Jedynie prawda jest ciekawa


Stan wojenny w Polsce – 33 rocznica wprowadzenia

05.11.2014

Dla tych, którzy przeżyli stan wojenny na własnej skórze, często są to trudne i bolesne wspomnienia. Dla młodych to problematyczna karta historii, którą odkrywają z patriotyczną gorliwością lub… szkolną niechęcią. Ale dla Polaków, jako wspólnoty, stan wojenny i 33 rocznica jego wprowadzenia to przede wszystkim część wspólnej tożsamości, o której pamięć warto pielęgnować.

„Ojczyzna nasza znalazła się nad przepaścią”

13 grudnia 1981 roku o godzinie 6:00 w Polskim Radiu oraz Telewizji Polskiej odtworzono przemówienie generała Wojciecha Jaruzelskiego, w którym poinformował o wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego. Nie była to jednak oficjalna godzina jego wprowadzenia. Obowiązywał on już od o północy, wtedy też ZOMO rozpoczęło akcję aresztowań działaczy opozycyjnych (Akcja „Jodła”), przerwano łączność telefoniczną a stacje radiowe i telewizyjne zostały opanowane przez władzę (Akcja „Azalia”). I choć stan wojenny wprowadzono 13 grudnia, to już dzień wcześniej widziano w niektórych miejscach przemarsze oddziałów wojskowych oraz milicyjnych.

Skutki

Wprowadzenie przez władzę stanu wojennego miało na celu osiągnięcie określonych celów. Znaczną część z nich udało się z realizować, bo oprócz ograniczenia aktywności politycznej obywateli i unieszkodliwienia tych, którzy zagrażali systemowi, chodziło także o spacyfikowanie osób, które z działalnością opozycyjną nie miały nic wspólnego. Do jednych z najbardziej dotkliwych skutków wprowadzenia stanu wojennego należało:

-ograniczenie działalności związków i stowarzyszeń

-wprowadzenie ograniczeń w przemieszczaniu się między województwami

-wprowadzenie godziny policyjnej od 22.00 do 6.00

-zakaz organizowania jakichkolwiek manifestacji

-zdelegalizowanie „Solidarności”

-wstrzymanie wydawania gazet (poza rządową „Trybuną Ludu” oraz „Żołnierzem Wolności”)

-zakaz wyjazdów zagranicznych

-czasowe zawieszenie zajęć w szkołach i na uczelniach wyższych

Ofiary

Z pewnością największym i najbardziej bolesnym wynikiem wprowadzenia stanu wojennego były liczne ofiary, których rzeczywista liczba wciąż nie jest znana. Oficjalnie twierdzi się, że od 13 grudnia 1981 do 1990 roku zabito około 100 osób, jednak prof. dr hab. Wojciech Polak w rozmowie dla pch24.pl, twierdzi, że liczba ta jest znacznie wyższa. Należy też wziąć pod uwagę osoby, które zmarły ponieważ, w związku z brakiem możliwości kontaktu telefonicznego, nie udzielono im pomocy medycznej.

Wiele osób poniosło śmierć podczas pacyfikacji manifestacji, tu warto wymienić:

-Pacyfikację kopalni „Wujek” 16 grudnia 1981 (7 osób)

-Pacyfikację strajku na Politechnice Wrocławskiej 15 grudnia 1981 (1 osoba)

-Stłumienie demonstracji w Gdańsku 17 grudnia 1981 (1 osoba)

-Stłumienie pokojowej demonstracji w Warszawie 3 maja 1982 (3 osoby)

-Stłumienie pokojowej demonstracji we Wrocławiu 31 sierpnia 1982 (1 osoba)

Demonstracji, które zostały stłumione było o wiele więcej, a oprócz nich wiele było też osób, które poniosły śmierć  w wyniku pobicia podczas przesłuchań lub były niewygodne dla ówczesnej władzy.

Spory związane ze stanem wojennym

Nie tylko liczba ofiar stanu wojennego jest wątpliwa. Historycy wciąż toczą spory o to, czy jego wprowadzenie było zasadne i czy rzeczywiście było to wybranie „mniejszego zła” jak twierdzą zwolennicy wprowadzenia stanu, powołujący się na ryzyko wkroczenia wojsk radzieckich. Co ciekawe, w polskich szkołach częstą formą nauki i weryfikacji stanu wiedzy referat o stanie wojennym. Dobrze więc, że wciąż powstaje więcej takich stron jak np. www.13grudnia81.pl/ , które przybliżają młodym temat stanu wojennego.

 

Warto poczytać

  1. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  2. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  3. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  4. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

  7. 1270pileckirotmistrz 15.03.2018

    70 lat temu rotmistrz Witold Pilecki skazany został na karę śmierci

    70 lat temu - 15 marca 1948 r. - Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał na karę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego

  8. 1270eisleras 12.03.2018

    Prof. Eisler: w Marcu '68 aresztowano około 950 robotników i 550 studentów

    Czas rozstać się z bajką, że w Marcu '68 zbuntowała się inteligencja, a klasa robotnicza jej nie poparła - mówił w poniedziałek w Gdańsku prof. Jerzy Eisler p

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook