Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

"Historie Polski w XIX wieku"

18.01.2014

Losy Polaków oraz ziem polskich pod zaborami przybliża czterotomowa publikacja "Historie polskie w XIX wieku" - efekt projektu naukowego Muzeum Historii Polski. Wiek XIX przez lata trwał w "żywej pamięci" Polaków - pisze redaktor książki Andrzej Nowak.

Publikacja ukazuje dzieje Polaków jako narodu bez państwa - od czasu całkowitej utraty niepodległości przez Polskę w 1795 r. do momentu odzyskania przez nią bytu państwowego w 1918 r. - poprzez odniesienie się do zasobów kulturowej pamięci i kontynuowanie historii polskiej tożsamości.

- Punktem wyjścia jest oczywiście utrata własnego państwa. Dążenie do jego odzyskania (w różnych formach), a zarazem próby adaptacji do życia w innych, niepolskich strukturach państwowych, to polityczna kanwa historii polskich wieku XIX - tłumaczy redaktor książki Andrzej Nowak. Podkreśla, że wydarzenia tego "długiego wieku", jak czasami określa się XIX stulecie, w dużym stopniu kształtowały polską tożsamość narodową.

W książce ukazano wieloaspektowy obraz życia Polaków w czasie zaborów, zarówno w kontekście europejskim, jak i globalnym. W tomie I, zatytułowanym "Kominy, ludzie i obłoki: modernizacja i kultura" omówiono problemy społeczne, przemiany gospodarcze i cywilizacyjne, a także kulturę polską lat 1796-1918.

Tomy II i III poświęcone są historii politycznej XIX stulecia. Autorzy skoncentrowali się na opisaniu "problemu polskiego" na przykładzie trzech zaborów - rosyjskiego, austriackiego i pruskiego. Planowane jest także wydanie IV tomu publikacji - "Narody, wyznania, emigracje, porównania". Znajdą się w nim rozdziały dotyczące m.in. losów mniejszości narodowych i etnicznych na ziemiach polskich, XIX-wiecznej emigracji oraz spraw Kościoła.

Wśród autorów książki są polscy i zagraniczni badacze dziejów, m.in. Tadeusz Epsztein, Małgorzata Karpińska, Stanisław Wiech, Rimantas Miknys (Litwa) oraz Theodore Weeks (USA).

Współczesne zbiorowe wyobrażenie Polaków o XIX w. - pisze Nowak - przywodzi na myśl przede wszystkim powstania narodowe oraz dokonania wielkich rodaków, m.in. Adama Mickiewicza i Fryderyka Chopina. Tymczasem Europejczykom XIX stulecie kojarzy się także z rozwojem imperiów, tzw. drugą rewolucją przemysłową, przemianami cywilizacyjnymi oraz odkryciami naukowymi.

Historyk przypomina, że XIX wiek był w europejskiej historii również okresem, kiedy "sprawa polska" stanowiła kartę przetargową w rozgrywkach wielkich mocarstw; odzyskanie niepodległości przez Polskę już w XIX w. burzyłoby cały porządek polityczny, ustalony na kongresie wiedeńskim w 1815 r.

Jak przypomina redaktor książki, XIX stulecie często jest nazywane "polskim wiekiem" - na nowo odżyły w nim bowiem znane z przeszłości polskie doświadczenia walki, represji, martyrologii, przetrwania, zdrady i wierności sprawie narodowej.

Zwłaszcza w czasach XX-wiecznego zniewolenia - zwraca uwagę badacz - Polacy wracali myślami do Polski porozbiorowej, szukając w jej historii odniesienia do aktualnej sytuacji w kraju, kiedy wciąż żywe było hasło walki "za naszą i waszą wolność".

- Wiek XIX trwał (...) uporczywie - w wyobrażeniach, w "żywej" pamięci tych, którzy wracali do pytania „bić się czy nie bić?”, którzy odnajdywali w wyborze Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową spełnienie mesjanistycznych proroctw Juliusza Słowackiego, a w „Solidarności” nowe, bezkrwawe powstanie, „rewolucję moralną” podobną do tej z lat 1861-1862, albo zastanawiali się nad dylematami gen. Wojciecha Jaruzelskiego, sięgając do analogii z margrabią Wielopolskim, albo opłakiwali ofiary stanu wojennego... - tłumaczy Nowak.

"Historie Polski w XIX wieku" są efektem realizacji projektu naukowego Muzeum Historii Polski, dotyczącego dziejów Polski pod zaborami. Publikacja ukazała się nakładem wydawnictwa DiG.

PAP

[FOTO: Wikipedia]

Słowa kluczowe:

historia Polski

,

książka

Warto poczytać

  1. fe33054d649142bba6186c7c728278cb 18.01.2017

    Będą kolejne procesy byłych esesmanów

    Dawni strażnicy obozów koncentracyjnych byli do niedawna bezkarni, ponieważ warunkiem skazania było udowodnienie indywidualnej winy oskarżonego.

  2. PolishArmyParadewaf-2012-1502-291945 17.01.2017

    72. rocznica wkroczenia 1 Armii WP do Warszawy

    "Upiorne +wyzwolenie+ trupa miasta i upiorna defilada na jego cmentarzysku” - pisał o tym wydarzeniu we wspomnieniach Jeremi Przybora.

  3. Zrzut-ekranu-2017-01-16-o-145147 16.01.2017

    Odkryto nieznane obiekty w Treblince

    W listopadzie 2016 roku zakończyły się badania obozu pracy w Treblince, przeprowadzone przez zespół geodetów na zlecenie MKiDN.

  4. building-922529960720 14.01.2017

    Najstarszy warsztat szklarski na terenie Polski

    Popękane szklane paciorki, przetopione fragmenty szkła i szklane "łezki" - to m.in. świadectwa po warsztacie szklarskim, który działał ok. 2 tys. lat temu na górze Grojec w Żywcu. Być może jest to najstarsze tego typu miejsce na terenie Polski.

  5. MWankowiczMonteCassino 10.01.2017

    125 lat temu urodził się Melchior Wańkowicz

    Melchior Wańkowicz urodził się 10 stycznia 1892 w rodzinnym majątku Kałużyce położonym nieopodal Mińska na Białorusi.

  6. mid-17109223 09.01.2017

    96. urodziny ostatniego żyjącego Cichociemnego

    Kapitan Aleksander Tarnawski ps. Upłaz i Wierch - obchodzi 96. urodziny. Podczas poniedziałkowej uroczystości jubilat otrzymał medal "Pro Patria".

  7. tav 07.01.2017

    Zniszczono tablicę upamiętniającą ofiary II WŚ

    Do skandalicznego aktu chuligaństwa doszło w Warszawie.

  8. IMG0335 05.01.2017

    Uroczystości z okazji rocznicy powstania AK

    Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych zapowiada uroczyste obchody.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook