Jedynie prawda jest ciekawa

Przywilej który wywołał wojnę

06.03.2014

Dokładnie 6 marca 1454r., Król Kazimierz IV Jagiellończyk wydał przywilej inkorporacyjny na mocy którego Prusy i Pomorze Gdańskie wcielono do Polski. Efektem tego była tzw. „wojna trzynastoletnia” wypowiedziana przez króla Zakonowi Krzyżackiemu.

Poselstwo Związku Pruskiego wyruszyło z Torunia do Krakowa 10 lutego 1454 r., a więc wkrótce po rozpoczęciu powstania przeciw Krzyżakom. Przedstawicielem rycerstwa był Jan Bażyński, a Starego Miasta Torunia Rutger von Birken, który już kilkakrotnie wcześniej udawał się na dwór królewski.

Zadaniem przed jaki było postawione poselstwo było poddanie Prus władcy polskiemu na określonych warunkach, zapewniających realny wpływ stanom pruskim na zarząd kraju.

Dodatkowo wielkie miasta pruskie chciały uzyskać nadania terytorialne pokrzyżackie oraz szereg swobód samorządowych, a Toruń dodatkowo zgodę króla na zburzenie Nieszawy, potwierdzenie toruńskiego prawa składu oraz nieodbudowywanie toruńskiego zamku krzyżackiego.

Po 2-tygodniowych rokowaniach dwór królewski przyjął część warunków poselstwa, odkładając obietnicę realizacji próśb wielkich miast pruskich do czasu swojego przybycia do Prus.

6 marca 1454 r. posłowie stanów pruskich opieczętowali w Krakowie Akt inkorporacji z zastrzeżeniem, że zostanie on potwierdzony przez cały Związek Pruski, który również złoży hołd królowi po jego przybyciu do Prus. Jednocześnie król nominował Jana Bażyńskiego na gubernatora Prus.

14 kwietnia przedstawiciele stanów pruskich spotkali się z przybyłymi do Torunia wysłannikami króla z kanclerzem Janem Koniecpolskim na czele i na drugi dzień złożyli oni przysięgi na dotrzymanie postanowień Aktu, który został przekazany do archiwum miasta Torunia, zapoczątkowując tym samym Archiwum Ziem Pruskich, gdzie odtąd gromadzono dokumenty stanów pruskich.

Z Torunia został wysłany do Malborka posłaniec królewski, który 20 kwietnia wręczył wielkiemu mistrzowi akt wypowiedzenia przez Polskę wojny Krzyżakom.

Król przyjechał do Torunia 23 maja w asyście panów koronnych, 26 maja przybyła żona króla Elżbieta Habsburska i królowa matka Zofia Olszańska z orszakiem liczącym tysiąc zbrojnych. Para królewska zamieszkała w Ratuszu Staromiejskim. 28 maja na Rynku odbył się hołd Torunia, rycerstwa i miast Ziemi Chełmińskiej złożony uroczyście królowi.

Wydarzenia z 6 marca były bezpośrednim powodem wybuchu „Wojny Trzynastoletniej” wypowiedziana Zakonowi Krzyżackiemu przez króla Kazimierz IV Jagiellończyk. Wojna zakończyła się pokojem toruńskim.

Wojna dzieli się na cztery etapy, począwszy od pierwszego, rozpoczętego 1454 roku, a skończywszy w 1466r.

Ocenia się, że po stronie polskiej wojnę sfinansowały w równych częściach po pół miliona dukatów: Gdańsk, Związek Pruski, król Kazimierz Jagiellończyk oraz społeczeństwo Królestwa (głównie Wielkopolska, w mniejszym stopniu Małopolska).

turystyka.toruń.pl, lz

[fot: CCWikimedia]

CS150MINIfot

Czas Stefczyka 150/2017

PDF (4,60 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook