Jedynie prawda jest ciekawa


Oblężenie Jasnej Góry 1770

01.09.2014

We wrześniu mijają 244 lata od jednego z najbardziej heroicznych czynów konfederacji barskiej. 10 września 1770 roku rozpoczęła się obrona Jasnej Góry, ostatniej przystani polskiej niepodległości przed pierwszym rozbiorem naszego kraju.

Konfederacja barska zawiązana została 29 lutego 1768 roku w miejscowości Bar na Podolu. Był to akt zbrojnego sprzeciwu polskiej szlachty przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Konfederaci wystąpili w obronie wiary katolickiej oraz niepodległości Rzeczpospolitej. Niektórzy uznają ten akt za pierwsze polskie powstanie. Z pewnością było to jednak słuszne działanie w obliczu zagrożenia płynącego ze wschodu.

Jasna Góra w sercach Polaków

Jasna Góra od zawsze była szczególnym miejscem nie tylko na mapie, ale i w sercach wszystkich Polaków. Święta twierdza opierała się wrogim atakom już wielokrotnie, między innymi podczas potopu szwedzkiego w 1655, uwiecznionemu przez Henryka Sienkiewicza na kartach „Potopu”.

Gdy na skutek bierności zmanipulowanego przez carycę Katarzynę króla Stanisława Augusta Poniatowskiego zagrożona została nasza państwowość oraz wiara katolicka, polska szlachta musiała działać sama. Należało bronić nie tylko państwa, ale też świętego przybytku przed chciwymi rękami armii rosyjskiej.

Oblężenie Jasnej Góry

Zagrożenie nasiliło się wraz z końcem 1770 r. Król odmówił podjęcia jakichkolwiek działań. Paulini rezydujący w sanktuarium częstochowskim stanęli przed trudnym wyborem: za wszelką cenę nie chcieli dopuścić innowierców, czyli armii rosyjskiej, do zajęcia klasztoru. Wpuszczenie na jego teren wojsk konfederatów mogło jednak dać Rosjanom pretekst do bezpośredniego ataku na Jasną Górę. Podobno najeźdźcy wręcz liczyli na taki rozwój sytuacji, gdyż zgromadzeni w jednym miejscu żołnierze polscy pozbawieni byli drogi ucieczki, podczas gdy w otwartym terenie pozostawali nieuchwytni.

Wielokrotnie podczas całego trwania konfederacji paulini pomagali wojskom szlacheckim. Jeszcze przed zajęciem klasztoru przez konfederację, Polacy mogli znaleźć schronienie w świętych murach, zakonnicy zaś odmawiali wydawania swoich gości w ręce armii rosyjskiej.

Wrześniowe pojawienie się konfederatów było już trzecią wizytą wojsk na Jasnej Górze. Tym razem przebywali jednak w sanktuarium najdłużej, bo aż do sierpnia 1772r. Na czele wojsk stał Kazimierz Pułaski, który poprosił o możliwość uczestniczenia we Mszy Świętej. Gdy po nabożeństwie przy furcie klasztornej powstało zamieszanie, Pułaski skorzystał z sytuacji i praktycznie podstępem wprowadził swoje siły na teren klasztoru. Informacja o tym wydarzeniu szybko dotarła do rosyjskich uszu. Dowódcy wrogiej armii natychmiast podjęli decyzję o konieczności zdobycia Jasnej Góry.

Dowódcą wojsk konfederacji mianowano Michała Walewskiego, jednak faktyczną władzę sprawował Puławski. Jego pomocnikami byli także generał major Karol Zawoyski, Filip Radzymiński i przeor Pafnucy Brzeziński. W garnizonie konfederatów znajdowało się 300 konnych i 700 piechoty. Inne źródła mówią o odpowiednio 500 i 800 żołnierzach, gotowych odeprzeć siły planujące oblężenie Jasnej Góry. Na czele nadciągającej armii rosyjskiej stanął pułkownik Drewicz, który bezskutecznie próbował zdobyć klasztor w zimie na przełomie lat 1770/1771.

Decydujący szturm Rosjan nastąpił 9 stycznia 1771r. W większości pijani najeźdźcy przypuścili atak o poranku, jednak nie udało im się zagrozić znakomicie ufortyfikowanej twierdzy. Po stronie polskiej zginęło zaledwie kilkudziesięciu obrońców, przeciwnicy stracili zaś 200 osób, a kolejne 500 zostało rannych. Po takiej porażce Drewicz nie odważył się już na kolejny bezpośredni szturm.

Niestety konfederatom nie powiodło się tak dobrze w innych miejscach. Latem 1772r. pod twierdzą zgromadziła się reszta ich wojsk, a racje żywnościowe zaczęły się drastycznie kurczyć. Po podpisaniu 5 sierpnia 1772r. w Petersburgu traktatów dotyczących I rozbioru Rzeczpospolitej sprawa stała się beznadziejna. Zaczęto negocjować warunki kapitulacji, jednak te proponowane przez Poniatowskiego były dla konfederatów uwłaczające. Rosjanie próbowali zaś wymusić ugięcie się obrońców Jasnej Góry szantażami i przemocą. Ostatecznie do kapitulacji doszło 18 sierpnia 1772r. Po raz pierwszy do sanktuarium częstochowskiego wkroczyły wojska innowierców, a w historii Polski rozpoczął się trudny okres zaborów.   

[fot. www.jasnagora.com]


Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook