Jedynie prawda jest ciekawa


List polskich biskupów w Sejmie

23.06.2015

Na specjalnej wystawie sejmowej zaprezentowano list polskich biskupów do niemieckich z 1965 roku.

"Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie" - zawierający te słowa oryginał słynnego listu biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku, do piątku będzie wystawiony w gmachu Sejmu. Można go oglądać jako element ekspozycji "Odwaga i pojednanie".

W otwarciu przygotowanej dla polskiego Sejmu oraz dla niemieckiego Bundestagu wystawy wzięła we wtorek udział wicemarszałek Sejmu Elżbieta Radziszewska.

List jest w Polsce prezentowany po raz pierwszy - dzieje się to z okazji przypadającej wkrótce 50. rocznicy jego powstania. Z Historycznego Archiwum Arcybiskupstwa Kolonii zabytkowy dokument wypożyczyło, celem prezentacji w Warszawie, Muzeum Historii Polski.

"Ta wystawa jest fantastyczna. Opowiada o drodze, która doprowadziła nas do tego, że dzisiaj między nami i Niemcami pojednanie, słowo-klucz, jest wypełnione treścią, (...) treścią wzajemnych stosunków pomiędzy ludźmi. To pojednanie ma wymiar ludzki" - powiedziała Radziszewska.

Podkreśliła, że list biskupów, który w gmachu Sejmu oglądać można od wtorku do piątku, był "kamieniem węgielnym tej drogi".

"Doprowadził nas do tego, że ponad 25 lat temu Helmut Kohl i Tadeusz Mazowiecki na mszy w Krzyżowej wyrazili to, co już dawno myśleli ludzie: jesteśmy sąsiadami, chcemy być dobrymi sąsiadami i w życie wprowadzamy to, co mówili ci, dla których Chrystus był drogą. My wybaczamy, ale prosimy też o wybaczenie" - powiedziała wicemarszałek Sejmu.

"Ta dzisiejsza wystawa jest wskazówką na przyszłość" - dodała. "Wydawało nam się, że świat jest pełen pokoju i stabilny. Dzisiaj rzeczywistość za naszą wschodnią granicą przeczy temu" - powiedziała Radziszewska.

Zwracając uwagę "jak msza w Krzyżowej i pojednanie polsko-niemieckie przekładają się na współczesność z naszym drugim sąsiadem", odnosząc się do "pojednania między Polakami a Ukraińcami", mówiła: "My tę drogę wspólnego pojednania już zaczęliśmy i ta droga też zaczęła się dzięki Kościołowi, po tej stronie granicy i po tamtej".

Dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro podkreślił, że "proces pojednania nie jest tylko sentymentalnym aktem". "To jest bardzo trudny proces, złożona droga, w której mieliśmy do czynienia nie tylko z dialogiem polsko-niemieckim, ale również polsko-polskim, niemiecko-niemieckim" - mówił.

"Warto przypomnieć, że list biskupów z 1965 r. spotkał się z wściekłą reakcją władz komunistycznych, bo to godziło w fundament zależności Polski od Związku Sowieckiego w tamtym czasie" - powiedział Kostro.

Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r. podpisało 34 polskich biskupów, wśród nich kardynał Stefan Wyszyński i biskup Karol Wojtyła. Autorem tekstu i inicjatorem listu był arcybiskup wrocławski Bolesław Kominek. Niemieckim biskupom list został wręczony 18 listopada 1965 r. podczas Soboru Watykańskiego II.

"W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie" - brzmi słynne zdanie z listu.

 

List ten był pierwszą historyczną inicjatywą zmierzającą do pojednania i ułożenia w oparciu o uznanie prawdy i wybaczenie stosunków między Polakami i Niemcami po II wojnie światowej. Inicjatywa polskich duchownych spotkała się ze zdecydowaną krytyką władz komunistycznych. Władze nazwały list zdradą narodową, m.in. organizowały propagandowe wiece, na których potępiano polskich biskupów.

Program wystawy "Odwaga i pojednanie", w ramach której prezentowany jest list biskupów, oparto na treściach ekspozycji plenerowej przygotowanej - otwartej w 2014 roku - przez Muzeum Historii Polski z okazji 25. rocznicy Mszy Pojednania w Krzyżowej k. Świdnicy.

Msza Pojednania, odprawiona przez biskupa opolskiego Alfonsa Nossola, odbyła się 12 listopada 1989 r. na terenie byłego majątku rodziny von Moltke w Krzyżowej. Przekazany sobie wówczas znak pokoju – przez Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego premiera Polski oraz Helmuta Kohla, kanclerza wchodzących na drogę zjednoczenia Niemiec – stał się symbolicznym zamknięciem najtragiczniejszego rozdziału w historii stosunków polsko-niemieckich.

Ekspozycja "Odwaga i pojednanie" została uroczyście otwarta w listopadzie 2014 r. przez premier Ewę Kopacz i kanclerz Niemiec Angelę Merkel. Na jesień zaplanowano prezentację wystawy w Bundestagu.

mly/PAP

[fot. PAP/Tomasz Gzell]

Warto poczytać

  1. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  2. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  3. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  4. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  5. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  6. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  7. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  8. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook