Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

"Oddziały Wyklętych" - książka o bohaterach antykomunistycznego powstania

29.03.2014

Działania 22 oddziałów podziemia antykomunistycznego z lat 1944-1963 oraz sylwetki ich dowódców - opisuje w swej książce Szymon Nowak.

Działania 22 oddziałów podziemia antykomunistycznego z lat 1944-1963 oraz sylwetki ich dowódców - opisuje Szymon Nowak w książce "Oddziały Wyklętych". Jak tłumaczy, "żołnierze wyklęci", po wojnie skazani na zapomnienie, byli bohaterami antykomunistycznego powstania.

Książka opowiada o konieczności prowadzenia walki oraz o życiu w podziemnej partyzantce, o trudnych wyborach i dramatach dowódców i żołnierzy, o stoczonych bitwach i potyczkach. A także o tragicznie zakończonych losach polskich bohaterów, skazanych na wyklęcie w zapomnieniu, więzionych i torturowanych, zamordowanych i rzuconych do grobów bez imion, nazwisk, stopni wojskowych i - według zamysłów komunistycznych katów - także bez Boga" - tłumaczy autor publikacji.

Jak dodaje, "żołnierze wyklęci" do końca, nawet wbrew rozsądkowi, wierzyli w możliwości przywrócenia po wojnie niepodległej Polski - w granicach sprzed 1939 r. Nigdy nie pogodzili się z postanowieniami Wielkiej Trójki, które zapadły na konferencjach w Teheranie i Jałcie, nie zamierzali zaakceptować "nowego, komunistycznego ładu".

"Darowano nam Polskę i ustanowiono rządy nad nią, jakbyśmy byli Narodem żebraków, jakbyśmy czekali przez sześć lat wielkich zmagań na koniec wojny z założonymi rękami (...). Dokonano najhaniebniejszej w dziejach profanacji: stworzono sztuczną - jakby w naszych sercach nie żyła prawdziwa - Polskę, która jest usankcjonowaniem wszelkiej podłości, zła i zdrady" - cytuje słowa kpt. Stanisława Sojczyńskiego "Warszyca", dowódcy Konspiracyjnego Wojska Polskiego, autor publikacji.

Szlak bojowy oddziału "Warszyca" to jeden spośród 22 opisów działań partyzantki antykomunistycznej zamieszczonych w publikacji. Przedstawiono w niej także m.in. losy żołnierzy Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki", Józefa Kurasia "Ognia" oraz Hieronima Dekutowskiego "Zapory", przypomniano największe bitwy z udziałem "wyklętych" - pod Surkontami, Kuryłówką i w Lesie Stockim, a także akcje rozbicia więzień w Kielcach i Krakowie.

W "Oddziałach Wyklętych" zamieszczono również szacunki dotyczące skali antykomunistycznego oporu w ostatnim roku wojny i pierwszych latach po jej zakończeniu. "Tylko w 1945 roku nowej okupacji przeciwstawiło się 120-180 tys. Polaków. W tym czasie w lasach przebywało 13-17 tys. żołnierzy podziemia, skupionych w co najmniej 340 zbrojnych oddziałach partyzanckich" - wylicza Nowak. Żołnierze ci - dodaje - byli zwalczani przez trzy sowieckie dywizje NKWD (35 tys. żołnierzy), Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (29 tys.), UB (24 tys.), milicję (56 tys.) i LWP.

Ogłoszona w 1947 r. przez komunistów amnestia nie sprawiła, że wszyscy "wyklęci" wyszli z ukrycia - ok. 1800 z nich nadal wiodła "wilczy żywot" ukrywając się w lasach i innych trudno dostępnych miejscach. Ostatni z "wyklętych" Józef Franczak "Lalek" zginął w walce w 1963 r., a więc w czasie - zauważa Nowak - kiedy "na Zachodzie rozbrzmiewała już muzyka Beatlesów".

Nierówna walki żołnierzy podziemia z komunistami okazała się krwawa w skutkach - poległo w boju 8,6 tys. "wyklętych", ok. 79 tys. z nich aresztowano. Wiele tysięcy z nich zginęło zmarło później w więzieniach lub zginęło w egzekucjach po pokazowych procesach.

Autor książki podkreśla, że w okresie komunizmu pamięć o żołnierzach poakowskiego podziemia niepodległościowego próbowano na różne sposoby tuszować lub całkowicie wymazywać. Ludzi, którzy z bronią w ręku sprzeciwiali się powojennej dominacji Sowietów, nazywano "reakcją", "bandytami", "faszystowsko-hitlerowskimi zbrodniarzami". Władza ludowa wyklęła polskich bohaterów, choć samo określenie "żołnierze wyklęci" - przypomina Nowak - zostało po raz pierwszy użyte w 1993 r. Umieszczono je w tytule wystawy zorganizowanej na UW przez Ligę Republikańską "Żołnierze Wyklęci - antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku".

Ku czci żołnierzy podziemia antykomunistycznego poświęcony jest ustanowiony w 2011 r. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, obchodzony 1 marca na pamiątkę stracenia w więzieniu mokotowskim siedmiu członków IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Życie stracili wówczas: ppłk Łukasz Ciepliński, mjr Adam Lazarowicz, mjr Mieczysław Kawalec, kpt. Franciszek Błażej, kpt. Józef Rzepka, por. Karol Chmiel i por. Józef Batory.

Książkę "Oddziały Wyklętych" opublikowało wydawnictwo Fronda.

PAP/run

fot. Fronda
Słowa kluczowe:

książka

,

historia Polski

Warto poczytać

  1. 0a17586434e441f8a17891b999f8d88c 29.05.2017

    Promocja „Polskiej pamięci” Jana Żaryna

    "Polska pamięć. O historii i polityce historycznej” - to zbiór felietonów i artykułów autorstwa prof. Jana Żaryna, historyka i polityka.

  2. prymasjp2muzeum 28.05.2017

    36 lat temu odszedł Prymas Wyszyński

    Mija 36 lat od śmierci Prymasa Tysiąclecia ks. kard. Stefana Wyszyńskiego. W warszawskiej archikatedrze św. Przez 33 lata ks. Kardynał stał na czele Kościoła w Polsce, m.in. jako Prymas i przewodniczący Konferencji Episkopatu.

  3. kust67 26.05.2017

    Lech Kaczyński uhonorowany pośmiertnie

    Lech Kaczyński został pośmiertnie uhonorowany w piątek nagrodą IPN „Kustosz Pamięci Narodowej”. To 16. edycja wyróżnienia przyznawanego za aktywne upamiętnianie historii narodu polskiego w latach 1939-89.

  4. polxx5 25.05.2017

    69 lat temu zginął rtm. Witold Pilecki

    69 lat temu, 25 maja 1948 r., władze komunistyczne wykonały wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim.

  5. IMG4290t5583fdb2m800x69226494 24.05.2017

    Lech Kaczyński laureatem nagrody "Kustosz Pamięci Narodowej"

    Instytut Pamięci Narodowej ogłosił w środę laureatów nagrody "Kustosz Pamięci Narodowej", która przyznawana jest za aktywne upamiętnianie historii narodu polskiego w latach 1939-1989. Wśród wyróżnionych osób i instytucji jest prezydent Lech Kaczyński.

  6. Pilecki4-1456v456sv5a6vb 23.05.2017

    „Panny Wyklęte” w hołdzie Pileckiemu

    Pod hasłem „Chwała Rotmistrzowi!” w murach dawnego więzienie MBP przy Rakowieckiej odbędzie się specjalny koncert w hołdzie Witoldowi Pileckiemu.

  7. pulkownik-Kuklinski-dfhjdgfvh 23.05.2017

    33 lata temu sąd skazał Kuklińskiego na śmierć

    Pułkownik przekazał Amerykanom ponad 40 tys. stron dokumentów, m.in. dotyczących wprowadzenia stanu wojennego w Polsce.

  8. Polska-wielki-Projekt-fffggddddssssshghfg 22.05.2017

    O II wojnie na Kongresie "Polska Wielki Projekt"

    "Zwycięża widzenie II wojny na masową skalę, że dobrzy wygrali, a źli przegrali".

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook