Jedynie prawda jest ciekawa


Nagrody Kustosza Pamięci Narodowej rozdane

10.06.2014

Autorzy książek o Kresach Roman Aftanazy, Anatol Sulik (obaj pośmiertnie) i Czesław Blicharski, a także badacz zbrodni katyńskiej Oleg Zakirov oraz Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - to laureaci Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej, przyznawanej przez IPN.

Uroczystość wręczenia nagród odbyła się we wtorek na Zamku Królewskim w Warszawie.

"Pamięć historyczna stanowi jeden z najważniejszych elementów kształtujących tożsamość narodową. Na nas, współczesnych Polakach, spoczywa powinność budowania wiedzy o dziejach państwa i losach minionych pokoleń naszych rodaków" - napisał prezydent Bronisław Komorowski w liście odczytanym podczas gali przez prof. Tomasza Nałęcza.

Szef IPN Łukasz Kamiński przypomniał, że w tym roku przyznanie nagród ma szczególny wymiar ze względu na obchodzone w nim ważne dla dziejów Polski rocznice, m.in. 75-lecie wybuchu II wojny światowej oraz 70-lecie powstania warszawskiego. "Wspominamy (...) wreszcie rocznicę wydarzeń roku 1989, które otworzyły drogę do naszej wolności, do powstania Instytutu Pamięci Narodowej i do naszego dzisiejszego spotkania" - mówił Kamiński. "Historia Polaków jest naszym wspólnym dziedzictwem. Zróbmy wszystko, abyśmy tę spuściznę zachowali także dla następnych pokoleń" - zaapelował.

Jak zaznaczył prezes IPN , laureaci nagród IPN "dotykają wszystkich najważniejszych punktów, elementów naszej najnowszej historii. Przez pryzmat ich działalności możemy patrzeć na historię Polski i Polaków". 

Nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej 2014 przyznano pośmiertnie Romanowi Aftanazemu (1914-2004) - historykowi i bibliotekarzowi, autorowi wielotomowej publikacji "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej". Aftanazy opisał w niej ponad tysiąc rezydencji, pałaców i dworów kresowych. 

Pamiątkową statuetkę odebrał Jan Malicki z Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, który wydał publikację Aftanazego. "To było dzieło jego życia, +opus vitae+, w najszerszym i najbardziej szczegółowym znaczeniu tego słowa" - mówił o książce Aftanazego, podkreślając, że ciągle stanowi ona podstawowe źródło do badań nad historią polskiego ziemiaństwa i kulturą dawnych Kresów. 

Kustoszem Pamięci Narodowej został także Czesław Blicharski, w czasie II wojny światowej lotnik 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej", badacz dziejów Tarnopola - swojej rodzinnej miejscowości icharski jest autorem książek, wspomnień i albumu fotografii o Tarnopolu i okolicznych mijscowościach; swą kolekcję, nazwaną "Archiwum Tarnopolskim", przekazał w 2002 r. Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie.

Odbierając nagrodę za Blicharskiego, który ze względów zdrowotnych nie mógł wciąć udziału w gali, Zuzanna Kurtyka, wdowa po byłym prezesie IPN Januszu Kurtyce, który zginął w katastrofie smoleńskiej, podkreśliła, że urodzony w 1918 r. na Kresach Blicharski jest symbolem trwania 95-letniej tradycji niepodległego państwa. "Nagrody to nie moja zasługa, to zasługa idei, której służę. Widzę dziś, że moje życie ułożyło się w podwójny wzór - jedna jego linia to Kresy Wschodnie, druga to służba Ojczyźnie" - zacytowała słowa Blicharskiego sprzed kilku dni Kurtyka. 

Podczas wtorkowej gali nagrodzono także Anatola Franciszka Sulika (1952-2014), zmarłego w kwietniu br. pasjonata historii Wołynia oraz publicystę. Sulik był aktywnym działaczem na rzecz ratowania dziedzictwa kresowego, opiekował się grobami Polaków i innymi miejscami pamięci na Wołyniu, przez wiele lat współpracował m.in. z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Tytułem Kustosza Pamięci Narodowej uhonorowano także Olega Zakirova, byłego majora KGB, który na własną rękę prowadził śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej. W toku badań Zakirov dotarł do świadków oraz wykonawców zbrodni, dzięki czemu udało mu się ustalić nowe, nieznane wówczas, okoliczności mordu z 1940 r. 

Organizacją wyróżnioną nagrodą przyznawaną przez IPN został Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - największe w Polsce stowarzyszenie kombatanckie, powstałe w 1990 r. Związek zrzesza były żołnierzy AK oraz członków organizacji niepodległościowych, które kontynuowały walkę o wolną Polskę po 1945 r. Głównym celem ŚZŻAK jest obrona godności imienia i pamięci AK oraz kultywacja tradycji Polskiego Państwa Podziemnego oraz konspiracji antykomunistycznej.

Wiceprezes ŚZŻAK Mieczysław Szostek podkreślił odbierając nagrodę, że wszyscy członkowie organizacji mają obowiązek kultywowania pamięci o walkach Polaków o niepodległość. "Będziemy o tym pamiętali. To jest nasze posłannictwo. Uchowamy od zapomnienia. Takie jest nasze motto" - mówił Szostek.

Nagroda "Kustosz Pamięci Narodowej" przyznawana jest przez IPN od 2002 roku osobom, polskim oraz zagranicznym instytucjom, organizacjom społecznym za szczególnie aktywny udział w upamiętnianiu historii Polski i Polaków w latach 1939-1989, a także za działalność publiczną, zbieżną z ustawowymi celami Instytutu Pamięci Narodowej.

PAP, lz 

[fot: IPN.gov]

Warto poczytać

  1. 1270warszawawruinie 17.01.2018

    Cichociemny: 17 stycznia 1945 r. przekroczyłem zamarzniętą Wisłę - zobaczyłem puste miasto

    17 stycznia 1945 r. do niemal doszczętnie zniszczonej Warszawy wkroczyli żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego. Walki o opanowanie miasta trwały zaledwie kilka godzin, ponieważ dowództwo niemieckie wycofało większość swoich sił ze stolicy

  2. 1270lbasiaotwinowska 16.01.2018

    Zmarła Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski

    - W wieku 94 lat zmarła prof. Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski, wieloletni pracownik Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

  3. 1270wielkiwodzpolskiejarmiiantonii 15.01.2018

    Sasin: zasługi Macierewicza nie do wymazania ze stron polskiej historii

    Antoni Macierewicz jako minister obrony zasłużył się ojczyźnie w sposób, który nie wymaże go nigdy ze stronic polskiej historii; dzisiaj Polska jest dużo bezpieczniejszym krajem, niż dwa lata temu - ocenił w poniedziałek Szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin.

  4. LawicabitwaYT 05.01.2018

    Polacy zajęli lotnisko w Poznaniu, po czym zbombardowali... Frankfurt! Nieznany epizod walk o niepodległość

    W sobotę przypada 99. rocznica zdobycia przez powstańców wielkopolskich niemieckiego lotniska w podpoznańskiej wsi Ławica. Zdarzenie to miało istotny wpływ na przebieg powstania, ale i rozwój polskiego lotnictwa. Uroczystości rocznicowe zaplanowano na piątek

  5. IwanowSzajnowiczYT 04.01.2018

    Za jego ujęcie Niemcy proponowali kosmiczną nagrodę. 75 lat temu został rozstrzelany polski James Bond

    75 lat temu, 4 stycznia 1943 r., w Atenach rozstrzelany został przez Niemców Jerzy Iwanow-Szajnowicz, agent brytyjskich służb, bohater greckiego ruchu oporu. Podczas II wojny jako agent 033B brytyjskiego wywiadu zasłynął z tego, że sam wysadzał niemieckie okręty i statki zaopatrzeniowe

  6. 1270oswiecimskizbrodniarz 29.12.2017

    Pomagał przy morderstwach w Auschwitz, pójdzie siedzieć

    TK odrzucił odwołanie byłego strażnika z Auschwitz. Trafi za kraty

  7. 1270aushwitzas1 28.12.2017

    73 lata temu Niemcy stracili dowódców konspiracji w Auschwitz

    73 lata temu Niemcy zgładzili pięciu więźniów, liderów ruchu oporu w obozie Auschwitz. 30 grudnia 1944 r. powiesili dwóch Polaków i trzech Austriaków

  8. poznan27122017 27.12.2017

    Jeden z niewielu zrywów niepodległościowych, który zakończył się sukcesem

    W Poznaniu uczczono 99. rocznicę powstania wielkopolskiego

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook