Jedynie prawda jest ciekawa

IPN rozpoczął badania w Płocku

12.04.2015

Już są pierwsze wynik prac badawczych w dawnym areszcie śledczym gestapo, a następnie NKWD i UB w Płocku. To kilkanaście nowych napisów i rysunków odkrytych na ścianach cel, gdzie m.in. w latach 1945-49 więzieni byli żołnierze antykomunistycznego podziemia.


Budynek, znajdujący się w centrum Płocka przy ul. 1 Maja, to kamienica wybudowana ok. 1905 r. W 1941 r. budynek zajęło gestapo, a po zakończeniu wojny - NKWD i UB. Potem była tam siedziba MO i SB. W ostatnich latach nieruchomość należała do policji, która opuściła ją w 2014 r. po wybudowaniu nowej płockiej komendy.

Jak poinformował PAP historyk Jacek Pawłowicz z IPN, wśród odnalezionych nowych napisów i rysunków w dawnych celach płockiego aresztu gestapo, NKWD i UB są m.in. daty miesięczne i roczne, inicjały - jak np. „ZB” oraz pełne nazwisko: „Zanecka”.

„Zwracamy się z apelem do wszystkich osób, które posiadają jakąkolwiek wiedzę dotyczącą aresztu, w tym przebywających tam więźniów, zwłaszcza antykomunistycznego podziemia niepodległościowego, o przekazywanie wszelkich informacji związanych z tym miejscem” – zaapelował Pawłowicz.

Wyjaśnił, iż chodzi m.in. o dane dotyczące osób, które były przetrzymywane w areszcie, ale także o informacje na temat jego funkcjonowania i dawne plany gmachu. „Mamy plany kamienicy, składającej się tak naprawdę z dwóch przylegających do siebie budynków, ale pochodzące dopiero z 1973 r. Wiemy, że gmach był co najmniej trzykrotnie przebudowywany, w tym w latach 60. XX wieku. Może znajdą się osoby, które mógłby opowiedzieć o okresie wcześniejszym, z lat 40. i 50. XX wieku. Ich relacje, jak wówczas wyglądało to miejsce, w jakich pomieszczeniach osoby te były przetrzymywane, w jakich warunkach, będą bardzo cenne” – dodał Pawłowicz.

Rozpoczęte prace eksploracyjne i badawcze w dawnym płockim areszcie gestapo, NKWD i UB planowane są do końca maja. To część ogólnopolskiego projektu IPN „Śladami zbrodni”. Prace prowadzone będą w piwnicach, gdzie znajdowały się cele aresztu, w tym w dotychczas niedostępnej, zagruzowanej ich części, a także na przyległej posesji. Poszukiwane będą m.in. szczątki osób zamordowanych tam w okresie komunizmu.

„Prace rozpoczęliśmy od piwnic, które są dostępne. Centymetr po centymetrze sprawdzamy ściany dawnych cel. Już odkryliśmy kilkanaście nieznanych wcześniej napisów. Widać, że część z nich próbowano zatrzeć, zamalować. Zbadamy także część piwnic dotychczas niedostępną. Mamy relacje, że tam również znajdowały się cele. Pomieszczenia te trzeba będzie wcześniej oczyścić z gruzu i ziemi, którymi je zasypano, prawdopodobnie w latach 60. XX wieku. To jeden z niewielu obiektów, gdzie zamazywano ślady zbrodni. I to jest bardzo zastanawiające” – podkreślił Pawłowicz.

Badania prowadzone będą również na podwórzu posesji dawnej płockiej siedziby gestapo, NKWD i UB. Zachowały się fotografie lotnicze miasta z 1950 r., na których widoczne są tam ślady niezidentyfikowanych dotąd wykopów ziemnych. Obecnie tę część posesji zajmuje oddzielny budynek, w części wzniesiony w latach 70. XX wieku. Wtedy w miejscu prac budowlanych odnaleziono dwa ludzkie szkielety, które zostały następnie zakopane w fundamencie.

„Podwórze przebadamy najpierw georadarem. Decyzja o ewentualnej dalszej eksploracji podjęta zostanie przez prokuratorów IPN po zapoznaniu się z wynikami tych badań. Trudno teraz ocenić, co możemy tu znaleźć” – zaznaczył Pawłowicz. Zwrócił uwagę, że na ścianie kamienicy sąsiadującej z posesją dawnego aresztu widoczne są liczne ślady po pociskach. „To też zagadka, którą będziemy chcieli wyjaśnić” – dodał.

Wejście do zasypanego gruzem korytarza, prowadzącego do cel dawnego aresztu płockiego śledczego gestapo, NKWD i UB odkryto w 2006 r. Znaleziono wówczas wyryte w tynku litery: „AK” i rysunek krzyża oraz imię, nazwisko i nazwę miejscowości - „Eugeniusz Nowak Kanigowo”.

„Musimy odpowiedzieć na wiele pytań, by odsłonić historię tego miejsca, która przez lata była skrywana. Wierzę, że nam się uda. Mamy ogromną pomoc wielu osób, płockiego Urzędu miasta, konserwatorów” – podkreślił Pawłowicz. Zapowiedział, iż wyniki prac badawczych zostaną przedstawione 22 maja w trakcie specjalnej konferencji naukowej zorganizowanej w Płocku przy okazji jubileuszu 15-lecia IPN.

PAP/mmil

[Fot. M. Czutko]

Słowa kluczowe:

NKWD

,

Płock

,

aresztowania

,

IPN

Warto poczytać

  1. NSZbrygadaswietokrzyskawiki 20.09.2017

    Historyk: po wojnie żołnierze związani z NSZ byli wrogiem numer jeden komunistów

    Po II wojnie światowej żołnierze działający wcześniej w NSZ nie złożyli broni chyba w większym stopniu niż inni żołnierze podziemia, co się wiązało z tym, że byli wrogiem numer jeden dla "komuny" - powiedział PAP autor książki "Narodowe Siły Zbrojne 1942 - 1947" w 75 rocznicę powołania formacji.

  2. Bitwapodwiedniem 12.09.2017

    "Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył". 334 lata temu Polacy wygrali pod Wiedniem

    334 lata temu, 12 września 1683 roku, pod Wiedniem wojska polsko-habsburskie pod wodzą króla Jana III Sobieskiego pokonały armię Imperium Osmańskiego, dowodzoną przez wezyra Kara Mustafę. Wygrana pod Wiedniem była jednym z ostatnich wielkich zwycięstw I Rzeczypospolitej.

  3. 1270inkainka2 28.08.2017

    71-lat temu komuniści zamordowali "Inkę"

    71 lat temu, 28 sierpnia 1946 r., została zamordowana strzałem w tył głowy niespełna 18-letnia Danuta Siedzikówna, ps. Inka

  4. ipn22082017 23.08.2017

    Pion śledczy IPN: unieważniane są wyroki z PRL wobec ludzi z podziemia niepodległościowego

    Od września 2016 r. do lipca br. prokuratorzy IPN skierowali do sądów 344 wnioski w tej sprawie; większość rozpatrzono pozytywnie.

  5. Bialystokbitwa22082017 22.08.2017

    Zupełna klęska Sowietów. 97 lat temu Polacy wygrali w bitwie białostockiej

    W Białymstoku upamiętniono we wtorek 97. rocznicę tzw. bitwy białostockiej z 22 sierpnia 1920 roku, zwycięskiej i uważanej przez historyków za największą w dziejach miasta.

  6. RudolfHesswiki 17.08.2017

    30 lat temu samobójstwo popełnił Rudolf Hess

    30 lat temu, 17 sierpnia 1987 r., w więzieniu w Berlinie samobójstwo popełnił Rudolf Hess, zastępca Adolfa Hitlera w NSDAP. W 1941 r. w tajemnicy poleciał do Wielkiej Brytanii, aby negocjować warunki pokoju. Po wojnie Trybunał w Norymberdze skazał go na dożywotnie więzienie.

  7. Ipowstanieslaskiewiki 16.08.2017

    98 lat temu wybuchło I Powstanie Śląskie

    Ten spontaniczny zryw polskiej ludności upadł po 10 dniach, przygotowując jednak grunt do dwóch kolejnych powstań w następnych latach.

  8. Anderswiki 11.08.2017

    125 lat temu urodził się Władysław Anders

    125 lat temu, 11 sierpnia 1892 r., urodził się Władysław Anders - w czasie II wojny światowej Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, twórca II Korpusu Polskiego, z którym zdobył w maju 1944 roku klasztor na Monte Cassino.

CS147fotMINI

Czas Stefczyka 147/2017

PDF (5,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook