Jedynie prawda jest ciekawa


Średniowieczne skarby odnalezione

13.09.2012

Kilkaset srebrnych monet - XI-wiecznych i późniejszych, krzyżackich - odnaleźli w powiecie iławskim archeolodzy z Muzeum Warmii i Mazur. Wykopaliska przeprowadzono w miejscach, w których wcześniej na skarby natrafiali poszukiwacze amatorzy.

Jak poinformował kustosz olsztyńskiego muzeum Jarosław Sobieraj znalezisko jest efektem ekspedycji archeologicznej przeprowadzonej we wrześniu na Pojezierzu Iławskim. Muzealnicy przeszukali ponownie trzy miejsca, w których w ostatnich latach miejscowi miłośnicy historii odkryli średniowieczne skarby ze srebra.

"Niemal zawsze przy tego typu znaleziskach część przedmiotów pozostaje w ziemi. Dlatego należało przeprowadzić ponowne, drobiazgowe badania" - wyjaśnił Sobieraj. Jak podkreślił prace były możliwe dzięki grantowi, przyznanemu na ten cel przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Archeolodzy odnaleźli 350 monet z przełomu X i XI wieku na polu koło wsi Mózgowo. Jest to już trzecie podobne odkrycie w tym samym miejscu. Po raz pierwszy na skarb natrafiono tam w 1867 r. podczas orki po karczowaniu lasu. Niewielka część ze znalezionych wówczas 2 tys. monet i fragmentów srebrnej biżuterii zachowała się w muzeum w Brunszwiku. Reszta trafiła prawdopodobnie do prywatnych kolekcji i zaginęła w czasie II wojny.

Na informacje o tym znalezisku natrafili w XIX-wiecznych źródłach członkowie iławskiego Stowarzyszenia Badaczy Historii Deutsch Eylau "Ylavia". Przed dwoma laty - za zgodą służb ochrony zabytków i właściciela gruntów - przeszukali ponownie pole pod Mózgowem. Znaleźli wówczas ponad 800 srebrnych przedmiotów, które za pośrednictwem konserwatora zabytków przekazali olsztyńskiemu muzeum. Były to głównie zachodnioeuropejskie monety z XI wieku oraz fragmenty rzymskich denarów, arabskich dirhemów i biżuterii, wśród nich tzw. enkolpion - pudełkowy krucyfiks, służący do noszenia relikwii na piersiach.

Olsztyńscy muzealnicy znaleźli też 75 krzyżackich szelągów z początku XV wieku. Wykopaliska prowadzili w okolicach Susza, gdzie w 2009 r. członkowie Towarzystwa Miłośników Ziemi Suskiej przy pomocy detektorów odkryli skarb złożony z blisko 150 monet. Również w tym przypadku poszukiwania historyków-amatorów były legalne, a znalezisko przekazano do muzeum. Lokalizację skarbu ustalono dzięki informacji z 1880 r. o rolniku, który wykopał na polu 4,5 tys. krzyżackich brakteatów.

Archeolodzy z olsztyńskiego muzeum przeprowadzili też wykopaliska w okolicach Prabut, gdzie przed rokiem spacerujący po lesie Zbigniew Krysiński znalazł na zaoranym pasie ziemi skarb z połowy XI wieku. Znalazca przekazał wtedy muzeum 155 srebrnych monet i tzw. siekańców oraz liczne srebrne ozdoby, w tym niezwykle cenną kaptorgę, służącą do noszenia na szyi amuletów, relikwii lub pachnideł.

W miejscu odkrycia tego skarbu olsztyńskim muzealnikom udało się teraz odnaleźć jedynie fragmenty glinianego naczynia i dwa ażurowe paciorki. Zdaniem Jarosława Sobieraja teren ten mógł jednak zostać wcześniej spenetrowany i ograbiony z innych pozostałości.

Dzięki dofinansowaniu z ministerstwa kultury Muzeum Warmii i Mazur przeprowadzi konserwacje wszystkich odnalezionych skarbów i naukowo je opracuje, a do końca przyszłego roku przygotuje wydawnictwo poświęcone tym znaleziskom.

PAP/kop
[fot. wikipedia]

Warto poczytać

  1. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  2. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  3. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  4. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

  7. 1270pileckirotmistrz 15.03.2018

    70 lat temu rotmistrz Witold Pilecki skazany został na karę śmierci

    70 lat temu - 15 marca 1948 r. - Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał na karę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego

  8. 1270eisleras 12.03.2018

    Prof. Eisler: w Marcu '68 aresztowano około 950 robotników i 550 studentów

    Czas rozstać się z bajką, że w Marcu '68 zbuntowała się inteligencja, a klasa robotnicza jej nie poparła - mówił w poniedziałek w Gdańsku prof. Jerzy Eisler p

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook