Jedynie prawda jest ciekawa


IPN będzie szukał żołnierzy "Bartka"

21.03.2016

Wytypowano już kilka miejsc, w których mogą spoczywać żołnierze oddziału Henryka Flame.

W przyszłym roku IPN będzie poszukiwał w Bielsku-Białej szczątków zamordowanych w 1946 r. przez UB żołnierzy NSZ ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego "Bartka" - dowiedziała się PAP od prof. Krzysztofa Szwagrzyka, który prowadzi w Instytucie badania.

W Bielsku-Białej jest kilka miejsc, w których prawdopodobnie spoczywają żołnierze "Bartka". Według świadków ubowcy zakopywali ich ciała m.in. przy siedzibach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w Bielsku oraz Białej. Żołnierze Wyklęci mogą spoczywać też w Cieszynie.

Prof. Szwagrzyk, pełnomocnik prezesa IPN ds. poszukiwań nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego, poinformował PAP, że dotychczas w Bielsku-Białej nie było poszukiwań. Działania takie prowadzone będę w przyszłym roku. Profesor zaznaczył jednak, że do czasu zakończenia badań źródłowych i wskazania miejsc przyszłych poszukiwań nie może udzielić żadnych informacji.

Aleksandra Namysło w artykule o pochówkach ofiar UB, opublikowanym w 2002 r. przez IPN w broszurze poświęconej podziemiu niepodległościowemu na Podbeskidziu, wymieniła kilka miejsc w Bielsku-Białej i okolicy, gdzie mogą spoczywać żołnierze "Bartka". To m.in. siedziby UBP.

W Bielsku za budynkiem UBP zakopano ciało sierż. Edwarda Michalika "Kanara". Jego krewna Aurelia Włoch powiedziała PAP, że wuja zdradziła narzeczona, która współpracowała z ubowcami. Żołnierz wpadł w zasadzkę urządzoną w lipcu 1946 r. w domu rodziny Czyloków w Zabrzegu, gdzie miał się spotkać z grupą "Wędrowiec". Gdy wszedł na posesję dostrzegł, że jest otoczony. W czasie zatrzymania próbował popełnić samobójstwo, lecz tylko się postrzelił. Jeden z ubowców dobił go kolbą karabinu. Zwłoki przewieziono do Bielska i pogrzebano na śmietnisku znajdującym się na zapleczu budynku UBP. Aleksandra Namysło nie wyklucza, że może tam spoczywać też związana z grupą "Bartka" Karol Czorny, zamordowany w listopadzie 1945 r.

W latach 70. na podwórzu dawnej siedziby UBP, którą zajęła później przychodnia lekarska, prowadzone były prace remontowe. Robotnicy natrafili wówczas na ludzkie kości. Służba Bezpieczeństwa nakazała je zakopać.

Krewna "Kanara" Aurelia Włoch nie kryła radości na wieść o planowanych pracach poszukiwawczych. "Wciąż wierzę, że go odnajdziemy. Czuję, że ten moment jest coraz bliżej. Rezerwujemy dla niego miejsce w rodzinnym grobowcu" - powiedziała.

Aleksandra Namysło wymienia także inne miejsca pochówków. To m.in. podwórze budynku UBP w Białej oraz park nad rzeką Białą. Badacz losów żołnierzy "Bartka" Bogdan Ścibut w rozmowie z PAP wskazał także  teren obecnego szpitala pediatrycznego w Bielsku-Białej, który służył niegdyś jako koszary. Ciała ośmiu żołnierzy miały zostać pochowane na śmietniku. Istnieje przypuszczenie, że podkomendni "Bartka" spoczywają w rejonie Cieszyna, m.in. w niewielkim parku  naprzeciw dawnej siedziby UBP.

Oddział "Bartka" był największym antykomunistycznym ugrupowaniem na Górnym Śląsku i w Beskidach. Liczył kilkuset żołnierzy i podobną liczbę współpracowników. Stoczył wiele walk z UB i KBW. Najgłośniejszą akcją było zajęcie 3 maja 1946 roku miejscowości Wisła w Beskidach.

Od lipca 1946 roku w oddziale działali agenci bezpieki. Ubowcy podając się za przedstawicieli sztabu Obszaru Zachodniego NSZ zorganizowali fikcyjny przerzut części zgrupowania na ziemie zachodnie, skąd żołnierze rzekomo mieli być przerzuceni do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Ostatni raz oddział widziano w 1946 r. w Szczyrku, a później w okolicy Baraniej Góry. W ten sposób wywieziono i zamordowano co najmniej 167 partyzantów - w trzech etapach, między 5 a 25 września 1946 roku. Miejsca kaźni zlokalizowano na Opolszczyźnie, pod Starym Grodkowem oraz na polanie koło wsi Barut.

W ubiegłym tygodniu w Starym Grodkowie zespół prof. Szwagrzyka odnalazł ludzkie szczątki oraz m.in. orzełki z czapek oraz dwa ryngrafy żołnierzy "Bartka". Nie ma wątpliwości, że należały one do podkomendnych Henryka Flamego. Poszukiwania będą tam kontynuowane.

Henryk Flame zdołał uciec. Po ogłoszeniu amnestii ujawnił się w marcu 1947 roku w Cieszynie. 1 grudnia 1947 roku został zabity przez milicjanta Rudolfa Dadaka w Zabrzegu koło Czechowic-Dziedzic.

mly/PAP

fot. [wPolityce.pl/M.Czutko]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook