Jedynie prawda jest ciekawa

Szef IPN apeluje o odkłamanie stanu wojennego

15.12.2011

Wyzwaniem dla historyków jest fakt, że większość wciąż wierzy w zapewnienia gen. Jaruzelskiego dotyczące okoliczności wprowadzenia stanu wojennego - powiedział prezes IPN Łukasz Kamiński. Zaapelował o szukanie drogi do wyzwolenia z tego kłamstwa.

Kamiński uczestniczył w konferencji naukowej "Internowani i uwięzieni w stanie wojennym 1981-1983", którą Instytut Pamięci Narodowej zorganizował 320 m pod ziemią w zabrzańskiej Zabytkowej Kopalni Węgla Kamiennego Guido. Mówił o sposobach patrzenia na stan wojenny z różnych perspektyw.

Perspektywa ludzi młodych, urodzonych po stanie wojennym i w wolnej Polsce, daje im często bardzo odległy obraz wydarzeń, z którymi młodzi nie mieli kontaktu. Zdaniem szefa IPN najlepszą drogą, by młodzi ludzie mogli zrozumieć, czym był stan wojenny, jest kontakt, rozmowa z uczestnikami wydarzeń.

- Z książki nie poznaje się emocji - tego, co ludzie czuli w tym czasie, dlaczego to wciąż jest dla nich ważne - przekonywał prezes IPN. Prosił przy tym uczestników wydarzeń stanu wojennego o zrozumienie i pomoc w prowadzonych - też przez IPN - przedsięwzięciach tego typu.

Mówiąc o perspektywie badacza i oceniając zakres poznanej wiedzy oraz dostępności źródeł Kamiński uznał, że sytuacja nie jest tu najgorsza. Choć zniszczenia archiwów służby bezpieczeństwa są znaczne, to co pozostało pozwala odtwarzać wiele elementów historii. Wciąż jednak mało wykorzystane są np. archiwa wojskowe. Nie są dostępne archiwa państw zachodnich. Słabo zbadana jest postawa partii w tym czasie. Wciąż opisywany - i dotąd niewyczerpany - jest temat funkcjonowania ówczesnego podziemia.

-W podstawowych kwestiach jesteśmy już w stanie odpowiadać na pytania - wiemy, jakie były przygotowania do stanu wojennego, wiemy od kiedy, czyli praktycznie od porozumień sierpniowych (...). Mimo że wciąż nieotwarte są w pełni archiwa sowieckie, jest (...) wystarczająco dużo źródeł zarówno sowieckich, jak i przede wszystkim pochodzących z archiwów innych państw dawnego bloku wschodniego, aby móc wprost i otwarcie mówić, że nie groziła nam w 1981 r. interwencja sowiecka - i w grudniu 80
r. też nam nie groziła
- zaznaczył Kamiński.

Przyznał, że podobnie jak wielu historyków gryzie go pytanie, dlaczego ta wiedza nie przekłada się na opinię publiczną. - Kolejne sondaże wskazują, że te nasze ustalenia nie docierają, nie funkcjonują. Blisko połowa społeczeństwa wciąż wierzy w zapewnienia gen. Jaruzelskiego, że uratował kraj przed kataklizmem. (...) Historycy piszą książki, artykuły, występują w mediach i nie ma to przełożenia - pytał prezes IPN.

Przyznał, że trochę pocieszający jest fakt, że ustalenia historyków przekazują do debaty publicznej niektórzy politycy. Zaapelował jednak do badaczy o szukanie sposobu, "jak znaleźć drogę do umysłów ludzi, żeby te lata kłamstwa w jakiś sposób wyzwolić z tego kłamstwa, w którym znaczna część społeczeństwa wciąż tkwi". "Z perspektywy historyka to wyzwanie" - dodał Kamiński.

Szkicując skrótowy bilans stanu wojennego, prezes IPN wskazał na dziesiątki osób, które straciły życie i tysiące ludzi, którzy stracili zdrowie lub zostali zmuszeni do emigracji. Polska straciła też kolejne lata w kontekście rozwoju gospodarczego, izolacji ekonomicznej i kontaktów międzynarodowych.

- Gdyby wybrać coś najistotniejszego, (...) to straciliśmy nadzieję i entuzjazm, które w 1980 i 81 r. łączyły się ze słowem solidarność. To już nigdy nie wróciło (...), a było jednym z najbardziej niezwykłych wydarzeń w ogóle w naszej historii. Bardzo często zapominamy, jak unikalnych było tych kilkanaście miesięcy polskiej historii - zaakcentował Kamiński.

 

PiKa, PAP

[fot. wikipedia.pl]

Warto poczytać

  1. 1270lbasiaotwinowska 16.01.2018

    Zmarła Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski

    - W wieku 94 lat zmarła prof. Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski, wieloletni pracownik Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

  2. 1270wielkiwodzpolskiejarmiiantonii 15.01.2018

    Sasin: zasługi Macierewicza nie do wymazania ze stron polskiej historii

    Antoni Macierewicz jako minister obrony zasłużył się ojczyźnie w sposób, który nie wymaże go nigdy ze stronic polskiej historii; dzisiaj Polska jest dużo bezpieczniejszym krajem, niż dwa lata temu - ocenił w poniedziałek Szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin.

  3. LawicabitwaYT 05.01.2018

    Polacy zajęli lotnisko w Poznaniu, po czym zbombardowali... Frankfurt! Nieznany epizod walk o niepodległość

    W sobotę przypada 99. rocznica zdobycia przez powstańców wielkopolskich niemieckiego lotniska w podpoznańskiej wsi Ławica. Zdarzenie to miało istotny wpływ na przebieg powstania, ale i rozwój polskiego lotnictwa. Uroczystości rocznicowe zaplanowano na piątek

  4. IwanowSzajnowiczYT 04.01.2018

    Za jego ujęcie Niemcy proponowali kosmiczną nagrodę. 75 lat temu został rozstrzelany polski James Bond

    75 lat temu, 4 stycznia 1943 r., w Atenach rozstrzelany został przez Niemców Jerzy Iwanow-Szajnowicz, agent brytyjskich służb, bohater greckiego ruchu oporu. Podczas II wojny jako agent 033B brytyjskiego wywiadu zasłynął z tego, że sam wysadzał niemieckie okręty i statki zaopatrzeniowe

  5. 1270oswiecimskizbrodniarz 29.12.2017

    Pomagał przy morderstwach w Auschwitz, pójdzie siedzieć

    TK odrzucił odwołanie byłego strażnika z Auschwitz. Trafi za kraty

  6. 1270aushwitzas1 28.12.2017

    73 lata temu Niemcy stracili dowódców konspiracji w Auschwitz

    73 lata temu Niemcy zgładzili pięciu więźniów, liderów ruchu oporu w obozie Auschwitz. 30 grudnia 1944 r. powiesili dwóch Polaków i trzech Austriaków

  7. poznan27122017 27.12.2017

    Jeden z niewielu zrywów niepodległościowych, który zakończył się sukcesem

    W Poznaniu uczczono 99. rocznicę powstania wielkopolskiego

  8. HarbinFflickr 21.12.2017

    To chińskie miasto założyli... Polacy! Dziś liczy 5 milionów mieszkańców

    Miasto Harbin w północno-wschodnich Chinach współzałożyli ok. 120 lat temu polscy inżynierowie, którzy budowali Kolej Wschodniochińską. Ślady po tej kilkutysięcznej społeczności znad Wisły w ostatnich latach znikają coraz szybciej, dlatego naukowcy chcą je udokumentować

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook