Jedynie prawda jest ciekawa


Sto lat temu otwarto most Poniatowskiego w Warszawie

06.01.2014

6 stycznia 1914 roku oficjalnie oddano do użytku most Poniatowskiego. Była to druga przeprawa drogowa przez Wisłę w Warszawie. Most powstał pięćdziesiąt lat po moście Kierbedzia, zbudowanym w latach 1859- 1864, jednak pierwsze plany budowy mostu na przedłużeniu Alej Jerozolimskich pojawiły się już w 1870 roku.

Jak podają Lech Królikowski i Bolesław Orłowski w książce "I Warszawę nie od razu zbudowano", od 1887 do 1903 roku powstało ponad dziesięć projektów budowy mostu na przedłużeniu Alej Jerozolimskich, ale żaden z nich nie został zrealizowany wobec sprzeciwu władz wojskowych lub braku funduszy.

"Naciski warszawskiej opinii społecznej oraz kół fachowych wzmagały się jednak, a do przełamania inercji carskiej machiny biurokratycznej doszło ostatecznie dzięki kilkunastoletnim zabiegom inż. Mieczysława Marszewskiego" - piszą autorzy.

Mieczysław Marszewski był absolwentem Instytutu Inżynierów Komunikacji w Petersburgu, pracował m.in. jako kierownik sekcji drogowej a następnie naczelnik wydziału technicznego w zarządzie Warszawskiego Okręgu Komunikacji.

W 1904 roku powstał komitet budowy mostu. Kierownikiem budowy i projektantem został Mieczysław Marszewski, zastępcą do spraw technicznych inż. Bronisław Plebiński. Do spraw architektonicznych - prof. Stefan Szyller, który zaprojektował architekturę mostu i wiaduktu, w tym wieże wjazdowe w stylu polskiego renesansu, mające także charakter strażnic wojskowych.

Budowę mostu prowadziła od 1905 roku firma " K. Rudzki i S-ka".  Przekroczenie kosztów budowy i intrygi carskich urzędników spowodowały odwołanie ze stanowiska Mieczysława Marszewskiego w 1910 roku. Nie postawiono mu jednak żadnych zarzutów.

Stalowy most na kamiennych filarach miał osiem przęseł i liczył 506 metrów długości. Z Alejami Jerozolimskimi łączył go żelbetowy wiadukt nad Powiślem o długości 700 metrów, konstrukcji Wacława Paszkowskiego.

Władze Warszawy nadały mostowi imię cesarza Mikołaja II, jednak przez mieszkańców miasta był nazywany trzecim mostem lub mostem Poniatowskiego (w 1913 roku przypadała 100. rocznica śmierci księcia Józefa Poniatowskiego). Ta ostania nazwa - most księcia Józefa Poniatowskiego - została później oficjalnie przyjęta.

Podczas I wojny światowej, w sierpniu 1915 roku, most został częściowo wysadzony w powietrze przez wycofujące się wojska rosyjskie. Odbudowano go w latach 1920-1927.

12 maja 1926 roku na moście Poniatowskiego odbyło się słynne spotkanie marszałka Józefa Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim, usiłującym nakłonić go do zaniechania zbrojnej demonstracji.

Most Poniatowskiego, w 1927 r. w pełni przywrócony do użytku, przyczynił się w następnych latach do rozwoju Saskiej Kępy, osiedla o charakterze willowym.

We wrześniu 1944 roku, w momencie wkraczania na Pragę oddziałów Armii Czerwonej, most Poniatowskiego został wysadzony przez wojska niemieckie.

Projektantem nowej konstrukcji mostu i kierownikiem odbudowy, realizowanej przez "Mostostal", był  prof. Stanisław Hempel. Ponownie most oddano do użytku 22 lipca 1946 roku, w święto państwowe Polski Ludowej.

W latach 1963-1965 podczas przebudowy most Poniatowskiego poszerzono do 26 metrów (pierwotnie miał 21, 4 m szerokości), a w latach 1985-1990 most i wiadukt przeszły generalny remont.


PAP/kop
[Fot. Fotopolska.eu / 12 maja 1926 , Marszałek Józef Piłsudski, na Moście Poniatowskiego, podczas Przewrotu Majowego. Od prawej: generał Gustaw Orlicz-Dreszer, marszałek Piłsudski, Maurycy hr. Potocki i redaktor Hering]

Warto poczytać

  1. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  2. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  3. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  4. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  5. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  6. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  7. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  8. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook