Jedynie prawda jest ciekawa


Sejmik oddał hołd uczestnikom I powstania śląskiego

25.08.2014

Śląski sejmik oddał w poniedziałek hołd m.in. uczestnikom I powstania śląskiego. Po 95 latach pamiętamy o czynie tych mieszkańców Śląska, którzy za Polski Śląsk walczyli i umierali w 1919 roku - napisano w uchwale odczytanej podczas wyjazdowej sesji w Sosnowcu.

Na Górnym Śląsku obchodzona jest w tym roku 95. rocznica wybuchu I powstania śląskiego z sierpnia 1919 roku. Uroczystości upamiętniające ten burzliwy okres w dziejach Śląska organizowane są od wielu dni w całym regionie.

"Sejmik województwa śląskiego w 95. rocznicę wybuchu I powstania śląskiego wyraża wdzięczność i oddaje hołd wszystkim powstańcom walczącym w pierwszym powstaniu, którzy rozpoczęli zbrojną walkę o powrót Górnego Śląska do Polski" - napisano w oświadczeniu. Dodano w nim również, że "Ślązacy powinni być dumni z czynu swoich dziadków i pradziadków, którzy (...) walczyli i ginęli" w czasie powstania.

Pierwsze powstanie rozpoczęło trwający kilka lat burzliwy okres w dziejach Śląska (1919-1921). Wybuchło spontanicznie w nocy z 16 na 17 sierpnia 1919 r., było walką polskiej ludności chcącej przyłączenia regionu do Polski. Objęło tereny powiatu rybnickiego i pszczyńskiego oraz część okręgu przemysłowego. Jego bezpośrednią przyczyną była masakra górników z kopalni "Mysłowice", którzy domagali się zaległych wypłat. Kiedy 15 sierpnia 1919 r. tłum wtargnął przez bramę, niemieckie wojsko otworzyło ogień. Zginęło wtedy 7 górników, 2 kobiety i 13-letni chłopiec. Powstanie upadło po 10 dniach.

Rok później, 19 sierpnia 1920 r., wybuchło II powstanie śląskie, które objęło praktycznie cały okręg przemysłowy. Nie był to zryw spontaniczny, ale ogłoszony przez Dowództwo Główne Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska i Polski Komisariat Plebiscytowy (Polskim Komisarzem Plebiscytowym był Wojciech Korfanty). Głównym celem drugiej walki zbrojnej Ślązaków było wyparcie niemieckiej Policji Bezpieczeństwa z obszaru plebiscytowego i zastąpienie jej strażą obywatelską, a następnie - nowoutworzoną policją plebiscytową.

20 marca 1921 r. na Górnym Śląsku odbył się plebiscyt. Uczestniczyło w nim 96,5 proc. osób z obszaru plebiscytowego. W reakcji na niekorzystny dla Polski werdykt interpretującej wyniki Międzysojuszniczej Komisji Plebiscytowej (Polska miała otrzymać tylko powiaty pszczyński i rybnicki), wybuchło trzecie powstanie śląskie (w nocy z 2 na 3 maja 1921 r.). W wyniku trzeciego powstania Rada Ambasadorów zdecydowała o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z terenu objętego plebiscytem do Polski przyłączono 29 proc. obszaru i 46 proc. ludności.

W poniedziałek radni sejmiku, w związku z 100. rocznicą wybuchu I wojny światowej, postanowili również upamiętnić "żołnierzy wszystkich polskich formacji zbrojnych, Polaków walczących w trzech armiach zaborczych oraz wszystkich tych, którzy zginęli na skutek działań wojennych na ziemiach polskich". Jednocześnie sejmik zaapelował o "podjęcie wszechstronnych działań na rzecz należytego upamiętnienia dokonań i losów śląskich legionistów", którzy już w 1914 roku poszli "w bój za Polskę". Zaapelowano w szczególności o rozpoczęcie badań mogących przywrócić pamięć o Ślązakach" walczących w szeregach Legionów Polskich (w tym roku mija 100. rocznica wymarszu z Cieszyna Legionu Śląskiego). Oddział liczył ok. 400 osób, głównie pochodzących ze Śląska Cieszyńskiego ochotników - w zdecydowanej większości rdzennych Ślązaków (m.in. górników, hutników, rzemieślników, górali, nauczycieli.

PAP/run

fot. Wikipedia/CC BY-SA 2.0/Paweł

Warto poczytać

  1. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  2. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  3. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  4. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook