Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Sto lat temu otwarto most Poniatowskiego w Warszawie

06.01.2014

6 stycznia 1914 roku oficjalnie oddano do użytku most Poniatowskiego. Była to druga przeprawa drogowa przez Wisłę w Warszawie. Most powstał pięćdziesiąt lat po moście Kierbedzia, zbudowanym w latach 1859- 1864, jednak pierwsze plany budowy mostu na przedłużeniu Alej Jerozolimskich pojawiły się już w 1870 roku.

Jak podają Lech Królikowski i Bolesław Orłowski w książce "I Warszawę nie od razu zbudowano", od 1887 do 1903 roku powstało ponad dziesięć projektów budowy mostu na przedłużeniu Alej Jerozolimskich, ale żaden z nich nie został zrealizowany wobec sprzeciwu władz wojskowych lub braku funduszy.

"Naciski warszawskiej opinii społecznej oraz kół fachowych wzmagały się jednak, a do przełamania inercji carskiej machiny biurokratycznej doszło ostatecznie dzięki kilkunastoletnim zabiegom inż. Mieczysława Marszewskiego" - piszą autorzy.

Mieczysław Marszewski był absolwentem Instytutu Inżynierów Komunikacji w Petersburgu, pracował m.in. jako kierownik sekcji drogowej a następnie naczelnik wydziału technicznego w zarządzie Warszawskiego Okręgu Komunikacji.

W 1904 roku powstał komitet budowy mostu. Kierownikiem budowy i projektantem został Mieczysław Marszewski, zastępcą do spraw technicznych inż. Bronisław Plebiński. Do spraw architektonicznych - prof. Stefan Szyller, który zaprojektował architekturę mostu i wiaduktu, w tym wieże wjazdowe w stylu polskiego renesansu, mające także charakter strażnic wojskowych.

Budowę mostu prowadziła od 1905 roku firma " K. Rudzki i S-ka".  Przekroczenie kosztów budowy i intrygi carskich urzędników spowodowały odwołanie ze stanowiska Mieczysława Marszewskiego w 1910 roku. Nie postawiono mu jednak żadnych zarzutów.

Stalowy most na kamiennych filarach miał osiem przęseł i liczył 506 metrów długości. Z Alejami Jerozolimskimi łączył go żelbetowy wiadukt nad Powiślem o długości 700 metrów, konstrukcji Wacława Paszkowskiego.

Władze Warszawy nadały mostowi imię cesarza Mikołaja II, jednak przez mieszkańców miasta był nazywany trzecim mostem lub mostem Poniatowskiego (w 1913 roku przypadała 100. rocznica śmierci księcia Józefa Poniatowskiego). Ta ostania nazwa - most księcia Józefa Poniatowskiego - została później oficjalnie przyjęta.

Podczas I wojny światowej, w sierpniu 1915 roku, most został częściowo wysadzony w powietrze przez wycofujące się wojska rosyjskie. Odbudowano go w latach 1920-1927.

12 maja 1926 roku na moście Poniatowskiego odbyło się słynne spotkanie marszałka Józefa Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim, usiłującym nakłonić go do zaniechania zbrojnej demonstracji.

Most Poniatowskiego, w 1927 r. w pełni przywrócony do użytku, przyczynił się w następnych latach do rozwoju Saskiej Kępy, osiedla o charakterze willowym.

We wrześniu 1944 roku, w momencie wkraczania na Pragę oddziałów Armii Czerwonej, most Poniatowskiego został wysadzony przez wojska niemieckie.

Projektantem nowej konstrukcji mostu i kierownikiem odbudowy, realizowanej przez "Mostostal", był  prof. Stanisław Hempel. Ponownie most oddano do użytku 22 lipca 1946 roku, w święto państwowe Polski Ludowej.

W latach 1963-1965 podczas przebudowy most Poniatowskiego poszerzono do 26 metrów (pierwotnie miał 21, 4 m szerokości), a w latach 1985-1990 most i wiadukt przeszły generalny remont.


PAP/kop
[Fot. Fotopolska.eu / 12 maja 1926 , Marszałek Józef Piłsudski, na Moście Poniatowskiego, podczas Przewrotu Majowego. Od prawej: generał Gustaw Orlicz-Dreszer, marszałek Piłsudski, Maurycy hr. Potocki i redaktor Hering]
Słowa kluczowe:

Warszawa

,

most

,

100-lecie

Warto poczytać

  1. MIIWSwGdanskuYT 22.01.2017

    Muzeum II WŚ w Gdańsku przedstawi wystawę główną

    Ekspozycja ma pokazać spójny obraz II wojny światowej i jej konsekwencje zarówno w kontekście politycznym, jak i losów pojedynczych ludzi, Polaków, ale też innych narodów.

  2. roszkowski2117 21.01.2017

    "Drogi do Niepodległej - kontekst międzynarodowy"

    W Belwederze odbyła się debata zorganizowana przez IPN i Kancelarię Prezydenta RP.

  3. 800px-RemovedStalin 20.01.2017

    Raport CIA: Sowieci traktowali Polskę jak kolonię

    W odtajnionym niedawno przez CIA raporcie można przeczytać m. in. o gospodarczym wyzyskiwaniu Polski przez Sowietów.

  4. portalekipnwybory 19.01.2017

    Nowy portal IPN dot. wyborów w 1947 r.

    Materiały archiwalne i edukacyjne o sfałszowanych przez komunistów wyborach do Sejmu w 1947 r. są dostępne na nowym portalu edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej. Jego prezentacji towarzyszyła konferencja naukowa o narracjach o powojennej historii Polski.

  5. fe33054d649142bba6186c7c728278cb 18.01.2017

    Będą kolejne procesy byłych esesmanów

    Dawni strażnicy obozów koncentracyjnych byli do niedawna bezkarni, ponieważ warunkiem skazania było udowodnienie indywidualnej winy oskarżonego.

  6. PolishArmyParadewaf-2012-1502-291945 17.01.2017

    72. rocznica wkroczenia 1 Armii WP do Warszawy

    "Upiorne +wyzwolenie+ trupa miasta i upiorna defilada na jego cmentarzysku” - pisał o tym wydarzeniu we wspomnieniach Jeremi Przybora.

  7. Zrzut-ekranu-2017-01-16-o-145147 16.01.2017

    Odkryto nieznane obiekty w Treblince

    W listopadzie 2016 roku zakończyły się badania obozu pracy w Treblince, przeprowadzone przez zespół geodetów na zlecenie MKiDN.

  8. building-922529960720 14.01.2017

    Najstarszy warsztat szklarski na terenie Polski

    Popękane szklane paciorki, przetopione fragmenty szkła i szklane "łezki" - to m.in. świadectwa po warsztacie szklarskim, który działał ok. 2 tys. lat temu na górze Grojec w Żywcu. Być może jest to najstarsze tego typu miejsce na terenie Polski.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook