane przez
Witolda Paryskiego przed, w czasie i po wyprawie w masyw Puna de Atacama w Ameryce Południowej.

Wśród woluminów znajduje się też tzw. Eliaszów Zbiór, czyli dokonania badaczy Tatr: Wojciecha,
Walerego i Stanisława Eljaszów-Radzikowskich. Materiały zostały zakupione przez Witolda Paryskiego
w 1935 r.

Zbiór Paryskich do Tatrzańskiego Parku Narodowego trafił w 2001 r. na mocy testamentu. Znaczna
część zbioru została zdigitalizowana dzięki współpracy TPN z fundacją im. Zofii i Witolda
Paryskich, która pozyskała fundusze z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Porządkowanie zbioru rozpoczęto w lipcu 2012 r. Część zbioru Paryskich jest dostępna na stronie
internetowej Małopolskiej Biblioteki Cyfrowej oraz w czytelni Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN w
Zakopanem.

Witold Henryk Paryski urodził się 10 września 1909 r. w Pittsburgu w stanie Pensylwania w USA,
jednak całe swoje życie związał z Zakopanem i Tatrami. Zmarł w 2000 r. w Zakopanem. Jego żona Zofia
Radwańska - Paryska - pierwsza ratowniczka i przewodniczka tatrzańska, urodziła się w 1901 r. w
Warszawie. Zmarła w Zakopanem w wieku 100 lat.

lap/PAP

[fot. FreeImages]

Warto poczytać

  1. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  2. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  3. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  4. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

  7. 1270pileckirotmistrz 15.03.2018

    70 lat temu rotmistrz Witold Pilecki skazany został na karę śmierci

    70 lat temu - 15 marca 1948 r. - Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał na karę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego

  8. 1270eisleras 12.03.2018

    Prof. Eisler: w Marcu '68 aresztowano około 950 robotników i 550 studentów

    Czas rozstać się z bajką, że w Marcu '68 zbuntowała się inteligencja, a klasa robotnicza jej nie poparła - mówił w poniedziałek w Gdańsku prof. Jerzy Eisler p

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook