Jedynie prawda jest ciekawa

Szczątki legendarnego dowódcy Powstania Styczniowego odnalezione

26.07.2017
02SZCZATKISIERAKOWSKIEGOSI26072017
Szczątki legendarnego dowódcy Powstania Styczniowego odnalezione

W Wilnie znaleziono szczątki dowódcy powstania styczniowego na Żmudzi, Zygmunta Sierakowskiego. Sensacyjnego odkrycia - jak poinformowało Ministerstwo Kultury Litwy - dokonano na Górze Zamkowej, gdzie prowadzone są prace archeologiczne. W odkrytych mogiłach znaleziono szczątki siedmiu mężczyzn pochowanych z rękoma związanymi z tyłu. Jeden z nich został pochowany w oddzielnym grobie.

Na prawej ręce jednego ze zmarłych, została znaleziona złota obrączka z wygrawerowanym po wewnętrznej stronie napisem w języku polskim: "Zygmunt Apolonia 11 Sierpnia / 30 Lipca 1862 r.“

Wiceminister kultury Litwy, Renaldas Augustinavicius przypomniał, że 30 lipca 1862 r. Sierakowski ożenił się z Apolonią Dalewską. Pozostałe szczątki należą prawdopodobnie do powstańców styczniowych. Zostali oni straceni na Placu Łukiskim w Wilnie w 1863 roku.

Naukowcy przypuszczają, że decyzja o pochowaniu w tym miejscu powstańców nie była przypadkowa. Według nich był to sposób na ukrycie przed bliskimi i mieszkańcami Wilna miejsc ich pochówku. Badania archeologiczne na Górze Zamkowej w Wilnie zakończą się jesienią. Natomiast ustalanie tożsamości odnalezionych może potrwać jeszcze pół roku.

Konspirator, oficer, powstaniec

Zygmunt Sierakowski, psuedonim Dołęga, urodził się 19 maja 1827 r. w Lisowie na Wołyniu. Jako student uniwersytetu petersburskiego prowadził propagandę patriotyczną na Litwie. W maju 1848 r. schwytany przez Rosjan i skazany za nielegalne przekraczanie granicy rosyjsko-austriackiej na bezterminowe roty aresztanckie w orenburskim korpusie karnym, gdzie odznaczył się zdolnościami i męstwem. W 1859 r. skończył Akademię Sztabu Generalnego w Petersburgu. Wysłany przez rząd rosyjski dla badania prawodawstwa wojskowego narodów zachodnich, przyczynił się swoimi projektami do zniesienia kary cielesnej w armii. Równocześnie należał do kierownictwa konspiracyjnego Koła Oficerów Polskich w Petersburgu, związanego z organizacją czerwonych w Kongresówce. Z ich ramienia w 1861 r. nawiązał w Paryżu kontakt z Ludwikiem Mierosławskim. Spotykał się z Giuseppe Garibaldim i Aleksandrem Hercenem.

W 1863 r., po wybuchu powstania wziął dymisję z wojska rosyjskiego i z ramienia Rządu Narodowego został naczelnikiem wojennym województwa kowieńskiego. Dowodził 2500-osobowym oddziałem, operującym na Żmudzi, który zorganizował się w lasach pod Rogowem i tam 6 kwietnia 1863 r. stoczył pierwszą potyczkę. 21 kwietnia pobił Rosjan w pod Ginietyniami. 3 maja wyruszył ze swoim źle uzbrojonym oddziałem w kierunku Kurlandii, gdzie zamierzał przejąć transport broni dostarczony z Wielkiej Brytanii. W dniach 7 maja – 9 maja stoczył trzydniową bitwę pod Birżami, zakończoną rozbiciem jego oddziału przez fiński pułk lejbgwardii. Dostał się do rosyjskiej niewoli. Przed sądem wojennym okazał niezłomny hart ducha. Wbrew zabiegom międzynarodowej opinii publicznej, 27 czerwca 1863 r. został powieszony w Wilnie.

W Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie znajduje się jego szabla wzorowana na XVII-wiecznej karabeli.

PAP/MBB

Fot. Rysunek "Zygmunt Sierakowski w więzieniu" Bronisława Zaleskiego/wikimedia.org

CS146fotMINI

Czas Stefczyka 146/2017

PDF (9,21 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook