Jedynie prawda jest ciekawa


Stan wojenny 1861

13.11.2013

Stan wojenny w roku 1861? Tak, to nie pomyłka. Żyjemy w cieniu II wojny światowej i komunistycznego powojnia. Niewiele wiemy o historii, na której wychowało się patriotyczne pokolenie młodzieży AK. Przed wojną we wspomnieniach historycznych dominował czas Powstania Styczniowego i patriotycznych manifestacji, które to powstanie poprzedzały.

11 czerwca 1860 r. odbyła się w Warszawie pierwsza od 30 lat demonstracja patriotyczna. Okazją do niej był pogrzeb żony bohatera Powstania Listopadowego – generałowej Katarzyny Sowińskiej. 29 listopada tego roku na Lesznie znowu manifestowano uczucia patriotyczne i śpiewano pieśni narodowe. Mijała 30. rocznica wybuchu Powstania Listopadowego. 25 lutego, w 30. rocznicę bitwy pod Olszynką Grochowską, doszło do starć manifestantów z policją rosyjską na Rynku Starego Miasta w Warszawie. 27 lutego nowa demonstracja, z zadaniem uwolnienia aresztowanych dwa dni wcześniej. Od kul żołnierzy rosyjskich ginie 5 demonstrantów. Tej samej nocy powstaje w Warszawie Delegacja Miejska, która żąda od cara swobód politycznych dla Królestwa Polskiego. Ta Delegacja przypomina do złudzenia „Solidarność” lat 1980-81! Tak, jak mówimy dziś o „karnawale Solidarności”, tak o okresie działalności Delegacji mówiono „czasy polskie”.

Car Aleksander II poszedł na polityczne ustępstwa. Przywrócił m.in. Radę Stanu, namiastkę rządu polskiego. Rozpoczął się okres publicznego demonstrowania przez Polaków narodowych uczuć. Polacy z zaborów pruskiego i austriackiego z zapartym tchem patrzyli na to, co się dzieje i śnili sen o wolności. W Krakowie urządzano solidarnościowe manifestacje. Niestety, po 2 miesiącach rozwiązano Delegację Miejską, a podczas manifestacji 8 kwietnia 1861 r. na placu Zamkowym w Warszawie od kul rosyjskich zginęło 100 Polaków. Ówczesny „karnawał Solidarności” zakończył, tak jak w roku 1981, stan wojenny w Kongresówce, wprowadzony 14 października 1861 r. przez rosyjskiego generała Karola Lamberta, namiestnika carskiego na Królestwo Polskie.
 
Czy potrzebny dodatkowy komentarz na temat analogii z nocą innego generała, namiestnika sowieckiego? Polacy nie przyjęli do wiadomości stanu wojennego. 22 stycznia 1863 r. wybuchło Powstanie Styczniowe.

Piotr Szubarczyk

(Fot.: Rysunek kredką Artura Grottgera Znak (1865), z cyklu Lithuania. Alegoryczna pobudka do Powstania Styczniowego.)

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook