Jedynie prawda jest ciekawa

Przywilej który wywołał wojnę

06.03.2014

Dokładnie 6 marca 1454r., Król Kazimierz IV Jagiellończyk wydał przywilej inkorporacyjny na mocy którego Prusy i Pomorze Gdańskie wcielono do Polski. Efektem tego była tzw. „wojna trzynastoletnia” wypowiedziana przez króla Zakonowi Krzyżackiemu.

Poselstwo Związku Pruskiego wyruszyło z Torunia do Krakowa 10 lutego 1454 r., a więc wkrótce po rozpoczęciu powstania przeciw Krzyżakom. Przedstawicielem rycerstwa był Jan Bażyński, a Starego Miasta Torunia Rutger von Birken, który już kilkakrotnie wcześniej udawał się na dwór królewski.

Zadaniem przed jaki było postawione poselstwo było poddanie Prus władcy polskiemu na określonych warunkach, zapewniających realny wpływ stanom pruskim na zarząd kraju.

Dodatkowo wielkie miasta pruskie chciały uzyskać nadania terytorialne pokrzyżackie oraz szereg swobód samorządowych, a Toruń dodatkowo zgodę króla na zburzenie Nieszawy, potwierdzenie toruńskiego prawa składu oraz nieodbudowywanie toruńskiego zamku krzyżackiego.

Po 2-tygodniowych rokowaniach dwór królewski przyjął część warunków poselstwa, odkładając obietnicę realizacji próśb wielkich miast pruskich do czasu swojego przybycia do Prus.

6 marca 1454 r. posłowie stanów pruskich opieczętowali w Krakowie Akt inkorporacji z zastrzeżeniem, że zostanie on potwierdzony przez cały Związek Pruski, który również złoży hołd królowi po jego przybyciu do Prus. Jednocześnie król nominował Jana Bażyńskiego na gubernatora Prus.

14 kwietnia przedstawiciele stanów pruskich spotkali się z przybyłymi do Torunia wysłannikami króla z kanclerzem Janem Koniecpolskim na czele i na drugi dzień złożyli oni przysięgi na dotrzymanie postanowień Aktu, który został przekazany do archiwum miasta Torunia, zapoczątkowując tym samym Archiwum Ziem Pruskich, gdzie odtąd gromadzono dokumenty stanów pruskich.

Z Torunia został wysłany do Malborka posłaniec królewski, który 20 kwietnia wręczył wielkiemu mistrzowi akt wypowiedzenia przez Polskę wojny Krzyżakom.

Król przyjechał do Torunia 23 maja w asyście panów koronnych, 26 maja przybyła żona króla Elżbieta Habsburska i królowa matka Zofia Olszańska z orszakiem liczącym tysiąc zbrojnych. Para królewska zamieszkała w Ratuszu Staromiejskim. 28 maja na Rynku odbył się hołd Torunia, rycerstwa i miast Ziemi Chełmińskiej złożony uroczyście królowi.

Wydarzenia z 6 marca były bezpośrednim powodem wybuchu „Wojny Trzynastoletniej” wypowiedziana Zakonowi Krzyżackiemu przez króla Kazimierz IV Jagiellończyk. Wojna zakończyła się pokojem toruńskim.

Wojna dzieli się na cztery etapy, począwszy od pierwszego, rozpoczętego 1454 roku, a skończywszy w 1466r.

Ocenia się, że po stronie polskiej wojnę sfinansowały w równych częściach po pół miliona dukatów: Gdańsk, Związek Pruski, król Kazimierz Jagiellończyk oraz społeczeństwo Królestwa (głównie Wielkopolska, w mniejszym stopniu Małopolska).

turystyka.toruń.pl, lz

[fot: CCWikimedia]

Słowa kluczowe:

przywilej

,

wojna

,

krzyżacy

,

król

Warto poczytać

  1. NSZbrygadaswietokrzyskawiki 20.09.2017

    Historyk: po wojnie żołnierze związani z NSZ byli wrogiem numer jeden komunistów

    Po II wojnie światowej żołnierze działający wcześniej w NSZ nie złożyli broni chyba w większym stopniu niż inni żołnierze podziemia, co się wiązało z tym, że byli wrogiem numer jeden dla "komuny" - powiedział PAP autor książki "Narodowe Siły Zbrojne 1942 - 1947" w 75 rocznicę powołania formacji.

  2. Bitwapodwiedniem 12.09.2017

    "Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył". 334 lata temu Polacy wygrali pod Wiedniem

    334 lata temu, 12 września 1683 roku, pod Wiedniem wojska polsko-habsburskie pod wodzą króla Jana III Sobieskiego pokonały armię Imperium Osmańskiego, dowodzoną przez wezyra Kara Mustafę. Wygrana pod Wiedniem była jednym z ostatnich wielkich zwycięstw I Rzeczypospolitej.

  3. 1270inkainka2 28.08.2017

    71-lat temu komuniści zamordowali "Inkę"

    71 lat temu, 28 sierpnia 1946 r., została zamordowana strzałem w tył głowy niespełna 18-letnia Danuta Siedzikówna, ps. Inka

  4. ipn22082017 23.08.2017

    Pion śledczy IPN: unieważniane są wyroki z PRL wobec ludzi z podziemia niepodległościowego

    Od września 2016 r. do lipca br. prokuratorzy IPN skierowali do sądów 344 wnioski w tej sprawie; większość rozpatrzono pozytywnie.

  5. Bialystokbitwa22082017 22.08.2017

    Zupełna klęska Sowietów. 97 lat temu Polacy wygrali w bitwie białostockiej

    W Białymstoku upamiętniono we wtorek 97. rocznicę tzw. bitwy białostockiej z 22 sierpnia 1920 roku, zwycięskiej i uważanej przez historyków za największą w dziejach miasta.

  6. RudolfHesswiki 17.08.2017

    30 lat temu samobójstwo popełnił Rudolf Hess

    30 lat temu, 17 sierpnia 1987 r., w więzieniu w Berlinie samobójstwo popełnił Rudolf Hess, zastępca Adolfa Hitlera w NSDAP. W 1941 r. w tajemnicy poleciał do Wielkiej Brytanii, aby negocjować warunki pokoju. Po wojnie Trybunał w Norymberdze skazał go na dożywotnie więzienie.

  7. Ipowstanieslaskiewiki 16.08.2017

    98 lat temu wybuchło I Powstanie Śląskie

    Ten spontaniczny zryw polskiej ludności upadł po 10 dniach, przygotowując jednak grunt do dwóch kolejnych powstań w następnych latach.

  8. Anderswiki 11.08.2017

    125 lat temu urodził się Władysław Anders

    125 lat temu, 11 sierpnia 1892 r., urodził się Władysław Anders - w czasie II wojny światowej Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, twórca II Korpusu Polskiego, z którym zdobył w maju 1944 roku klasztor na Monte Cassino.

CS147fotMINI

Czas Stefczyka 147/2017

PDF (5,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook