Jedynie prawda jest ciekawa


Szef IPN apeluje o odkłamanie stanu wojennego

15.12.2011

Wyzwaniem dla historyków jest fakt, że większość wciąż wierzy w zapewnienia gen. Jaruzelskiego dotyczące okoliczności wprowadzenia stanu wojennego - powiedział prezes IPN Łukasz Kamiński. Zaapelował o szukanie drogi do wyzwolenia z tego kłamstwa.

Kamiński uczestniczył w konferencji naukowej "Internowani i uwięzieni w stanie wojennym 1981-1983", którą Instytut Pamięci Narodowej zorganizował 320 m pod ziemią w zabrzańskiej Zabytkowej Kopalni Węgla Kamiennego Guido. Mówił o sposobach patrzenia na stan wojenny z różnych perspektyw.

Perspektywa ludzi młodych, urodzonych po stanie wojennym i w wolnej Polsce, daje im często bardzo odległy obraz wydarzeń, z którymi młodzi nie mieli kontaktu. Zdaniem szefa IPN najlepszą drogą, by młodzi ludzie mogli zrozumieć, czym był stan wojenny, jest kontakt, rozmowa z uczestnikami wydarzeń.

- Z książki nie poznaje się emocji - tego, co ludzie czuli w tym czasie, dlaczego to wciąż jest dla nich ważne - przekonywał prezes IPN. Prosił przy tym uczestników wydarzeń stanu wojennego o zrozumienie i pomoc w prowadzonych - też przez IPN - przedsięwzięciach tego typu.

Mówiąc o perspektywie badacza i oceniając zakres poznanej wiedzy oraz dostępności źródeł Kamiński uznał, że sytuacja nie jest tu najgorsza. Choć zniszczenia archiwów służby bezpieczeństwa są znaczne, to co pozostało pozwala odtwarzać wiele elementów historii. Wciąż jednak mało wykorzystane są np. archiwa wojskowe. Nie są dostępne archiwa państw zachodnich. Słabo zbadana jest postawa partii w tym czasie. Wciąż opisywany - i dotąd niewyczerpany - jest temat funkcjonowania ówczesnego podziemia.

-W podstawowych kwestiach jesteśmy już w stanie odpowiadać na pytania - wiemy, jakie były przygotowania do stanu wojennego, wiemy od kiedy, czyli praktycznie od porozumień sierpniowych (...). Mimo że wciąż nieotwarte są w pełni archiwa sowieckie, jest (...) wystarczająco dużo źródeł zarówno sowieckich, jak i przede wszystkim pochodzących z archiwów innych państw dawnego bloku wschodniego, aby móc wprost i otwarcie mówić, że nie groziła nam w 1981 r. interwencja sowiecka - i w grudniu 80
r. też nam nie groziła
- zaznaczył Kamiński.

Przyznał, że podobnie jak wielu historyków gryzie go pytanie, dlaczego ta wiedza nie przekłada się na opinię publiczną. - Kolejne sondaże wskazują, że te nasze ustalenia nie docierają, nie funkcjonują. Blisko połowa społeczeństwa wciąż wierzy w zapewnienia gen. Jaruzelskiego, że uratował kraj przed kataklizmem. (...) Historycy piszą książki, artykuły, występują w mediach i nie ma to przełożenia - pytał prezes IPN.

Przyznał, że trochę pocieszający jest fakt, że ustalenia historyków przekazują do debaty publicznej niektórzy politycy. Zaapelował jednak do badaczy o szukanie sposobu, "jak znaleźć drogę do umysłów ludzi, żeby te lata kłamstwa w jakiś sposób wyzwolić z tego kłamstwa, w którym znaczna część społeczeństwa wciąż tkwi". "Z perspektywy historyka to wyzwanie" - dodał Kamiński.

Szkicując skrótowy bilans stanu wojennego, prezes IPN wskazał na dziesiątki osób, które straciły życie i tysiące ludzi, którzy stracili zdrowie lub zostali zmuszeni do emigracji. Polska straciła też kolejne lata w kontekście rozwoju gospodarczego, izolacji ekonomicznej i kontaktów międzynarodowych.

- Gdyby wybrać coś najistotniejszego, (...) to straciliśmy nadzieję i entuzjazm, które w 1980 i 81 r. łączyły się ze słowem solidarność. To już nigdy nie wróciło (...), a było jednym z najbardziej niezwykłych wydarzeń w ogóle w naszej historii. Bardzo często zapominamy, jak unikalnych było tych kilkanaście miesięcy polskiej historii - zaakcentował Kamiński.

 

PiKa, PAP

[fot. wikipedia.pl]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook