Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Reżyser od śmiechu do łez

05.12.2011

Na jego filmach wychowały się pokolenia Polaków. Bawił w czasach zniewolenia, pokazywał absurdy PRLowskiej rzeczywistości, pozwalał jawnie śmiać się z paranoi panującej w komunistycznej Polsce. Filmy Stanisława Barei na wiele lat odcisnęły piętno na polskiej kinematografii. Dziś mija 82. rocznica urodzin reżysera kultowych polskich komedii.

Stanisław Bareja urodził się w Warszawie. Tu w 1943 roku podczas okupacji skończył 121 Szkołę Powszechną. Potem uczył się w liceum im. Tadeusza Reytana. Nie skończył go jednak, ponieważ wyjechał z rodzicami do Jeleniej Góry. Tam zdał egzamin maturalny. Potem rozpoczął karierę filmowca. W 1949 roku rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Po wielu latach otrzymał tytuł magistra. Jego filmem dyplomowym było dzieło „Mąż swojej żony”. Nakręcił je w 1974 roku. Wcześniej pracował już na planie, jako reżyser, asystent reżysera i drugi reżyser. Zmarł w Essen 14 czerwca 1987 roku.

Dorobek Stanisława Barei zna niemal każdy, kto jako dorosły doświadczył PRLowskiej rzeczywistości. Przy filmach „Miś”, „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?”, „Brunet wieczorową porą”, czy „Nie ma róży bez ognia” zawsze wybuchają salwy śmiechu. Widzowie rozpoznają w nich absurdalną otoczkę życia w komunistycznym kraju, jakim był PRL. Bareja w dowcipny sposób potrafił pokazać świat, w którym śmiech był nader rzadki.

Wiele filmów Barei uchodzi za kultowe. Dla twórczości reżysera stworzono nawet specjalny termin, „Bareizm”. Po raz pierwszy mówił o nim Kazimierz Kutz jeszcze w latach 60. Chciał w ten sposób wykpić dorobek Barei. Wielu artystom twórczość twórcy „Misia” się bowiem nie podobała. Był atakowany za rzekomą kiczowatość, antysocjalistyczną wymowę, kłamstwa, czarną propagandę i nienawiść do klasy robotniczej. Jednak mimo środowiskowego ostracyzmu dzieła Barei raczej kojarzą się z dobrym polskim kinem.

O popularności Barei świadczy choćby fakt, że fragmenty scenariusza jego filmów weszły do codziennego języka wielu osób. Cytaty „dzwonię do Ciebie, bo nie mogę z Tobą rozmawiać”, „najbliższy taras widokowy we Wrocławiu”, „łubu dubu, niech nam żyje prezes naszego klubu”, czy postać Jarząbka, jako symbolu lizusostwa, na stałe weszły do polskiej rzeczywistości językowej. Część zagorzałych fanów Barei jest w stanie powtórzyć jego filmy z pamięci scena po scenie.

Filmy Barei były dość chętnie emitowane w telewizji po 1989 roku. Po upadku komuny sława Barei rozkwitła. Jednak wiele osób wskazuje na zagrożenia związane obecnie z nadmierną promocją komedii tego reżysera. Bowiem puszczane bez odpowiedniego komentarza historycznego mogą fałszować obraz polskiej historii. PRL nie powinien kojarzyć się z komediowym obrazem, który ośmiesza władzę i kpi z rzeczywistości. Ta władza zabijała, niszczyła i była zupełnie niezabawna. Bezrefleksyjne pokazywanie dzieł Barei może więc dziś utrwalać zły obraz polskiej rzeczywistości. Rzeczywistości, w której wcale nie było do śmiechu.

Stanisław Żaryn
[fot. Wikipedia.pl]

Słowa kluczowe:

Baerja

,

film

,

PRL

Warto poczytać

  1. polxx5 25.05.2017

    69 lat temu zginął rtm. Witold Pilecki

    69 lat temu, 25 maja 1948 r., władze komunistyczne wykonały wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim.

  2. IMG4290t5583fdb2m800x69226494 24.05.2017

    Lech Kaczyński laureatem nagrody "Kustosz Pamięci Narodowej"

    Instytut Pamięci Narodowej ogłosił w środę laureatów nagrody "Kustosz Pamięci Narodowej", która przyznawana jest za aktywne upamiętnianie historii narodu polskiego w latach 1939-1989. Wśród wyróżnionych osób i instytucji jest prezydent Lech Kaczyński.

  3. Pilecki4-1456v456sv5a6vb 23.05.2017

    „Panny Wyklęte” w hołdzie Pileckiemu

    Pod hasłem „Chwała Rotmistrzowi!” w murach dawnego więzienie MBP przy Rakowieckiej odbędzie się specjalny koncert w hołdzie Witoldowi Pileckiemu.

  4. pulkownik-Kuklinski-dfhjdgfvh 23.05.2017

    33 lata temu sąd skazał Kuklińskiego na śmierć

    Pułkownik przekazał Amerykanom ponad 40 tys. stron dokumentów, m.in. dotyczących wprowadzenia stanu wojennego w Polsce.

  5. Polska-wielki-Projekt-fffggddddssssshghfg 22.05.2017

    O II wojnie na Kongresie "Polska Wielki Projekt"

    "Zwycięża widzenie II wojny na masową skalę, że dobrzy wygrali, a źli przegrali".

  6. RuszarJozef 20.05.2017

    Ruszar: "Niczego nie żałuję"

    - Niczego nie żałuję z tamtych czasów - mówi Józef Ruszar, jeden z założycieli Studenckiego Komitetu Solidarności.

  7. IPN-fdfsdadasdg 19.05.2017

    IPN namawia do przekazywania dokumentów

    Uruchamia też nowy portal "Archiwum Pełne Pamięci" informujący jak można przekazać te materiały.

  8. mont7776 18.05.2017

    73. rocznica zdobycia klasztoru na Monte Cassino

    18 maja 1944 r., oddziały 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa zdobyły ruiny klasztoru benedyktynów na Monte Cassino, przełamując niemiecką linię Gustawa i otwierając drogę aliantom na Rzym.

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook