Jedynie prawda jest ciekawa


Niezwykłe odkrycia w Bolkowie

27.11.2014

Unikalny fragment meteorytu, ostrze wykonane z drewna cisowego, kości i poroża oraz przedmioty związane z kulturą duchową - to niektóre z odkryć archeologicznych, które stanowią pozostałości szałasu sprzed ponad 9 tysięcy lat w Bolkowie nad jeziorem Świdwie na Pomorzu Zachodnim.

Znaleziska te należą do absolutnie wyjątkowych w dotychczasowych badaniach mezolitu europejskiego. Wsparcia finansowego pracom archeologicznym udzieliły m.in. działające pod wspólną marką SKOK Ubezpieczenia dwa towarzystwa ubezpieczeniowe – TUW SKOK oraz TU SKOK Życie S.A.

Prace badawcze na stanowisku archeologicznym położonym nad jeziorem Świdwie na obszarze Puszczy Wkrzańskiej, prowadzone są od lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Doprowadziły one do odkrycia niezwykle bogatych pozostałości osadnictwa pierwszych ludzi, którzy dotarli na te tereny po ustąpieniu lodowca.

Od roku 2006 prof. Tadeusz Galiński prowadził tam systematyczne prace wykopaliskowe, które dostarczyły odkryć unikatowych w skali europejskiej. W latach 2011-2013 badania wykopaliskowe w Bolkowie przeprowadzano w ramach projektu finansowanego przez MNiSW pt. „Społeczeństwa łowiecko-zbierackie wczesnego mezolitu w rejonie dolnej Odry”, realizowanego przez Instytut Archeologii i Etnologii (IAE) PAN w Szczecinie.

Pod grubą warstwą osadów torfowych zostały wykryte bogate i dobrze zachowane pozostałości osadnicze przynajmniej dwóch obozowisk łowieckich sprzed ponad 9 tys. lat. Obok palenisk, jam gospodarczych i śladów po szałasach wystąpiły liczne wyroby z krzemienia – w tym powszechnie znajdowane na stanowiskach mezolitycznych narzędzia służące do obróbki mięsa, kości i skór zwierzęcych oraz groty strzał łuku tzw. zbrojniki.

Ekipa archeologów prowadzona przez prof. Galińskiego z IAE PAN odkryła w Bolkowie także różne przedmioty drewniane – np. fragmenty łuków myśliwskich, kopaczki z korzeni drzew do wykopywania bulw roślinnych oraz różne wyroby rogowe i kościane – w tym topory rogowe oraz kościane ostrza włóczni i ościeni do łowienia ryb. W obu obozowiskach stosunkowo dobrze zachowały się resztki obiektów mieszkalnych zbudowanych w formie szałasów żerdziowych.

Obok różnorodnych narzędzi znalazła się również wyjątkowo bogata grupa zabytków związanych z kulturą duchową - amulet, kościane ostrze włóczni z rytym ornamentem i tzw. laskę magiczną z poroża zdobioną motywami geometrycznymi. W pozostałościach po szałasie żerdziowym archeolodzy odkryli także naturalny fragment meteorytu pirytowego. Jak wyjaśnia szef ekipy archeologicznej badającej zachodniopomorskie tereny - Meteoryt został przyniesiony do szałasu jako przedmiot wyjątkowy, bo pochodzący z „innego świata”. Musiał sobie zdawać sobie sprawę doskonale znający się na kamiennych surowcach ówczesny człowiek. Rzecz stała się obiektem wierzeń, a może nawet rekwizytem szamańskiej magii – mówi prof. Galiński. W miejscu gdzie znajdowało się to niezwykłe znalezisko, naukowcy odkryli również drugą, niemal identyczną konstrukcję.

- Bolków to bez wątpienia jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych w Polsce. By móc zrealizować tam badania archeologiczne na wysokim poziomie, potrzeba było dodatkowych środków finansowych – zaznacza Jacek Jewuła, Kierownik Zespołu Marketingu SKOK Ubezpieczenia. - Od wielu lat systematycznie wspieramy różne sektory i projekty. Naszej aktywności nie brakuje podczas akcji edukacyjnych, ekologicznych, wspierających czytelnictwo, teraz przyszedł czas na archeologię – wyjaśnia Jewuła.

Jednym z ostatnich znalezionych w Bolkowie przedmiotów jest unikatowy drewniany stelaż plecaka. Znalezisko najprawdopodobniej związane jest ze zbieraniem płodów leśnych i ich transportem do obozu. Podobną budowę, składającą się z drewnianego stelaża z przytwierdzonym skórzanym workiem miał plecak, odkryty podczas badań w wysokich Aplach przy szczątkach człowieka-wędrowcy z okresu neolitu, któremu nadano przydomek Ötzi.

- Z opisów zwyczajów dziewiętnastowiecznych Indian północnoamerykańskich wiemy, że w takich skórzanych plecakach z drewnianym stelażem kobiety nosiły też małe dzieci podczas zbierania owoców i roślin – wyjaśnia prof. Tadeusz Galiński.

Stanowisko w Bolkowie od lat jest przedmiotem wielu publikacji naukowych zarówno w wydawnictwach polskich, jak i zagranicznych. W ostatnich latach było szeroko omawiane i komentowane w krajowych i światowych w mediach elektronicznych, szczególnie w kontekście odkrycia zabytku wyjątkowego, nie mającego żadnych analogii - statuetki wykonanej z fragmentu meteorytu kamiennego.

Obecnie trwa analiza mikroskopowa artefaktów odnalezionych w Bolkowie. Zabytki, po niezbędnej konserwacji, trafią do zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook