Jedynie prawda jest ciekawa


IPN szuka informacji o "obławie augustowskiej"

29.03.2015

IPN analizuje dane dotyczące spraw sądowych o odszkodowania.

Dla potrzeb prowadzonego śledztwa, IPN analizuje dane ze spraw sądowych dotyczących wniosków o odszkodowania i zadośćuczynienia, które mogą być związane z obławą augustowską z lipca 1945 roku. Tylko w sądzie w Suwałkach wytypowano 191 takich postępowań.

W tym roku przypada 70. rocznica obławy augustowskiej, w której - w niewyjaśnionych wciąż okolicznościach - zginęło ok. 600 działaczy podziemia niepodległościowego.

Śledztwo w sprawie obławy prowadzone jest w oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku. Jednym z jego celów jest ustalenie dokładnej liczby i miejsca pochówku ofiar. Dlatego Instytut stara się ze wszelkich możliwych źródeł pozyskiwać informacje służące m.in. weryfikacji danych personalnych ofiar. Jednym z takich istotnych źródeł są akta sądowe.

Pion śledczy IPN w Białymstoku analizuje w sądach okręgowych w Białymstoku, Łomży, Suwałkach i Olsztynie postępowania prowadzone tam na podstawie ustawy z 1991 roku, o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego. Chodzi o ustalenie, czy zawarte tam dane wskazują na zaistnienie zbrodni komunistycznych.

Jak powiedział PAP szef pionu śledczego IPN w Białymstoku prok. Janusz Romańczuk, w trakcie analizy materiałów tych postępowań sprawy dotyczące wydarzeń związanych z obławą augustowską są dołączane do śledztwa dotyczącego tejże obławy.

Jak wynika z danych Instytutu, najwięcej takich spraw było w sądzie w Suwałkach. Wytypowano tam 191 postępowań, których akta są przeglądane a nowe dane, istotne dla sprawy, dołączane do śledztwa ws. obławy. "Dotychczas zapoznano się z aktami ok. 30 postępowań Sądu Okręgowego w Suwałkach" - dodał prokurator Romańczuk.

W przykładowych sprawach z lat 1993-94, do których udało się dotrzeć PAP, w sądzie w Suwałkach (albo w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku) odszkodowania lub zadośćuczynienia były zasądzane. Np. troje bliskich osoby, która została zatrzymana w lipcu 1945 roku i wywieziona - jak to ujęto we wniosku - w nieznanym kierunku, otrzymało po 10 tys. zł odszkodowania.

W innej, gdzie mowa była o zatrzymaniu przez NKWD i wywiezieniu żołnierza AK, jedynego żywiciela rodziny, sąd w Suwałkach zasądził 30 tys. zł, zaś w kolejnej, gdzie jest mowa we wniosku o działaniach "żołnierzy radzieckich", wnioskodawcom sąd przyznał po 8 tys. zł.

Śledztwo IPN ws. obławy dotyczy zbrodni komunistycznej przeciwko ludzkości. Przyjęto w nim, że w lipcu 1945 r., w nieustalonym dotychczas miejscu zginęło ok. 600 osób zatrzymanych w powiatach: augustowskim, suwalskim i sokólskim. Zatrzymali ich żołnierze sowieckiego Kontrwywiadu Wojskowego "Smiersz" III Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej, przy współudziale funkcjonariuszy polskich organów Bezpieczeństwa Publicznego, MO oraz żołnierzy I Armii Wojska Polskiego.

Prok. Romańczuk, pytany o najnowsze działania w tej sprawie dodał, że powołano biegłego z zakresu geodezji i kartografii, który na podstawie zdjęć przekazanych z Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie i zdjęć satelitarnych ma wypowiedzieć się, czy ukształtowanie terenu na danym obszarze wskazuje, że mogą tam znajdować się masowe groby.

 

Biegły ma swoją opinię przygotować do końca kwietnia. Planowane są też prace archeologiczne w dwóch miejscach w pobliżu drogi Giby- Rygol (Podlaskie). Jak dodał prok. Romańczuk, chodzi o miejsca wskazane jesienią ub. roku przez jednego ze świadków w sprawie. W ocenie tej osoby, mogą tam znajdować się groby pojedynczych osób.

Główne obchody 70. rocznicy obławy augustowskiej odbędą się 19 lipca w Gibach. Jest tam pomnik-krzyż - symboliczny grób ofiar obławy. Wcześniej, pod koniec czerwca, w Augustowie IPN organizuje międzynarodową konferencję naukową nt. poszukiwań, ekshumacji i identyfikacji ofiar zbrodni reżimów totalitarnych.

Rodziny ofiar obławy augustowskiej, od lat zaangażowane w poszukiwanie grobów oraz ustalenie wszystkich szczegółów zbrodni uważają, że z biegiem lat coraz trudniej o przełom w sprawie. Historycy IPN wielokrotnie wypowiadali się, że klucz do rozwiązania sprawy leży po stronie rosyjskiej. Bezskutecznie zabiegają o dostęp do archiwów w Rosji. Szukają też materiałów w archiwach w innych krajach.

mly/PAP

[fot. wPolityce.pl]

Warto poczytać

  1. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  2. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

  3. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  4. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  5. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  6. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  7. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  8. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook