Jedynie prawda jest ciekawa


Niezwykła skrytka z 1943 roku

17.06.2015

W podłodze kamiennicy przy ul. Polnej w Warszawie odnaleziono konspiracyjną skrytkę należącą prawdopodobnie do płk. Jana Rzepeckiego. Na skrytkę z 1943 roku natrafili robotnicy podczas wymiany podłogi.

Mechanizm otwierający skrytkę trafił teraz do Muzeum Powstania Warszawskiego.

- Zdemontowali podłogę i tym samym zniszczyli schowek. Do muzeum powstania trafiły tylko 2 klepki podłogowe, które są fragmentem klapy z mechanizmem zamykającym. Cała klapa była idealnie wmontowana w podłogę i była praktycznie nie do zidentyfikowania na pierwszy rzut oka - opisuje w rozmowie z tvnwarszawa.pl Katarzyna Utracka z Muzeum Powstania Warszawskiego, które w lutym powiadomiono o znalezisku.

- Trochę czasu zajęło nam ustalenie do kogo należała skrytka. Sprawa byłaby prostsza, gdyby w środku znajdowały się jakieś dokumenty - zaznacza Utracka. - To budynek z 1938 roku. Jak udało się nam niedawno ustalić, w czasie okupacji właśnie w tym mieszkaniu płk. Jan Rzepecki, szef Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej, prowadził działalność konspiracyjną i spotykał się ze swoimi współpracownikami. Urzędował tu do końca powstania, stąd przekonanie, że musiał z niej korzystać -  wyjaśnia.

Choć pusta, skrytka i tak jest dla historyków cennym znaleziskiem.

-  W idealnym stanie zachował się mechanizm otwierający klapkę. W podłodze, na klepce, znajdowała się mała dziurka. Wkładając i obracając szpilkę, otwierało się ukryty schowek - tłumaczy historyczka. – Dzięki temu odkryciu możemy dowiedzieć się, w jaki sposób konstruowano konspiracyjne schowki. Podobny mechanizm znaleziono także w mieszkaniu profesora Gieysztora, z którym przyjaźnił się Jan Rzepecki – dodaje.

Na znalezisku, oprócz daty "1943", widnieje również wykonany ołówkiem napis "On". Co oznacza? - To prawdopodobnie podpis konstruktora skrytki. Być może skrytka z Polnej i ta z mieszkania prof. Gieysztora skonstruowała jedna osoba - tłumaczy.

Klapka wraz z mechanizmem znajduje się w Muzeum Powstania Warszawskiego. Na razie nie mogą zobaczyć jej zwiedzający.

Znalezisko z Polnej to kolejna pamiątka związana z płk. Rzepeckim odkryta w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy.

mmil/tvnwarszawa.pl

[Fot. tvnwarszawa.pl]

Warto poczytać

  1. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  2. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  3. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  4. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  5. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  6. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  7. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  8. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook