Jedynie prawda jest ciekawa

Niezwykła skrytka z 1943 roku

17.06.2015

W podłodze kamiennicy przy ul. Polnej w Warszawie odnaleziono konspiracyjną skrytkę należącą prawdopodobnie do płk. Jana Rzepeckiego. Na skrytkę z 1943 roku natrafili robotnicy podczas wymiany podłogi.

Mechanizm otwierający skrytkę trafił teraz do Muzeum Powstania Warszawskiego.

- Zdemontowali podłogę i tym samym zniszczyli schowek. Do muzeum powstania trafiły tylko 2 klepki podłogowe, które są fragmentem klapy z mechanizmem zamykającym. Cała klapa była idealnie wmontowana w podłogę i była praktycznie nie do zidentyfikowania na pierwszy rzut oka - opisuje w rozmowie z tvnwarszawa.pl Katarzyna Utracka z Muzeum Powstania Warszawskiego, które w lutym powiadomiono o znalezisku.

- Trochę czasu zajęło nam ustalenie do kogo należała skrytka. Sprawa byłaby prostsza, gdyby w środku znajdowały się jakieś dokumenty - zaznacza Utracka. - To budynek z 1938 roku. Jak udało się nam niedawno ustalić, w czasie okupacji właśnie w tym mieszkaniu płk. Jan Rzepecki, szef Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej, prowadził działalność konspiracyjną i spotykał się ze swoimi współpracownikami. Urzędował tu do końca powstania, stąd przekonanie, że musiał z niej korzystać -  wyjaśnia.

Choć pusta, skrytka i tak jest dla historyków cennym znaleziskiem.

-  W idealnym stanie zachował się mechanizm otwierający klapkę. W podłodze, na klepce, znajdowała się mała dziurka. Wkładając i obracając szpilkę, otwierało się ukryty schowek - tłumaczy historyczka. – Dzięki temu odkryciu możemy dowiedzieć się, w jaki sposób konstruowano konspiracyjne schowki. Podobny mechanizm znaleziono także w mieszkaniu profesora Gieysztora, z którym przyjaźnił się Jan Rzepecki – dodaje.

Na znalezisku, oprócz daty "1943", widnieje również wykonany ołówkiem napis "On". Co oznacza? - To prawdopodobnie podpis konstruktora skrytki. Być może skrytka z Polnej i ta z mieszkania prof. Gieysztora skonstruowała jedna osoba - tłumaczy.

Klapka wraz z mechanizmem znajduje się w Muzeum Powstania Warszawskiego. Na razie nie mogą zobaczyć jej zwiedzający.

Znalezisko z Polnej to kolejna pamiątka związana z płk. Rzepeckim odkryta w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy.

mmil/tvnwarszawa.pl

[Fot. tvnwarszawa.pl]

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook