Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Niezwykłe odkrycia w Bolkowie

27.11.2014

Unikalny fragment meteorytu, ostrze wykonane z drewna cisowego, kości i poroża oraz przedmioty związane z kulturą duchową - to niektóre z odkryć archeologicznych, które stanowią pozostałości szałasu sprzed ponad 9 tysięcy lat w Bolkowie nad jeziorem Świdwie na Pomorzu Zachodnim.

Znaleziska te należą do absolutnie wyjątkowych w dotychczasowych badaniach mezolitu europejskiego. Wsparcia finansowego pracom archeologicznym udzieliły m.in. działające pod wspólną marką SKOK Ubezpieczenia dwa towarzystwa ubezpieczeniowe – TUW SKOK oraz TU SKOK Życie S.A.

Prace badawcze na stanowisku archeologicznym położonym nad jeziorem Świdwie na obszarze Puszczy Wkrzańskiej, prowadzone są od lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Doprowadziły one do odkrycia niezwykle bogatych pozostałości osadnictwa pierwszych ludzi, którzy dotarli na te tereny po ustąpieniu lodowca.

Od roku 2006 prof. Tadeusz Galiński prowadził tam systematyczne prace wykopaliskowe, które dostarczyły odkryć unikatowych w skali europejskiej. W latach 2011-2013 badania wykopaliskowe w Bolkowie przeprowadzano w ramach projektu finansowanego przez MNiSW pt. „Społeczeństwa łowiecko-zbierackie wczesnego mezolitu w rejonie dolnej Odry”, realizowanego przez Instytut Archeologii i Etnologii (IAE) PAN w Szczecinie.

Pod grubą warstwą osadów torfowych zostały wykryte bogate i dobrze zachowane pozostałości osadnicze przynajmniej dwóch obozowisk łowieckich sprzed ponad 9 tys. lat. Obok palenisk, jam gospodarczych i śladów po szałasach wystąpiły liczne wyroby z krzemienia – w tym powszechnie znajdowane na stanowiskach mezolitycznych narzędzia służące do obróbki mięsa, kości i skór zwierzęcych oraz groty strzał łuku tzw. zbrojniki.

Ekipa archeologów prowadzona przez prof. Galińskiego z IAE PAN odkryła w Bolkowie także różne przedmioty drewniane – np. fragmenty łuków myśliwskich, kopaczki z korzeni drzew do wykopywania bulw roślinnych oraz różne wyroby rogowe i kościane – w tym topory rogowe oraz kościane ostrza włóczni i ościeni do łowienia ryb. W obu obozowiskach stosunkowo dobrze zachowały się resztki obiektów mieszkalnych zbudowanych w formie szałasów żerdziowych.

Obok różnorodnych narzędzi znalazła się również wyjątkowo bogata grupa zabytków związanych z kulturą duchową - amulet, kościane ostrze włóczni z rytym ornamentem i tzw. laskę magiczną z poroża zdobioną motywami geometrycznymi. W pozostałościach po szałasie żerdziowym archeolodzy odkryli także naturalny fragment meteorytu pirytowego. Jak wyjaśnia szef ekipy archeologicznej badającej zachodniopomorskie tereny - Meteoryt został przyniesiony do szałasu jako przedmiot wyjątkowy, bo pochodzący z „innego świata”. Musiał sobie zdawać sobie sprawę doskonale znający się na kamiennych surowcach ówczesny człowiek. Rzecz stała się obiektem wierzeń, a może nawet rekwizytem szamańskiej magii – mówi prof. Galiński. W miejscu gdzie znajdowało się to niezwykłe znalezisko, naukowcy odkryli również drugą, niemal identyczną konstrukcję.

- Bolków to bez wątpienia jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych w Polsce. By móc zrealizować tam badania archeologiczne na wysokim poziomie, potrzeba było dodatkowych środków finansowych – zaznacza Jacek Jewuła, Kierownik Zespołu Marketingu SKOK Ubezpieczenia. - Od wielu lat systematycznie wspieramy różne sektory i projekty. Naszej aktywności nie brakuje podczas akcji edukacyjnych, ekologicznych, wspierających czytelnictwo, teraz przyszedł czas na archeologię – wyjaśnia Jewuła.

Jednym z ostatnich znalezionych w Bolkowie przedmiotów jest unikatowy drewniany stelaż plecaka. Znalezisko najprawdopodobniej związane jest ze zbieraniem płodów leśnych i ich transportem do obozu. Podobną budowę, składającą się z drewnianego stelaża z przytwierdzonym skórzanym workiem miał plecak, odkryty podczas badań w wysokich Aplach przy szczątkach człowieka-wędrowcy z okresu neolitu, któremu nadano przydomek Ötzi.

- Z opisów zwyczajów dziewiętnastowiecznych Indian północnoamerykańskich wiemy, że w takich skórzanych plecakach z drewnianym stelażem kobiety nosiły też małe dzieci podczas zbierania owoców i roślin – wyjaśnia prof. Tadeusz Galiński.

Stanowisko w Bolkowie od lat jest przedmiotem wielu publikacji naukowych zarówno w wydawnictwach polskich, jak i zagranicznych. W ostatnich latach było szeroko omawiane i komentowane w krajowych i światowych w mediach elektronicznych, szczególnie w kontekście odkrycia zabytku wyjątkowego, nie mającego żadnych analogii - statuetki wykonanej z fragmentu meteorytu kamiennego.

Obecnie trwa analiza mikroskopowa artefaktów odnalezionych w Bolkowie. Zabytki, po niezbędnej konserwacji, trafią do zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Warto poczytać

  1. Zrzut-ekranu-2017-01-16-o-145147 16.01.2017

    Odkryto nieznane obiekty w Treblince

    W listopadzie 2016 roku zakończyły się badania obozu pracy w Treblince, przeprowadzone przez zespół geodetów na zlecenie MKiDN.

  2. building-922529960720 14.01.2017

    Najstarszy warsztat szklarski na terenie Polski

    Popękane szklane paciorki, przetopione fragmenty szkła i szklane "łezki" - to m.in. świadectwa po warsztacie szklarskim, który działał ok. 2 tys. lat temu na górze Grojec w Żywcu. Być może jest to najstarsze tego typu miejsce na terenie Polski.

  3. MWankowiczMonteCassino 10.01.2017

    125 lat temu urodził się Melchior Wańkowicz

    Melchior Wańkowicz urodził się 10 stycznia 1892 w rodzinnym majątku Kałużyce położonym nieopodal Mińska na Białorusi.

  4. mid-17109223 09.01.2017

    96. urodziny ostatniego żyjącego Cichociemnego

    Kapitan Aleksander Tarnawski ps. Upłaz i Wierch - obchodzi 96. urodziny. Podczas poniedziałkowej uroczystości jubilat otrzymał medal "Pro Patria".

  5. tav 07.01.2017

    Zniszczono tablicę upamiętniającą ofiary II WŚ

    Do skandalicznego aktu chuligaństwa doszło w Warszawie.

  6. IMG0335 05.01.2017

    Uroczystości z okazji rocznicy powstania AK

    Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych zapowiada uroczyste obchody.

  7. 400px-romandmowskiloc3c35372u1-1 02.01.2017

    Mija 78 lat od śmierci Romana Dmowskiego

    „Roman Dmowski to bez wątpienia jeden z najwybitniejszych polskich polityków”.

  8. medal 30.12.2016

    Krzyż Wschodni nowym odznaczeniem

    Osoby, które pomagały Polakom represjonowanym na Wschodzie w latach 1917-1991 będą mogły być odznaczane Krzyżem Wschodnim; prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o ustanowieniu tego odznaczenia - poinformowała w piątek Kancelaria Prezydenta.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook