Jedynie prawda jest ciekawa

Średniowieczne skarby odnalezione

13.09.2012

Kilkaset srebrnych monet - XI-wiecznych i późniejszych, krzyżackich - odnaleźli w powiecie iławskim archeolodzy z Muzeum Warmii i Mazur. Wykopaliska przeprowadzono w miejscach, w których wcześniej na skarby natrafiali poszukiwacze amatorzy.

Jak poinformował kustosz olsztyńskiego muzeum Jarosław Sobieraj znalezisko jest efektem ekspedycji archeologicznej przeprowadzonej we wrześniu na Pojezierzu Iławskim. Muzealnicy przeszukali ponownie trzy miejsca, w których w ostatnich latach miejscowi miłośnicy historii odkryli średniowieczne skarby ze srebra.

"Niemal zawsze przy tego typu znaleziskach część przedmiotów pozostaje w ziemi. Dlatego należało przeprowadzić ponowne, drobiazgowe badania" - wyjaśnił Sobieraj. Jak podkreślił prace były możliwe dzięki grantowi, przyznanemu na ten cel przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Archeolodzy odnaleźli 350 monet z przełomu X i XI wieku na polu koło wsi Mózgowo. Jest to już trzecie podobne odkrycie w tym samym miejscu. Po raz pierwszy na skarb natrafiono tam w 1867 r. podczas orki po karczowaniu lasu. Niewielka część ze znalezionych wówczas 2 tys. monet i fragmentów srebrnej biżuterii zachowała się w muzeum w Brunszwiku. Reszta trafiła prawdopodobnie do prywatnych kolekcji i zaginęła w czasie II wojny.

Na informacje o tym znalezisku natrafili w XIX-wiecznych źródłach członkowie iławskiego Stowarzyszenia Badaczy Historii Deutsch Eylau "Ylavia". Przed dwoma laty - za zgodą służb ochrony zabytków i właściciela gruntów - przeszukali ponownie pole pod Mózgowem. Znaleźli wówczas ponad 800 srebrnych przedmiotów, które za pośrednictwem konserwatora zabytków przekazali olsztyńskiemu muzeum. Były to głównie zachodnioeuropejskie monety z XI wieku oraz fragmenty rzymskich denarów, arabskich dirhemów i biżuterii, wśród nich tzw. enkolpion - pudełkowy krucyfiks, służący do noszenia relikwii na piersiach.

Olsztyńscy muzealnicy znaleźli też 75 krzyżackich szelągów z początku XV wieku. Wykopaliska prowadzili w okolicach Susza, gdzie w 2009 r. członkowie Towarzystwa Miłośników Ziemi Suskiej przy pomocy detektorów odkryli skarb złożony z blisko 150 monet. Również w tym przypadku poszukiwania historyków-amatorów były legalne, a znalezisko przekazano do muzeum. Lokalizację skarbu ustalono dzięki informacji z 1880 r. o rolniku, który wykopał na polu 4,5 tys. krzyżackich brakteatów.

Archeolodzy z olsztyńskiego muzeum przeprowadzili też wykopaliska w okolicach Prabut, gdzie przed rokiem spacerujący po lesie Zbigniew Krysiński znalazł na zaoranym pasie ziemi skarb z połowy XI wieku. Znalazca przekazał wtedy muzeum 155 srebrnych monet i tzw. siekańców oraz liczne srebrne ozdoby, w tym niezwykle cenną kaptorgę, służącą do noszenia na szyi amuletów, relikwii lub pachnideł.

W miejscu odkrycia tego skarbu olsztyńskim muzealnikom udało się teraz odnaleźć jedynie fragmenty glinianego naczynia i dwa ażurowe paciorki. Zdaniem Jarosława Sobieraja teren ten mógł jednak zostać wcześniej spenetrowany i ograbiony z innych pozostałości.

Dzięki dofinansowaniu z ministerstwa kultury Muzeum Warmii i Mazur przeprowadzi konserwacje wszystkich odnalezionych skarbów i naukowo je opracuje, a do końca przyszłego roku przygotuje wydawnictwo poświęcone tym znaleziskom.

PAP/kop
[fot. wikipedia]

Warto poczytać

  1. warmemorial11172017 17.11.2017

    Starszy Kot Morski

    We wschodniej części słynnego londyńskiego Hyde Park, tuż przy skrzyżowaniu Park Lane z Upper Brook Street, znajduje się jeden z najbardziej niezwykłych pomników wojennych na świecie.

  2. Erntefestwiki 03.11.2017

    To była ogromna masowa egzekucja. W dwa dni Niemcy zabili 42 tysiące ludzi

    Pamięć ofiar akcji "Erntefest", czyli masowej egzekucji w obozie koncentracyjnym na Majdanku, uczczono w piątek w Lublinie, w 74. rocznicę zbrodni. 3 listopada 1943 r. Niemcy rozstrzelali tu ponad 18 tys. Żydów

  3. Intelligenzaktion-wiki 02.11.2017

    Polska inteligencja mogła im przeszkadzać, więc ją wymordowali. 78 rocznica okrutnej zbrodni

    Jesienią mija 78. rocznica Intelligenzaktion - masowych niemieckich zbrodni popełnionych na polskiej elicie na terenach ziem polskich włączonych do III Rzeszy

  4. Bredawiki 29.10.2017

    "Bijcie się twardo, ale po rycersku" 73 lata temu żołnierze Maczka wyzwolili Bredę

    Mieszkańcom Bredy dziękujemy za pamięć i szacunek dla polskich żołnierzy, którzy bijąc się o Polskę, wywalczyli wolność także tego miasta - oznajmił w sobotę na Polskim Honorowym Cmentarzu Wojskowym w Oosterhout pod Bredą wiceminister kultury Jarosław Sellin

  5. Auschwitz1 26.10.2017

    Zbrodnia o której nie da się zapomnieć. Rocznica masowej egzekucji w Auschwitz

    75 lat temu Niemcy rozstrzelali przed Ścianą Straceń w KL Auschwitz ok. 280 Polaków. Masowa egzekucja w dniu 28 października 1942 r. była największą w historii obozu - podkreślił historyk z Muzeum Auschwitz Adam Cyra

CS149FOTMINI

Czas Stefczyka 149/2017

PDF (4,39 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook