Jedynie prawda jest ciekawa


O Polskich Sprawiedliwych w Brukseli

27.06.2017

Polska rodzina Ulmów została zamordowana przez Niemców za ukrywanie Żydów podczas II wojny światowej. "Byli jak gwiazdy świecące w najczarniejszej godzinie historii ludzkości" – stwierdziła w Parlamencie Europejskim wiceambasador Izraela przy UE Shuli Davidovich.

Wystawa "Dobrzy Samarytanie z Polski" została otwarta z inicjatywy europosła Tomasza Poręby (PiS) i marszałka województwa podkarpackiego Władysława Ortyla.

Markowa, w której rozegrała się tragiczna historia, położona jest w południowo-wschodniej części Polski, niedaleko Łańcuta, około trzystu kilometrów od Warszawy. W 1942 roku okupujący Polskę Niemcy zgładzili większość markowskich Żydów. Pomimo tych tragicznych wydarzeń - ze świadomością, że grozi im za to śmierć - dziewięć polskich rodzin nadal ukrywało u siebie Żydów. Jedną z nich byli Ulmowie. Wiosną 1944 roku zostali zadenuncjowani, zapewne przez granatowego policjanta. 24 marca 1944 roku rodzinę, w tym sześcioro małych dzieci i ich będącą w ciąży matkę Wiktorię, oraz ukrywanych przez nich Żydów, w tym dzieci, zamordowali niemieccy żandarmi. Do końca wojny w chłopskich domach w Markowej przeżyło 21 Żydów.

W 1995 roku Wiktorię i Józefa Ulmów zaliczono w poczet Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 2016 r. w Markowej zostało otwarte Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów.

Podkreślić odwagę tysięcy Polaków

Europoseł Poręba powiedział podczas otwarcia wystawy, że ma ona opowiedzieć o heroizmie tych ludzi, ale też podkreślić odwagę tysięcy Polaków, którzy w czasie wojny pomagali Żydom. Europoseł dodał: "Obowiązkiem każdego z nas jest przypominanie o osobach, które kilkadziesiąt lat temu, za cenę swojego życia, były w stanie pomagać swoim sąsiadom. Wydaje mi się, że w Parlament Europejski w Brukseli jest szczególnym miejscem, aby podkreślić w sposób szczególny wagę ich czynów. (...) Jestem szczęśliwy, że polskie państwo w ostatnich latach, wysiłkiem również władz samorządowych, otworzyło w moim regionie, na Podkarpaciu muzeum - pierwsze w świecie i mam nadzieję, że nie ostatnie - w którym każdy z zagranicy będzie mógł zobaczyć, jak w rzeczywistości wyglądały postawy Polaków w czasie II wojny światowej".

Marszałek Ortyl z kolei zaznaczył, że wystawa była przedstawiana już w 19 miejscach na świecie. Dodał, że choć muzeum w Markowej jest niewielkie, to ma bardzo ważny i silny przekaz. W ciągu roku jego działalności odwiedziło je ponad 50 tys. osób, nie tylko z Polski, ale też m.in. z Izraela, Niemiec, Francji czy Wielkiej Brytanii.

Nigdy nie zapomnieć

W uroczystości otwarcia wystawy wzięła też udział wiceambasador Izraela Shuli Davidovich. Powiedziała, że otwarcie wystawy to dla niej osobiście wielka chwila, bo jej babcia była Polką. Podkreśliła: "Pamiętać i nigdy nie zapomnieć. To jest nasza obietnica, to nasza misja i nasz obowiązek. Na nas, pokolenie urodzone po Holokauście, nałożona została wielka odpowiedzialność - powinniśmy pamiętać o ofiarach i ich życiu, powinniśmy edukować młode pokolenie i uczyć się z naszej historii".

Ambasador Izraela przypomniała: "Józef i Wiktoria Ulmowie zostali uhonorowani najwyższym możliwym odznaczeniem, Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Nie tylko pomagali żydowskim rodzinom ukryć się przed nazistowskimi oprawcami, ale też zapłacili za to najwyższą cenę - własnym życiem i życiem własnych dzieci. Stali się symbolem, światłem przewodnim, wskazującym drogę nam wszystkim, dającym nadzieję, że ludzkość potrafi odnaleźć dobro i moralność, nawet w czasach wojny i cierpienia. Byli jak gwiazdy świecące w najczarniejszej godzinie historii ludzkości" - powiedziała Davidovich i dodała, że Izrael nigdy o nich nie zapomni.

Podkreśliła również, że tego rodzaju historię odzwierciedlają nierozerwalne związki między Żydami i Polakami oraz dobre relacje między Izraelem a polskim rządem.

Zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma, jeden z inicjatorów powstania muzeum, podkreślił, że Polaków, którzy pomagali Żydom w czasie wojny, było wielu i nie można zapominać, że groziła im za to śmierć. "Dzięki takiej wystawie jak ta, chcemy o nich przypominać" - powiedział. Dodał, że nie można ukrywać, iż rodzina Ulmów została wydana przez granatowego policjanta, ale też trzeba pamiętać o tym, że ten policjant został później zastrzelony wyrokiem Polskiego Państwa Podziemnego za to, co zrobił.

PAP/MBB

Fot. PAP/Darek Delmanowicz

Warto poczytać

  1. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  2. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  3. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  4. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  5. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  6. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  7. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  8. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook