Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Rocznica pierwszych deportacji Polaków na Wschód

07.02.2014

Ekspozycja "Noc 10 lutego... Deportacje leśników i osadników wojskowych w głąb ZSRS 9-10 II 1940 r." została zorganizowana w 74. rocznicę pierwszej wywózki na Sybir, która miała miejsce w nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku. Wystawę od piątku można oglądać w Muzeum Wojska w Białymstoku, będzie czynna do czerwca.

- Na ekspozycji staramy się odpowiedzieć, dlaczego to leśnicy i osadnicy wojskowi, czyli byli legioniści, trafili wówczas do Związku Sowieckiego i jakie było ich przeznaczenie - powiedział kurator ekspozycji Bogusław Kosel. Deportowani mieli być siłą roboczą przy wyrębie lasów.

- W dokumentach nazywa się te grupy kontyngentem, jak kontyngenty krów czy samochodów. To są narzędzia pracy, ludzie, którzy jadą w tajgę, żeby tę tajgę rąbać - powiedział Kosel. Leśnicy osiedlani byli w specjalnych osadach zwanych "spiecposiołkami", położonych na ogół w wielkich kompleksach leśnych.        

Część prezentowanych eksponatów, to dary przekazane muzeum przez Sybiraków. Na wystawie można poznać historię dwóch leśników, którzy wraz z rodzinami zostali zesłani w głąb Rosji. Jednym z nich jest Henryk Prejzner, którego rodzina podarowała muzeum pamiątki, dokumenty i fotografie.

Wystawie towarzyszy cykl edukacyjny dla dzieci. Najmłodsi dowiedzą się, jakie niebezpieczeństwa czyhały na Sybiraków, a pod okiem specjalisty nauczą się rozpoznawać ślady zwierząt: wilka, rysia, niedźwiedzia.

W nocy z 9 na 10 lutego 1940 r. miała miejsce pierwsza z czterech wielkich wywózek obywateli polskich z terenów Kresów Wschodnich w głąb ZSRS. Objęła ona przede wszystkim rodziny polskich wojskowych, żołnierzy wojny 1920 roku, którym w II Rzeczpospolitej przyznawano ziemie na Kresach, a także przedstawicieli polskich służb mundurowych, leśników i urzędników.

W sumie władze Związku Sowieckiego okupującego wówczas wschodnią część Polski, w okresie od 10 lutego 1940 r. do czerwca 1941 r. zorganizowały cztery wywózki na Wschód obywateli polskich różnych narodowości.

Wśród historyków i Sybiraków nie ma zgodności co do liczby Polaków wywiezionych na Wschód po 17 września 1939 roku. Związek Sybiraków przyjmuje, że wywiezionych było 1,35 mln Polaków. Historycy przywołują inne dane i na podstawie różnych źródeł sowieckich szacują, że w latach 1939-41 represje sowieckie dotknęły niespełna 500 tys. obywateli polskich, z czego 320 tys. to osoby przymusowo wywiezione.

W Białymstoku ma powstać do 2016 roku Muzeum Pamięci Sybiru. Będzie placówką ogólnopolską zajmującą się tematyką wywózek Polaków na Wschód. Według założeń, w skład wystaw stałych, oprócz ekspozycji poświęconej czterem wielkim wywózkom w latach 1940-41, mają się znaleźć ekspozycje dotyczące wcześniejszych zesłań Polaków na Wschód, począwszy od XVII wieku.

PAP

[FOTO: 

Słowa kluczowe:

historia Polski

,

deportacje

,

rocznica

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook