Jedynie prawda jest ciekawa


Reżyser od śmiechu do łez

05.12.2011

Na jego filmach wychowały się pokolenia Polaków. Bawił w czasach zniewolenia, pokazywał absurdy PRLowskiej rzeczywistości, pozwalał jawnie śmiać się z paranoi panującej w komunistycznej Polsce. Filmy Stanisława Barei na wiele lat odcisnęły piętno na polskiej kinematografii. Dziś mija 82. rocznica urodzin reżysera kultowych polskich komedii.

Stanisław Bareja urodził się w Warszawie. Tu w 1943 roku podczas okupacji skończył 121 Szkołę Powszechną. Potem uczył się w liceum im. Tadeusza Reytana. Nie skończył go jednak, ponieważ wyjechał z rodzicami do Jeleniej Góry. Tam zdał egzamin maturalny. Potem rozpoczął karierę filmowca. W 1949 roku rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Po wielu latach otrzymał tytuł magistra. Jego filmem dyplomowym było dzieło „Mąż swojej żony”. Nakręcił je w 1974 roku. Wcześniej pracował już na planie, jako reżyser, asystent reżysera i drugi reżyser. Zmarł w Essen 14 czerwca 1987 roku.

Dorobek Stanisława Barei zna niemal każdy, kto jako dorosły doświadczył PRLowskiej rzeczywistości. Przy filmach „Miś”, „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?”, „Brunet wieczorową porą”, czy „Nie ma róży bez ognia” zawsze wybuchają salwy śmiechu. Widzowie rozpoznają w nich absurdalną otoczkę życia w komunistycznym kraju, jakim był PRL. Bareja w dowcipny sposób potrafił pokazać świat, w którym śmiech był nader rzadki.

Wiele filmów Barei uchodzi za kultowe. Dla twórczości reżysera stworzono nawet specjalny termin, „Bareizm”. Po raz pierwszy mówił o nim Kazimierz Kutz jeszcze w latach 60. Chciał w ten sposób wykpić dorobek Barei. Wielu artystom twórczość twórcy „Misia” się bowiem nie podobała. Był atakowany za rzekomą kiczowatość, antysocjalistyczną wymowę, kłamstwa, czarną propagandę i nienawiść do klasy robotniczej. Jednak mimo środowiskowego ostracyzmu dzieła Barei raczej kojarzą się z dobrym polskim kinem.

O popularności Barei świadczy choćby fakt, że fragmenty scenariusza jego filmów weszły do codziennego języka wielu osób. Cytaty „dzwonię do Ciebie, bo nie mogę z Tobą rozmawiać”, „najbliższy taras widokowy we Wrocławiu”, „łubu dubu, niech nam żyje prezes naszego klubu”, czy postać Jarząbka, jako symbolu lizusostwa, na stałe weszły do polskiej rzeczywistości językowej. Część zagorzałych fanów Barei jest w stanie powtórzyć jego filmy z pamięci scena po scenie.

Filmy Barei były dość chętnie emitowane w telewizji po 1989 roku. Po upadku komuny sława Barei rozkwitła. Jednak wiele osób wskazuje na zagrożenia związane obecnie z nadmierną promocją komedii tego reżysera. Bowiem puszczane bez odpowiedniego komentarza historycznego mogą fałszować obraz polskiej historii. PRL nie powinien kojarzyć się z komediowym obrazem, który ośmiesza władzę i kpi z rzeczywistości. Ta władza zabijała, niszczyła i była zupełnie niezabawna. Bezrefleksyjne pokazywanie dzieł Barei może więc dziś utrwalać zły obraz polskiej rzeczywistości. Rzeczywistości, w której wcale nie było do śmiechu.

Stanisław Żaryn
[fot. Wikipedia.pl]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook