Jedynie prawda jest ciekawa


Rocznica śmierci Bolesława Krzywoustego

28.10.2013

Władca Polski, którego testament rozpoczął okres rozbicia dzielnicowego kraju Bolesław III Krzywousty zmarł 28 października 1138 r. prawdopodobnie w Sochaczewie. Według tradycji spoczywa w Płocku. W tym roku mija 875 lat od tego wydarzenia.

Bolesław III Krzywousty, syn księcia Władysława I Hermana i Judyty czeskiej, urodził się prawdopodobnie 20 sierpnia 1086 r. Był długo wyczekiwanym dzieckiem księcia i jego drugiej żony, która wkrótce po jego narodzinach zmarła. Jak oceniają historycy, książę dość szybko przeznaczył Bolesława na sukcesora, co miało tłumaczyć m.in. umieszczenie starszego syna Zbigniewa w klasztorze w Niemczech. Opiekunem młodego Bolesława został palatyn Sieciech, który z czasem zaczął uzyskiwać coraz większe wpływy.

Pragnąc się temu przeciwstawić, część możnych sprowadziła Zbigniewa do kraju. Pod ich naciskiem Władysław I Herman uznał prawa starszego syna, a po ujawnieniu planów Sieciecha związanych z przejęciem władzy, zgodził na podział kraju między synów. Palatyn próbował jeszcze odzyskać wpływy, jednak ostatecznie został wygnany. Po śmierci Władysława I Hermana synowie podzielili się władzą, jednak regularnie wybuchały między nimi konflikty o przywództwo, które ostatecznie uzyskał Bolesław. Pod pretekstem obrony praw Zbigniewa rozpoczęła się wojna między Krzywoustym a cesarstwem niemieckim, w której zwyciężył Bolesław pokonując wojska niemieckie pod Głogowem i na Psim Polu.

Przedsięwziął także nieudaną wyprawę przeciw Czechom, zakończoną rozejmem zakładającym powrót Zbigniewa. Jednak wobec zgłaszanych prawdopodobnie przez starszego brata pretensji do odzyskania władzy, polecił go uwięzić i oślepić. Został za to obłożony ekskomuniką zwalniającą poddanych z posłuszeństwa. By ją cofnąć udał się z pielgrzymką na Węgry i do grobu św. Wojciecha, pościł przez 40 dni i rozdawał jałmużnę.

Jednym z celów polityki Bolesława było opanowanie Pomorza. W 1119 r. ostatecznie udało mu się wcielić do Polski Pomorze Gdańskie, a trzy lata później - uzyskać hołd lenny z Pomorza Zachodniego. W tym czasie miał także miejsce bunt palatyna Skarbimira. Bolesławowi udało się go stłumić, a samego Skarbimira ukarał oślepieniem. Zawarł również sojusz z królem Danii i Szwecji.

Pragnąć zbliżyć Pomorze do Polski zainicjował misję chrystianizacyjną, którą poprowadził biskup Otton z Bambergu. W związku z bullą papieską przyznającą zwierzchność arcybiskupstwa magdeburskiego nad Kościołem polskim i nowymi diecezjami na Pomorzu, pragnąc ratować pomorskie zdobycze terytorialne na zjeździe w Merseburgu w 1135 r. złożył cesarzowi Lotarowi hołd lenny z tych rejonów. W zamian cesarz uznał polskie prawa do Pomorza. Polska zawarła także pokój z Węgrami, uznając władzę Beli II Ślepego. Udało się też uzyskać uznanie przez papieża Innocentego II metropolitalnych praw i zwierzchności Gniezna nad diecezjami polskimi.

Bolesław Krzywousty zmarł 28 października 1138 r. prawdopodobnie w Sochaczewie. Według legendy jego grób znajduje się w Płocku.

Chcą uniknąć walki o władzę pomiędzy synami podzielił w testamencie kraj pomiędzy nich, co stało się początkiem rozbicia dzielnicowego. Wykonawca dokumentu został palatyn Piotr Włostowic. Władzę w państwie miał odtąd sprawować najstarszy członek dynastii, senior zasiadający w Krakowie, stolicy dzielnicy senioralnej. Tworzyły ją ziemie małopolska, sieradzka i łęczycka, zachodnie Kujawy, wschodnia Wielkopolski i Pomorze Gdańskie. Senior miał także kontrolować stanowiące lenno Pomorze Zachodnie.

Pierwszym seniorem został Władysław II, który na mocy testamentu otrzymał Śląsk. Drugi z synów Bolesław IV objął Mazowsze i wschodnią część Kujaw. Mieszkowi III przypadła zachodnia Wielkopolska, a Henrykowi Sandomierskiemu - ziemia sandomierska. Wdowa po Bolesławie Salomea otrzymała w ramach tzw. oprawy wdowiej ziemię sieradzko-łęczycką (mającą po jej śmierci powrócić do dzielnicy senioralnej). Najmłodszego Kazimierza II, który urodził się tuż przed śmiercią Bolesława lub już po niej, nie uwzględniono w testamencie.

Jan Długosz w dziele "Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae" tak scharakteryzował Bolesława Krzywoustego: "Kreślić mam sławne panowanie i wojny najdzielniejszego i najszczęśliwszego monarchy, księcia Polskiego Bolesława; którego umysł tak skorym był w przedsięwzięciach, tak w ich popieraniu silnym i wytrwałym, tak szybkim w wykonaniu; taką przytem odznaczał się szczodrotą i wspaniałością, tak liczne i okazałe dał dowody bystrego i przenikliwego rozumu, pomiarkowania w zycięztwach, ludzkości dla cierpiących i nieszczęśliwych, gościnności dla obcych, sprawiedliwości i przychylności dla poddanych".

PAP

[FOTO: wikipedia]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook