Jedynie prawda jest ciekawa


Sejmowa wystawa o obławie augustowskie

24.07.2013

Okoliczności obławy augustowskiej, największej niewyjaśnionej zbrodni na Polakach po wojnie, przedstawia wystawa IPN "Obława Augustowska - Lipiec 1945", otwarta w gmachu Sejmu. W lipcu 2013 r. przypada 68. rocznica sowieckich mordów na ok. 600 polskich obywatelach.

Przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Białymstoku ekspozycja przedstawia kopie dokumentów dotyczących obławy augustowskiej, spis Polaków aresztowanych przez Sowietów, ich życiorysy oraz fotografie. Na wystawie przybliżono także dotychczasowe starania na rzecz poszukiwań mogił ofiar zbrodni oraz próby ich upamiętnienia.

Mariusz Błaszczak, przewodniczący klubu parlamentarnego PiS, z inicjatywy którego otwarto wystawę, powiedział, że zbrodnia augustowska była "obławą założycielską reżimu komunistycznego na terenie Polski", "drugim Katyniem".

"Uważamy, że powodem do wielkiego wstydu dla rządzących jest to, że od tylu lat ta sprawa nie została wyjaśniona. To jedna z przyczyn przejmującego, głębokiego poczucia niesprawiedliwości, z jakim mamy do czynienia w dzisiejszej Polsce" - mówił polityk, zaznaczając, że obowiązkiem państwa polskiego jest właściwe upamiętnienie ofiar sowieckich mordów z lipca 1945 r.

Dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN Andrzej Zawistowski mówił, że prezentowana ekspozycja pokazuje czym naprawdę było sowieckie "wyzwolenie" ziem polskich w latach 1944-1945. "Obława augustowska to najlepszy dowód na to, iż nie można mówić o żadnej niepodległości Polski po 1944 r." - wyjaśnił historyk.

Jak dodał, obowiązkiem każdego państwa jest ochrona własnych obywateli, podczas gdy w lipcu 1945 r. komuniści wydali ich na śmierć.

"Ważne, aby wiedza o tej zbrodni - dokonanej po formalnym zakończeniu II wojny światowej - przedzierała się nie tylko do książek historycznych czy prasy, ale była obecna w świadomości całego społeczeństwa. Polacy będą cenili swoją niepodległości, jak będą wiedzieli co oznacza jej brak" - podsumował Zawistowski.

Na rolę właściwej edukacji służącej rozpowszechnianiu wiedzy o obławie augustowskiej zwróciła uwagę także Barbara Bojaryn-Kazberuk, dyrektor białostockiego oddziału IPN. "W najbliższym czasie uruchomiony zostanie specjalny portal poświęcony obławie augustowskiej, tak aby wiedza na jej temat docierała nie tylko do mieszkańców Polski, ale środowisk polonijnych za granicą" - zapowiedziała.

Szef pionu śledczego IPN w Białymstoku prokurator Zbigniew Kulikowski podkreślił, że wiedza na temat sowieckiej zbrodni na Polakach sprzed 68 lat jest spora, choć ciągle niewystarczająca.

Jak zaznaczył, rosyjskie władze wciąż nie przekazały Polsce dokumentacji przebiegu zbrodni, akt osobowych jej sprawców oraz materiałów z postępowań toczonych przeciw zatrzymanym obywatelom polskim. Część tych dokumentów - tłumaczył Kulikowski - jest w Polsce znana dzięki działalności rosyjskiego Stowarzyszenia Memoriał, które w 2012 r. przekazało IPN pochodzące z archiwum Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB) kopie meldunków naczelnika Głównego Zarządu Kontrwywiadu "Smiersz" gen. Abakumowa do szefa NKWD, Ławrientija Berii z 21 lipca 1945 r.

"Dla każdego prawnika te materiały jednoznacznie wskazują na fakt zaistnienia zbrodni przeciwko ludzkości. Powinna być ona ścigana z urzędu nie tylko w Polsce, ale także - z punktu widzenia prawa europejskiego - w Rosji" - tłumaczył prokurator.

Jak przypomniał, nadal nie wiadomo, gdzie zostały popełnione zbrodnie na Polakach. "Jedna z wersji mówi, że zatrzymani Polacy zostali wywiezieni w kierunku Grodna, według innej skierowano ich do opustoszałych wówczas Prus Wschodnich" - dodał. Zaznaczył, że brane pod uwagę są przede wszystkim tereny zalesione, na których z łatwością można było ukryć we wspólnej mogile ciała pomordowanych.

Obława augustowska jest największą niewyjaśnioną zbrodnią na Polakach po II wojnie światowej. Ofiarami obławy były osoby podejrzewane przez komunistów o sprzyjanie i przynależność do zbrojnego podziemia antykomunistycznego oraz działalność w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego.

Pacyfikacja Suwalszczyzny przez Rosjan rozpoczęła się 12 lipca 1945 r. W jej wyniku zamordowano 592 obywateli polskich z czterech powiatów: augustowskiego, suwalskiego, sejneńskiego i sokólskiego.

Kolejne 512 osób, określanych w aktach sowieckich jako "Litwini", wywieziono na teren Litwy, gdzie słuch o nich zaginął.

Śledztwo w sprawie obławy augustowskiej prowadziła w latach 90. prokuratura w Suwałkach, ale ze względu na trudności z uzyskaniem informacji od Rosji umorzyła postępowanie.

Wcześniej, w 1987 r., prawdę o obławie augustowskiej próbowali ujawnić członkowie Obywatelskiego Komitetu Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 r. Kilka osób z Suwałk i Warszawy zebrało wówczas materiał i w 1990 r. wydało książkę "Nie tylko Katyń". W następnym roku w Gibach ustawiono 10-metrowy krzyż symbolizujący pochówek zaginionych, z napisem: "Zginęli, bo byli Polakami".

Otwarta w środę wystawa "Obława Augustowska - Lipiec 1945" jest prezentowana w Sejmie po raz drugi. Przed trzema laty, w lipcu 2010 r., jej inauguracji dokonał prezydent-elekt Bronisław Komorowski.

Zainteresował Cię artykuł? Dołącz do nas na Facebooku! 

PAP, lz

[fot: PAP-Leszek Szymański]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook