Jedynie prawda jest ciekawa


Lotnik, który walczył na ziemi

07.12.2012

Tablicę upamiętniającą ppłk. pilota nawigatora Henryka Furmańczyka odsłonięto na lotnisku Rudniki koło Częstochowy. Furmańczyk był pasjonatem lotnictwa, bohaterem II wojny światowej; a w 1982 r. założycielem Częstochowskiego Klubu Seniorów Lotnictwa.

Henryk Furmańczyk urodził się w 1916 r. w środkowej Syberii, gdzie jego ojciec został zesłany za przynależność do bojówek PPS. Matka Furmańczyka była wnuczką zesłańca syberyjskiego – generała powstania styczniowego. Rodzina wróciła do Polski w 1922 r. - najpierw do Warszawy, potem do Częstochowy.

Furmańczyk od młodości interesował się lotnictwem. Był m.in. członkiem gimnazjalnego Koła Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, szkolił się na kursie szybowcowym w bieszczadzkiej Ustianowej. Na początku 1938 r. został przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Skrócony kurs techniczny ukończył - jako obserwator - w lipcu 1939 r. 12 września, wraz z kolegami z rocznika, został awansowany na podporucznika.

Ewakuowany we wrześniu na południowy wschód Polski trafił do niemieckiej niewoli, skąd z grupą kolegów - lotników udało mu się zbiec. Przez Słowację i Węgry bezskutecznie próbował przedostać się na Zachód. Pod koniec 1939 r. wrócił do Częstochowy, gdzie rozpoczął działalność w Związku Walki Zbrojnej, przekształconym potem w Armię Krajową.

Według relacji prezesa Częstochowskiego Klubu Seniorów Lotnictwa Andrzeja Tejchmana z niewydanego pamiętnika partyzanckich działań Furmańczyka wynika, że polecono mu organizację dywersyjnej grupy lotniczej i działanie w okolicach Częstochowy. W 1940 r. został zastępcą dowódcy grupy wywiadu i kontrwywiadu wojskowego w częstochowskim okręgu AK. Zlecono mu też urządzanie zrzutowisk i lądowisk dla samolotów wykonujących nocne loty z Anglii do Polski.

Furmańczyk zasłynął z brawurowych akcji, m.in. odbicia z więzienia na częstochowskim Zawodziu inspektora ZWZ-AK ppłk. Stanisława Mireckiego "Butryma". Jego oddział przyjął na zrzutowisku cichociemnych, których zadaniem było rozpoznanie niemieckich wyrzutni pocisków rakietowych z Peenemunde.

Gestapo aresztowało go w 1943 r. Udało mu się uciec, pomógł też w ucieczce z więziennego szpitala rannemu w akcji koledze. Jako zdekonspirowanego na ziemi częstochowskiej przerzucono go w rejon Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie w styczniu 1944 r. odtworzył Partyzancki Oddział Lotniczy "Henryk".

Oddział Furmańczyka - włączony do 25. pułku partyzanckiego AK jako 3. kompania - w szczytowym momencie liczył ok. 200 partyzantów, wśród których była spora grupa lotników. Stoczył wiele bitew i potyczek. Przyjął dziewięć zrzutów.

Henryk Furmańczyk został awansowany najpierw na porucznika, później na kapitana. Wrócił do Częstochowy po zakończeniu działań zbrojnych. W kwietniu 1945 r. aresztował go Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Częstochowie. Odebrano mu oficerski stopień i osadzono w łódzkim więzieniu. Skazany na dwukrotną karę śmierci, trafił do więzienia we Wronkach. Po częściowym ułaskawieniu zamieniono mu karę na 10 lat, po amnestii kara uległa skróceniu. Ostatecznie został zwolniony po trzech i pół latach więzienia.

Na wniosek Stowarzyszenia Polskich Kombatantów Furmańczyk został awansowany na stopień majora, a potem podpułkownika. Gdy po wyjściu z więzienia w 1949 r. wrócił do Częstochowy, pracował w Przedsiębiorstwie Budowy Kopalń Rud Żelaza. Skończył studia w Politechnice Częstochowskiej. Ożenił się w 1954 r. Jego syn skończył studia medyczne, jest lekarzem.

Za wybitne zasługi w służbie Ojczyźnie Furmańczyk został uhonorowany m.in. dwukrotnie Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. Z jego inicjatywy powstał Częstochowski Klub Seniorów Lotnictwa, któremu przewodniczył przez 10 lat. Zmarł w 1992 r., został pochowany na częstochowskim cmentarzu Kule.


Slaw/ PAP

[FOTO: Wikipedia]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook