Jedynie prawda jest ciekawa


Rocznica śmierci cesarza Karola Wielkiego

28.01.2014

28 stycznia 814 r. w Akwizgranie zmarł Karol Wielki, król Franków i Longobardów, cesarz rzymski od 800 r. Podczas 46 lat rządów podbił niemal całą zachodnią Europę tworząc imperium o powierzchni ponad miliona km kw., rozciągające się od rzeki Ebro po Łabę i Dunaj.

"Tylko dwie postaci wypełniają tę samą przestrzeń, co Karol Wielki, w historycznej świadomości Europejczyka: Aleksander Wielki i Juliusz Cezar" - pisze w książce "Karol Wielki. Cesarz i święty" Ernst W. Wies, znawca dziejów panowania cesarza, często określanego mianem patrona Europy. Badacze nie dysponują jednak informacjami źródłowymi dotyczącymi okoliczności narodzin człowieka, który tak poważnie wpłynął na losy kontynentu. Większość historyków jest zdania, że przyszedł on na świat w roku 742 (czasami podaje się datę 2 kwietnia 742 r.), co odpowiada informacji przekazanej przez kronikarza Einharda, który w "Życiu Karola Wielkiego" napisał, że władca umarł w 72. roku życia.

Przyszły cesarz nosił imię po słynnym dziadku - Karolu Młocie, pogromcy Arabów pod Poitiers w 732 r. Był przedślubnym dzieckiem Pepina Krótkiego i Bertrady (ich zaślubiny odbyły się w 749 r.), co najprawdopodobniej miało wpływ na konflikt z jego bratem Karlomanem, urodzonym w 751 r.

Po śmierci ojca w 768 r. Karol został ogłoszony królem Franków; otrzymał w posiadanie zachodnią i północną część państwa, musiał jednak dzielić władzę z młodszym bratem, z którym pozostawał skłócony.

Fakt ten nie wpłynął jednak na politykę państwową, która zakładała ekspansję terytorialną. W 769 r. wojska frankijskie wyprawiły się do zbuntowanej Akwitanii, którą następnie przyłączono do królestwa.

Gdy w 771 r. niespodziewanie zmarł 20-letni Karloman, Karol objął władzę nad całym państwem Franków.

Rok później wyruszył na pogańskich Sasów, rozpoczynając długotrwały - trwający aż do 1004 r. - konflikt. W jego trakcie Sasi kilkukrotnie składali Karolowi przysięgę wierności, za każdym razem ją łamiąc i buntując się przeciw jego zwierzchnictwu. Za wiarołomstwo zostali surowo ukarani w 782 r., kiedy to ścięto ok. 4500 saskich jeńców (tzw. masakra w Verden).

W 773 r. Karol przedsięwziął zwycięską wyprawę przeciw Longobardom. Nie anektował jednak podbitych terytoriów; połączył je po roku ze swoim państwem - jako nowy król Longobardów - pierwszą w dziejach Europy unią personalną.

W 778 r. terenem frankijskiej ekspansji stał się Półwysep Iberyjski. Wojska frankijskie walczące z armią emira Kordoby Abd ar-Rahmana doszły do rzeki Ebro, jednak brak dalszych postępów w walce zmusił Karola do zarządzenia odwrotu.

Wyprawa do Hiszpanii stała się w Europie słynna nie tyle z powodu pierwszego (i jak się okazało ostatniego) niepowodzenia militarnego frankijskiego władcy, co zasadzki, jaką na jego wojska urządzili Baskowie. 15 sierpnia 778 r. z ukrycia zaatakowali oni oddział Franków podczas przeprawy przez wąwóz Roncevaux w Pirenejach. Wśród ofiar napastników był Roland, margrabia Marchii Bretońskiej - od XI-XII w. był on opiewany przez średniowieczną literaturę jako wzór cnót rycerskich; jego czyny sławiła "Pieśń o Rolandzie".

Nieudana kampania hiszpańska nie zahamowała kolejnych podbojów Franków. W następnych latach pokonali oni Bawarów, Bretonów, Słowian połabskich i Awarów. Wojska Karola ponownie wyprawiły się także na Półwysep Iberyjski, gdzie utworzono tzw. Marchię Hiszpańską.

Nieustanne wojny toczone przez króla Franków - podczas 46 lat jego panowania pokojowe były tylko lata 790 i 807 - sprawiły, że powierzchnia jego imperium przekroczyła milion kilometrów kw.

Historia nadała władcy Franków przydomek "Wielki", nie tyle z powodu jego wzrostu (XIX-wieczne badania szkieletu Karola Wielkiego wykazały, że miał 1,92 cm wysokości) i postury, lecz dlatego, że na kartach historii zapisał się on przede wszystkim jako wskrzesiciel idei Cesarstwa Rzymskiego. Koronacji Karola na cesarza w mieście nad Tybrem 25 grudnia 800 r., w Boże Narodzenie, dokonał papież Leon III.

Osoby z otoczenia twórcy imperium Karolingów zapamiętały go nie tylko jako potężnego władcę i doskonałego wodza, ale także - jak tłumaczy Einhard - człowieka wszechstronnie wykształconego, który "gorliwie uprawiał sztuki wyzwolone". Otaczał się wielkimi uczonymi, wśród których prym wiedli: Alkuin, Paweł Diakon, Piotr z Pizy czy Paulin z Akwilei.

Najsłynniejszy z Karolingów miał także ogromne zasługi na polu rozwoju oświaty, kultury i sztuki zachodnioeuropejskiej - jego rządy uważa się za szczytowy okres tzw. renesansu karolińskiego.

Był wreszcie gorliwym chrześcijaninem, który nie tylko bronił wiary z mieczem w ręku, ale także żył problemami Kościoła angażując się m.in. w spory teologiczne.

Karol Wielki zmarł 28 stycznia 814 r. w Akwizgranie w wieku 72 lat. "Tam podczas zimy dostał silnej febry i w styczniu położył się do łóżka. Zaraz, jak to zwykle robił w takich wypadkach, powstrzymał się od jedzenia, sądząc, że tą powściągliwością da się odpędzić albo złagodzić chorobę. Ale do febry przyłączyły się bóle w boku, które Grecy nazywają +pleuritis+ (zapalenie opłucnej - PAP), co przyspieszyło koniec, tym bardziej, że nadal zachowywał głodówkę i podtrzymywał swe ciało jedynie najmniejszą ilością napojów. Umarł po siedmiu dniach leżenia, przyjąwszy Świętą Komunię" – opisywał okoliczności śmierci Karola Wielkiego Einhard.

Cesarza pochowano w kaplicy pałacowej w Akwizgranie, stanowiącej obecnie część miejscowej katedry.

W 1165 r. antypapież Paschalis III ogłosił Karola Wielkiego świętym. Kanonizacji tej nie uznał jednak Kościół.

PAP, lz

[fot: CCWikimedia]

Warto poczytać

  1. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  2. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  3. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  4. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  5. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  6. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  7. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  8. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook