Jedynie prawda jest ciekawa


IPN wydał album o przesiedleniach z Zamojszczyzny

30.01.2013

Fotografie, dokumenty i wspomnienia przybliżające akcje przesiedleń dokonywanych podczas II wojny przez hitlerowców na terenie Zamojszczyzny- to wszystko można znaleźć w albumie wydanym przez Instytut Pamięci Narodowej.

Prace nad albumem "Sonderlaboratorium SS. Zamojszczyzna,pierwszy obszar osiedleńczy w Generalnym Gubernatorstwie" autorstwa pracownicy lubelskiego IPN Agnieszki Jaczyńskiej trwały prawie 2,5 roku.

"Dla historyków pracujących na terenie Zamojszczyzny sprawy związane z przesiedleniami są niezwykle istotne. Dla mnie osobiście jest to także kwestia ważna, ponieważ mój dziadek i jego bracia zostali również wysiedleni i trafili do Auschwitz, gdzie zginęli" - powiadała Jaczyńska.

Jak zaznaczyła, wybrała publikację albumową, popularnonaukową, ponieważ miała nadzieję, że dzięki temu trafi ona do szerszego grona czytelników i ukaże fakty historyczne jako tło losów konkretnych ludzi. W publikacji znalazły się relacje, dokumenty - zarówno niemieckie, jak i polskie, wycinki z prasy i zdjęcia. "Czyli to wszystko, co budowało pewien obraz wydarzeń już wówczas. Album nie dotyczy tylko tych kilku miesięcy wysiedleń przeprowadzanych na Zamojszczyźnie, ale ukazuje je na szerszym tle niemieckiej polityki etnicznej, której wyrazem był Generalny Plan Wschodni. Tytuł publikacji został zapożyczony od znawcy tematyki prof. Czesława Madajczyka, ze zbioru dokumentów wydanych w latach 70." - opowiadała autorka.

Album składa się z kilkunastu rozdziałów. Wprowadzający jest poświęcony wysiedleniom z ziem polskich wcielonych do Rzeszy i ukazuje w jakim kierunku zmierzała niemiecka polityka wysiedleńcza już w pierwszych miesiącach po zakończeniu kampanii wrześniowej. "Później został nakreślony zarys Generalnego Planu Wschodniego zakładającego uzyskanie tzw. przestrzeni życiowej dla narodu niemieckiego poprzez masowe wysiedlenia ludności słowiańskiej za Ural. Plan zakładał wysiedlenie ok. 30 mln osób z Europy Środkowo-Wschodniej i osiedlenie tam ok. 5 mln etnicznych Niemców. Nigdy na szczęście nie został wdrożony, ale pewne jego elementy wprowadzono właśnie przez wysiedlenia z Zamojszczyzny" - mówiła Jaczyńska.

Kolejny rozdział poświęcono przybliżeniu działania aparatu wysiedleńczego. Następnie przedstawiono m.in. dalsze etapy przygotowań do przesiedleń i dokumenty, w oparciu o które akcja była przeprowadzana. "Później opisana jest akcja +Zamość+ - pierwsze wysiedlenia mające także wymiar akcji eksterminacyjnej, ponieważ część wysiedlonych trafiła do Auschwitz oraz drugi etap akcji, kiedy miały miejsce przesiedlenia ludności ukraińskiej. Szacuje się, że ofiarami niemieckiej akcji wysiedleńczej padło ok. 110 tys. Polaków i ok. 18 tys. Ukraińców. Wysiedlona ludność w większości trafiła do obozów przejściowych w Zamościu i Zwierzyńcu" - relacjonowała autorka.

Przesiedleni znosili gehennę rozdzielenia rodzin, selekcji rasowej, wywózek i śmierci w samym obozie. Do obozu np. w Majdanku trafiło wg niemieckich danych ok. 9 tys. wysiedleńców. Wielu ginęło podczas transportu. "W wyniku wysiedleń Zamojszczyzny ok. 33 tys. osób zostało robotnikami przymusowymi, większość wysłano na roboty do Rzeszy. Chyba największym symbolem tych wysiedleń są dzieci Zamojszczyzny, z których część trafiła do germanizacji" - dodała Jaczyńska.

Kolejny rozdział jest poświęcony ludziom, którzy w różny sposób nieśli pomoc wysiedlanej ludności m.in. hr. Janowi Zamojskiemu i jego żonie Róży, którzy m.in. prowadzili ochronkę dla dzieci."Piszę także o Niemcach, którzy trafili na Zamojszczyznę w miejsce wysiedlonych. Ponieważ osoby te angażowały się w kolejne akcje przesiedleńcze, szybko zaczęło ich zwalczać polskie podziemie. Podjęcie działań partyzanckich przeciwko akcji przesiedleńczej przyczyniło się do powstania na tych terenach świetnie wyszkolonej partyzantki. Rozdział ostatni zajmuje się tematyką rozliczeń osób winnych akcji przesiedleńczych. Publikację uzupełnia prezentacja dokumentów wytworzonych przez niemiecki aparat przesiedleńczy" - podsumowała autorka.

Tekst album został tłumaczony na języki angielski i niemiecki. Publikacja jest do nabycia w księgarni IPN.

PAP, lz

[fot:wikipedia]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook