Jedynie prawda jest ciekawa

Średniowieczne skarby odnalezione

13.09.2012

Kilkaset srebrnych monet - XI-wiecznych i późniejszych, krzyżackich - odnaleźli w powiecie iławskim archeolodzy z Muzeum Warmii i Mazur. Wykopaliska przeprowadzono w miejscach, w których wcześniej na skarby natrafiali poszukiwacze amatorzy.

Jak poinformował kustosz olsztyńskiego muzeum Jarosław Sobieraj znalezisko jest efektem ekspedycji archeologicznej przeprowadzonej we wrześniu na Pojezierzu Iławskim. Muzealnicy przeszukali ponownie trzy miejsca, w których w ostatnich latach miejscowi miłośnicy historii odkryli średniowieczne skarby ze srebra.

"Niemal zawsze przy tego typu znaleziskach część przedmiotów pozostaje w ziemi. Dlatego należało przeprowadzić ponowne, drobiazgowe badania" - wyjaśnił Sobieraj. Jak podkreślił prace były możliwe dzięki grantowi, przyznanemu na ten cel przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Archeolodzy odnaleźli 350 monet z przełomu X i XI wieku na polu koło wsi Mózgowo. Jest to już trzecie podobne odkrycie w tym samym miejscu. Po raz pierwszy na skarb natrafiono tam w 1867 r. podczas orki po karczowaniu lasu. Niewielka część ze znalezionych wówczas 2 tys. monet i fragmentów srebrnej biżuterii zachowała się w muzeum w Brunszwiku. Reszta trafiła prawdopodobnie do prywatnych kolekcji i zaginęła w czasie II wojny.

Na informacje o tym znalezisku natrafili w XIX-wiecznych źródłach członkowie iławskiego Stowarzyszenia Badaczy Historii Deutsch Eylau "Ylavia". Przed dwoma laty - za zgodą służb ochrony zabytków i właściciela gruntów - przeszukali ponownie pole pod Mózgowem. Znaleźli wówczas ponad 800 srebrnych przedmiotów, które za pośrednictwem konserwatora zabytków przekazali olsztyńskiemu muzeum. Były to głównie zachodnioeuropejskie monety z XI wieku oraz fragmenty rzymskich denarów, arabskich dirhemów i biżuterii, wśród nich tzw. enkolpion - pudełkowy krucyfiks, służący do noszenia relikwii na piersiach.

Olsztyńscy muzealnicy znaleźli też 75 krzyżackich szelągów z początku XV wieku. Wykopaliska prowadzili w okolicach Susza, gdzie w 2009 r. członkowie Towarzystwa Miłośników Ziemi Suskiej przy pomocy detektorów odkryli skarb złożony z blisko 150 monet. Również w tym przypadku poszukiwania historyków-amatorów były legalne, a znalezisko przekazano do muzeum. Lokalizację skarbu ustalono dzięki informacji z 1880 r. o rolniku, który wykopał na polu 4,5 tys. krzyżackich brakteatów.

Archeolodzy z olsztyńskiego muzeum przeprowadzili też wykopaliska w okolicach Prabut, gdzie przed rokiem spacerujący po lesie Zbigniew Krysiński znalazł na zaoranym pasie ziemi skarb z połowy XI wieku. Znalazca przekazał wtedy muzeum 155 srebrnych monet i tzw. siekańców oraz liczne srebrne ozdoby, w tym niezwykle cenną kaptorgę, służącą do noszenia na szyi amuletów, relikwii lub pachnideł.

W miejscu odkrycia tego skarbu olsztyńskim muzealnikom udało się teraz odnaleźć jedynie fragmenty glinianego naczynia i dwa ażurowe paciorki. Zdaniem Jarosława Sobieraja teren ten mógł jednak zostać wcześniej spenetrowany i ograbiony z innych pozostałości.

Dzięki dofinansowaniu z ministerstwa kultury Muzeum Warmii i Mazur przeprowadzi konserwacje wszystkich odnalezionych skarbów i naukowo je opracuje, a do końca przyszłego roku przygotuje wydawnictwo poświęcone tym znaleziskom.

PAP/kop
[fot. wikipedia]
Słowa kluczowe:

Olsztyn

,

skarby

,

krzyżacy

,

monety

,

odkrycia

Warto poczytać

  1. NSZbrygadaswietokrzyskawiki 20.09.2017

    Historyk: po wojnie żołnierze związani z NSZ byli wrogiem numer jeden komunistów

    Po II wojnie światowej żołnierze działający wcześniej w NSZ nie złożyli broni chyba w większym stopniu niż inni żołnierze podziemia, co się wiązało z tym, że byli wrogiem numer jeden dla "komuny" - powiedział PAP autor książki "Narodowe Siły Zbrojne 1942 - 1947" w 75 rocznicę powołania formacji.

  2. Bitwapodwiedniem 12.09.2017

    "Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył". 334 lata temu Polacy wygrali pod Wiedniem

    334 lata temu, 12 września 1683 roku, pod Wiedniem wojska polsko-habsburskie pod wodzą króla Jana III Sobieskiego pokonały armię Imperium Osmańskiego, dowodzoną przez wezyra Kara Mustafę. Wygrana pod Wiedniem była jednym z ostatnich wielkich zwycięstw I Rzeczypospolitej.

  3. 1270inkainka2 28.08.2017

    71-lat temu komuniści zamordowali "Inkę"

    71 lat temu, 28 sierpnia 1946 r., została zamordowana strzałem w tył głowy niespełna 18-letnia Danuta Siedzikówna, ps. Inka

  4. ipn22082017 23.08.2017

    Pion śledczy IPN: unieważniane są wyroki z PRL wobec ludzi z podziemia niepodległościowego

    Od września 2016 r. do lipca br. prokuratorzy IPN skierowali do sądów 344 wnioski w tej sprawie; większość rozpatrzono pozytywnie.

  5. Bialystokbitwa22082017 22.08.2017

    Zupełna klęska Sowietów. 97 lat temu Polacy wygrali w bitwie białostockiej

    W Białymstoku upamiętniono we wtorek 97. rocznicę tzw. bitwy białostockiej z 22 sierpnia 1920 roku, zwycięskiej i uważanej przez historyków za największą w dziejach miasta.

CS147fotMINI

Czas Stefczyka 147/2017

PDF (5,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook