Jedynie prawda jest ciekawa


Narodziny Polskiego Państwa Podziemnego

27.09.2013

O świcie 27 września 1939 roku w oblężonej przez Niemców Warszawie powołana została Służba Zwycięstwu Polski, konspiracyjna organizacja wojskowa, której celem było przywrócenie Rzeczpospolitej wolnej od najeźdźców.

Polacy, pokonani w wyniku uderzenia dwóch totalitarnych potęg narodowosocjalistycznych Niemiec i Związku Sowieckiego nie zrezygnowali z kontynuowania walki i utrzymania państwowości polskiej w podziemiu. W okupowanej przez nazistów i sowietów Polsce, pod przywództwem politycznym i wojskowym Rządu RP na uchodźctwie i jego Delegatury na Kraj działało imponujące państwo - Polskie Państwo Podziemne, czyli tajna struktura państwa polskiego. Jego znakiem była kotwica nadziei wpisana w literę P.

O kontynuacji oporu w konspiracji zdecydowali w walczącej Warszawy prezydent Stefan Starzyński i gen. Juliusz Rómmel, dowódca obrony Warszawy wieczorem 25 września 1939 r. W naradzie brał udział gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz.

Gen. Rómmel otrzymał od Edwarda Rydza-Śmigłego, Naczelnego Wodza internowanego w Rumunii, pełnomocnictwo dowodzenia na terenie całego kraju. Gen. Tokarzewski-Karaszewicz zaproponował by pełnomocnictwo przekazano jemu, celem zorganizowania zakonspirowanych agentur bądź delegatur wojskowo-politycznych państwa polskiego.

- Dane mi przez Naczelnego Wodza w porozumieniu z Rządem pełnomocnictwo dowodzenia w wojnie z najazdem na całym obszarze Państwa, przekazuję gen. bryg. Michałowi Tadeuszowi Tokarzewskiemu-Karaszewiczowi z zadaniem prowadzenia dalszej walki o utrzymanie niepodległości i całości granic – podpisał swój rozkaz J. Rómmel, gen. dyw.

13 listopada 1939 roku SZP została przekształcona w Związek Walki Zbrojnej (ZWZ).

Polska pod okupacją posiadała legalny i uznawany na arenie międzynarodowej rząd na uchodźctwie, rezydujący najpierw w Angers, a od 1940 r. w Londynie. Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie i podziemna Armia Krajowa były jego orężem. Największymi działaniami wojskowymi podjętymi przez AK była akcja „Burza” podjęta na wschodnich obszarach Polski od 4 stycznia 1944, kiedy wojska sowieckie przekroczyły granicę polsko-sowiecką z 1939, a w jej ramach Powstanie warszawskie, które rozpoczęło się 1 sierpnia 1944. W Warszawie działał Delegat Rządu na Kraj w randze wicepremiera. Podlegały mu wydziały: wywiadu, dywersji, oświaty, sądownictwa i polityki. Działały konspiracyjne sądy. Ukazywało się około 1400 tytułów prasowych, a w podziemnych drukarniach wydawano książki. Przez całą okupację działały tajne komplety, czyli szkoły. Podziemne wyższe uczelnie kształciły polonistów, historyków, matematyków, lekarzy.

Od lipca 1943 roku alianci zachodni przymykali oczy na zbrodnie dokonywane na polskich sojusznikach – począwszy od ujawnionej w tym czasie zbrodni katyńskiej po opuszczenie Polaków na kolejnych konferencjach i spotkaniach „Wielkiej Trójki”. Po II wojnie światowej nie zawarto paktu pokojowego na wzór traktatu z Wersalu, kończącego I wojnę światową. 4 lutego 1945 roku na Krymie spotkali się trzej liderzy koalicji antynazistowskiej: Józef Stalin, Winston Churchill i Franklin Delano Roosevelt. Rozmawiali tydzień - 7 dni, które zdecydowały o losach milionów ludzi. Spotkali się by zawrzeć porozumienie, które miało być pokojem przez strach, zawartym w imię demokracji i powojennego ładu. Jałtańskie ustalenia nigdy nie zostały ratyfikowane, ani tym bardziej przyjęte zgodnie z kanonami prawa międzynarodowego. USA i Wielka Brytania pozostawiły stalinowskiemu państwu Polskę „na talerzu”.Miesiąc po jałtańskiej konferencji ścięto głowę Polskiego Państwa Podziemnego.

Państwo polskie, mimo okupacji, z wydziałami d.s. wywiadu, dywersji, skarbu oświaty, sądownictwa, polityki nie przetrwało sowieckiego wyzwolenia. Kres Państwa podziemnego położyło aresztowanie 16 przywódców przez sowiecki kontrwywiad wojskowy 27 marca 1945 roku w Pruszkowie koło Warszawy: delegat rządu i wicepremier na kraj Jan Stanisław Jankowski, ostatni Komendant Główny AK, pełniący funkcję Komendanta Głównego organizacji "NIE" gen. Leopold Okulicki, przewodniczący Rady Jedności Narodowej Kazimierz Pużak (PPS "Wolność, Równość, Niepodległość"). Józef Stemler-Dąbski, wiceminister Departamentu Informacji Delegatury RP na Kraj. Dołączyli do nich stopniowo Antoni Pajdak (PPS-WRN), Stanisław Jasiukowicz, Kazimierz Kobylański, Zbigniew Stypułkowski i Aleksander Zwierzyński ze Stronnictwa Narodowego, Józef Chaciński i Franciszek Urbański ze Stronnictwa Pracy, Adam Bień, Kazimierz Bagiński i Stanisław Mierzwa ze Stronnictwa Ludowego oraz Eugeniusz Czarnowski i Stanisław Michałowski ze Zjednoczenia Demokratycznego.

Zaufali sojusznikom. Niepomni tego, co działo się kilka miesięcy wcześniej na terenach wschodnich Rzeczpospolitej, na których aresztowano i likwidowano żołnierzy AK. Demokratyczni przywódcy znaleźli się w Moskwie przy haniebnym milczeniu aliantów. Zostali skazani na zapomnienie i hańbę wyroków. Ostatni żołnierze Państwa podziemnego przez kolejne dziesięć lat stawiali zbrojny, beznadziejny opór.

Artur S. Górski

Zainteresował Cię artykuł? Dołącz do nas na Facebooku!

[fot: CCWikimedia]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook