Jedynie prawda jest ciekawa


Nagrody Kustosza Pamięci Narodowej rozdane

10.06.2014

Autorzy książek o Kresach Roman Aftanazy, Anatol Sulik (obaj pośmiertnie) i Czesław Blicharski, a także badacz zbrodni katyńskiej Oleg Zakirov oraz Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - to laureaci Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej, przyznawanej przez IPN.

Uroczystość wręczenia nagród odbyła się we wtorek na Zamku Królewskim w Warszawie.

"Pamięć historyczna stanowi jeden z najważniejszych elementów kształtujących tożsamość narodową. Na nas, współczesnych Polakach, spoczywa powinność budowania wiedzy o dziejach państwa i losach minionych pokoleń naszych rodaków" - napisał prezydent Bronisław Komorowski w liście odczytanym podczas gali przez prof. Tomasza Nałęcza.

Szef IPN Łukasz Kamiński przypomniał, że w tym roku przyznanie nagród ma szczególny wymiar ze względu na obchodzone w nim ważne dla dziejów Polski rocznice, m.in. 75-lecie wybuchu II wojny światowej oraz 70-lecie powstania warszawskiego. "Wspominamy (...) wreszcie rocznicę wydarzeń roku 1989, które otworzyły drogę do naszej wolności, do powstania Instytutu Pamięci Narodowej i do naszego dzisiejszego spotkania" - mówił Kamiński. "Historia Polaków jest naszym wspólnym dziedzictwem. Zróbmy wszystko, abyśmy tę spuściznę zachowali także dla następnych pokoleń" - zaapelował.

Jak zaznaczył prezes IPN , laureaci nagród IPN "dotykają wszystkich najważniejszych punktów, elementów naszej najnowszej historii. Przez pryzmat ich działalności możemy patrzeć na historię Polski i Polaków". 

Nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej 2014 przyznano pośmiertnie Romanowi Aftanazemu (1914-2004) - historykowi i bibliotekarzowi, autorowi wielotomowej publikacji "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej". Aftanazy opisał w niej ponad tysiąc rezydencji, pałaców i dworów kresowych. 

Pamiątkową statuetkę odebrał Jan Malicki z Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, który wydał publikację Aftanazego. "To było dzieło jego życia, +opus vitae+, w najszerszym i najbardziej szczegółowym znaczeniu tego słowa" - mówił o książce Aftanazego, podkreślając, że ciągle stanowi ona podstawowe źródło do badań nad historią polskiego ziemiaństwa i kulturą dawnych Kresów. 

Kustoszem Pamięci Narodowej został także Czesław Blicharski, w czasie II wojny światowej lotnik 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej", badacz dziejów Tarnopola - swojej rodzinnej miejscowości icharski jest autorem książek, wspomnień i albumu fotografii o Tarnopolu i okolicznych mijscowościach; swą kolekcję, nazwaną "Archiwum Tarnopolskim", przekazał w 2002 r. Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie.

Odbierając nagrodę za Blicharskiego, który ze względów zdrowotnych nie mógł wciąć udziału w gali, Zuzanna Kurtyka, wdowa po byłym prezesie IPN Januszu Kurtyce, który zginął w katastrofie smoleńskiej, podkreśliła, że urodzony w 1918 r. na Kresach Blicharski jest symbolem trwania 95-letniej tradycji niepodległego państwa. "Nagrody to nie moja zasługa, to zasługa idei, której służę. Widzę dziś, że moje życie ułożyło się w podwójny wzór - jedna jego linia to Kresy Wschodnie, druga to służba Ojczyźnie" - zacytowała słowa Blicharskiego sprzed kilku dni Kurtyka. 

Podczas wtorkowej gali nagrodzono także Anatola Franciszka Sulika (1952-2014), zmarłego w kwietniu br. pasjonata historii Wołynia oraz publicystę. Sulik był aktywnym działaczem na rzecz ratowania dziedzictwa kresowego, opiekował się grobami Polaków i innymi miejscami pamięci na Wołyniu, przez wiele lat współpracował m.in. z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Tytułem Kustosza Pamięci Narodowej uhonorowano także Olega Zakirova, byłego majora KGB, który na własną rękę prowadził śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej. W toku badań Zakirov dotarł do świadków oraz wykonawców zbrodni, dzięki czemu udało mu się ustalić nowe, nieznane wówczas, okoliczności mordu z 1940 r. 

Organizacją wyróżnioną nagrodą przyznawaną przez IPN został Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - największe w Polsce stowarzyszenie kombatanckie, powstałe w 1990 r. Związek zrzesza były żołnierzy AK oraz członków organizacji niepodległościowych, które kontynuowały walkę o wolną Polskę po 1945 r. Głównym celem ŚZŻAK jest obrona godności imienia i pamięci AK oraz kultywacja tradycji Polskiego Państwa Podziemnego oraz konspiracji antykomunistycznej.

Wiceprezes ŚZŻAK Mieczysław Szostek podkreślił odbierając nagrodę, że wszyscy członkowie organizacji mają obowiązek kultywowania pamięci o walkach Polaków o niepodległość. "Będziemy o tym pamiętali. To jest nasze posłannictwo. Uchowamy od zapomnienia. Takie jest nasze motto" - mówił Szostek.

Nagroda "Kustosz Pamięci Narodowej" przyznawana jest przez IPN od 2002 roku osobom, polskim oraz zagranicznym instytucjom, organizacjom społecznym za szczególnie aktywny udział w upamiętnianiu historii Polski i Polaków w latach 1939-1989, a także za działalność publiczną, zbieżną z ustawowymi celami Instytutu Pamięci Narodowej.

PAP, lz 

[fot: IPN.gov]

Warto poczytać

  1. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  2. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  3. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  4. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  5. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  6. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  7. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  8. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook