Jedynie prawda jest ciekawa


Kościuszko - przyjaciel wolności

24.03.2017

"Siła ducha Kościuszki polega na tym, że on zawsze konsolidował, jednoczył Polaków".

Tadeusz Kościuszko był przyjacielem wolności, potępiał niewolnictwo, zasłużył się nie tylko dla Polski, ale dla całego świata - mówi PAP historyk prof. Mieczysław Rokosz. Podkreśla także, że to insurekcja kościuszkowska dała początek nowoczesnemu narodowi polskiemu. 223 lata temu na Rynku w Krakowie rozpoczęło się powstanie narodowe przeciwko Rosji i Prusom.

W piątek w Krakowie, w 223. rocznicę insurekcji kościuszkowskiej, rozpoczyna się świętowanie Roku Kościuszki, ustanowionego przez Sejm z okazji 200. rocznicy śmierci Naczelnika. Obchody objęło patronatem UNESCO i prezydent Polski Andrzej Duda.

W najbliższych miesiącach w mieście odbywać się będą różnorodne wydarzenia, m.in. kulturalne i edukacyjne, upamiętniające generała. To na krakowskim Rynku 24 marca 1794 r. Kościuszko rozpoczął insurekcję, uważaną za ostatnią próbę ratowania I Rzeczpospolitej, zaś w kryptach wawelskich spoczywa jego ciało.

"Siła ducha Kościuszki polega na tym, że on zawsze konsolidował, jednoczył Polaków. Kościuszce nie przeciwstawiał się nikt, kto zdrowo myślał o ojczyźnie. Wierzę, że również teraz, w tym roku, siła nieśmiertelnego ducha Kościuszki będzie na nas oddziaływać" - mówi prof. Rokosz, prezes Komitetu Kopca Kościuszki, który jest głównym organizatorem obchodów Roku Kościuszki.

Historyk podkreśla, że Kościuszko był wśród pierwszych działaczy, którzy uważali niewolnictwo i handel Afrykanami za hańbę ludzkości. Zaś jako największe zło Rzeczpospolitej Naczelnik postrzegał niewolę chłopów.

"Kościuszko reprezentował niezbywalne prawa narodu do bycia wolnym" - mówi historyk i zaznacza, że wśród szczególnych zasług Kościuszki dla Polski jest zapoczątkowane 223 lata temu na Rynku w Krakowie powstanie narodowe przeciwko Rosji i Prusom.

Insurekcja, której Kościuszko przewodził jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej, była - dodaje historyk - "walką o rozwój idei Konstytucji 3 Maja, w której obronie Kościuszko walczył już wcześniej (1792 wojna polsko-rosyjska); była walką przeciwko wewnętrznym i zewnętrznym wrogom naprawy Rzeczpospolitej".

"Insurekcja kościuszkowska była pierwszym, nie licząc konfederacji barskiej, zrywem narodowym i walką o niezbywalne prawa narodu do posiadania własnego suwerennego państwa" - wyjaśnia Rokosz.

Jak zaznacza, Naczelnik na początku powstania powiedział, że za samą szlachtę bić się nie będzie. "To w ramach insurekcji zaczął się krystalizować nowoczesny naród polski, na który złoży się nie tylko dawne rycerstwo, szlachta, ale również mieszczanie i chłopi" - tłumaczy profesor.

Wskazał także, że przewrót z 1794 r. jest przez niektórych oceniany jako niepotrzebny i wskazywany jako bezpośrednia przyczyna III rozbioru Polski. "Tak, insurekcja nie uratowała państwa, bo nie mogła go uratować wobec przewagi wrogich sąsiadów, ale uratowała godność i honor narodu, który schodził z areny politycznej nie bez walki" - stwierdza Rokosz i zaznacza: "Insurekcja była walką w słusznej sprawie, wytyczyła jeden ze szlaków polskich dziejów ku niepodległości, bardzo trudną drogę, drogę powstań, drogę czynu, u której kresu znalazł się twórca Legionów i wskrzesiciel państwa polskiego - Józef Piłsudski".

Odrodzenie Polski w 1918 r. było - mówi historyk - pozytywną odpowiedzią na Kościuszkowskie pytanie: "Czy Polacy wybić się mogą na niepodległość?".

"Kościuszko do całego świata należy" - przypomniał historyk słowa gen. La Fayette'a. W dziejach świata Naczelnik wsławił się przede wszystkim walcząc przez osiem lat w wojnie rewolucyjnej o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Amerykańscy historycy wojskowości nazywają Kościuszkę mózgiem amerykańskiej rewolucji. Wiele sukcesów w wojnie o niepodległość USA, m.in. pod Saratogą (1777), jest zasługą zmarłego 200 lat temu bohatera.

Pamięć o Kościuszce pozostaje żywa. Przypominają o nim pomniki, nazwy ulic, placów, szkół, dzieła sztuki, gór - m.in. najwyższy szczyt Australii (Góra Kościuszki) i kopiec Kościuszki w Krakowie.

Mly/PAP

fot. [Wikimedia Commons]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook