Jedynie prawda jest ciekawa


Rocznica przyłączenia Litwy Środkowej do Polski

18.04.2013

Minęło 91 lat od uchwały Sejmu Wileńskiego, na którym większość mieszkańców Litwy Środkowej zadecydowała o inkorporacji jej terytorium do Polski.

Jak przypomina portal wilnoteka.lt, Litwa Środkowa została przyłączona do II Rzeczypospolitej 18 kwietnia 1922 r. Na terenie Wileńszczyzny powstało wkrótce Województwo Wileńskie, w którym dominowali Polacy (60 procent ogółu ludności).

Litwa Środkowa powstała po zaaranżowanym przez Józefa Piłsudskiego tzw. „buncie” 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej pod dowództwem generała Lucjana Żeligowskiego, złożonej z Polaków pochodzących z Wileńszczyzny. „Zbuntowane” oddziały zajęły te tereny 9 października 1920.

Niespełna rok po inkorporacji Litwy Środkowej, fakt ten został uznany na arenie międzynarodowej.

15 marca 1923 r. w Paryżu pod przewodnictwem premiera Francji Raymonda Poincarégo, jak relacjonuje wilnoteka.lt,  podpisano dodatkowy protokół do traktatu wersalskiego zatwierdzający ostatecznie wschodnią granicę II RP i uznający tym samym przynależność do Polski Wilna i Lwowa.

O wprowadzaniu zmian w traktacie wersalskim zdecydowała Rada Ambasadorów (zwana też Konferencją Ambasadorów) Ententy, w której skład wchodzili przedstawiciele Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i Japonii. W sprawie Lwowszczyzny (Galicji Wschodniej), poza oficjalnym uznaniem jej za część II RP, sugerowano, by Polska "uznała za konieczne wprowadzenie tam autonomii" z racji licznej mniejszości ukraińskiej. W kwestii Wileńszczyzny (tzw. Litwa Środkowa) rada uznała granicę polsko-litewską wytyczoną na początku lutego 1923 r. na podstawie linii demarkacyjnej.

Z decyzją rady nie zgadzali się przedstawiciele Litwy i ZSRR. Nie obyło się bez protestów władz tych państw, które nie uznały postanowień Rady Ambasadorów. Część litewskich historyków do dziś uznaje decyzję przedstawicieli Ententy za bezprawną z punktu widzenia prawa międzynarodowego. Nie zmienia to jednak faktu, że kwestia przynależności Wilna i Lwowa przestała być rozważana na arenie międzynarodowej. Na pozytywną dla Polski decyzję rady wpływ miały jej dobre stosunki z Francją, liczącą na poparcie w sprawie okupacji Zagłębia Ruhry, a także z Włochami Benito Mussoliniego, których przedstawiciel w Radzie Ambasadorów w lutym 1923 r. postawił wniosek o uznanie wschodnich granic II Rzeczpospolitej. Na korzyść Polski w sporze o Wileńszczyznę wpłynęło również zajęcie przez Litwę Kłajpedy (Memel), która miała pozostać wolnym miastem (tak jak Gdańsk).

Jak podkreśla portal, uznanie Wileńszczyzny i Galicji Wschodniej przez Radę Ambasadorów Ententy za część terytorium II RP zostało przyjęte w Polsce jako sukces polskiej dyplomacji i sprawiedliwość dziejowa - Polsce przyznano to, co się jej należało.

"Uchwała Rady Ambasadorów stanowi uwieńczenie dzieła wskrzeszenia Polski niepodległej, (...) stwierdza fakty dobrze Polakom znane i sercu polskiemu tak drogie, bo polską krwią okupione, stwierdza, że polskie Wilno, dwukrotnie wysiłkiem naszego żołnierza wyrwane barbarzyństwu, także i ze stanowiska międzynarodowego należy odtąd na zawsze do Macierzy, stwierdza, że obroniony piersiami własnych synów prastary polski Lwów wraz z Małopolską Wschodnią dzielić będzie z państwem polskim na wieki wieków dolę i rozkwit" - mówił 16 marca 1923 r. na specjalnym posiedzeniu sejmu pełniący funkcję premiera generał Władysław Sikorski.

JKUB/za wilnoteka.lt, wikipedia.org

[fot. wikipedia.org]

Warto poczytać

  1. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  2. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  3. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  4. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  5. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  6. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  7. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  8. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

CS156fotoMINI

Czas Stefczyka 156/2018

PDF (8,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook