Jedynie prawda jest ciekawa


Boże, coś Polskę - pamięć w pieśniach żyje

19.11.2013

Nie ma drugiej polskiej pieśni narodowej o równie dramatycznej i skomplikowanej historii. Śpiewana była przez demonstrantów w Warszawie oraz w Wilnie, czy w Krakowie. To, jak Polak śpiewał tę pieśń, odzwierciedlało jego stosunek do komunizmu. Obecnie śpiewa się tylko dwie pierwsze zwrotki suplikacji, pozostałe mają już charakter historyczny. „Boże, coś Polskę” napisał w roku 1816 znany dramaturg Alojzy Feliński.



Boże, coś Polskę przez tak liczne wieki
otaczał blaskiem potęgi i chwały.
Coś Ją osłaniał tarczą swej opieki
od nieszczęść, które przygnębić ją miały.

Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie.

Ty, któryś potem, tknięty Jej upadkiem,
walczących wspierał za najświętszą sprawę
i chcąc świat cały mieć Jej męstwa świadkiem,
w nieszczęściach samych pomnażał Jej sławę.
Przed Twe ołtarze…



Nosiła tytuł „Pieśń narodowa za pomyślność króla”. Jakiego króla? Cara Rosji Aleksandra I Romanowa, w pierwszą rocznicę jego koronacji na króla Polaków! Po upadku Napoleona i po kongresie wiedeńskim wydawało się polskim patriotom w zaborze rosyjskim, że młody car Rosji, znany z liberalnych poglądów, wykształcony w Europie zachodniej, da Polakom autonomię, przynajmniej namiastkę wolności. Tak deklarował, ale im był starszy, tym bardziej upodabniał się do swoich poprzedników…

Już po Powstaniu Listopadowym, lecz szczególnie w okresie patriotycznych manifestacji poprzedzających Powstanie Styczniowe, wiernopoddańcza pieśń na cześć cara, uzupełniona o zwrotki napisane przez poetę Antoniego Goreckiego, stała się polskim hymnem wolności! Śpiewana była przez demonstrantów w Warszawie oraz podczas solidarnościowych manifestacji w Wilnie czy w Krakowie, na melodię kościelnego hejnału „Bądź pozdrowiona, Panienko Maryjo”.

Po odrodzeniu Rzeczypospolitej w roku 1918, pieśń „Boże, coś Polskę” pretendowała do miana hymnu narodowego. Języczkiem u wagi był zawsze jej refren. W okresie zaborów, w okresie okupacji oraz w okresie komunistycznym (zwłaszcza w latach stanu wojennego 1981-83) Polacy śpiewali "Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie…". Te słowa nie podobały się ani Rosjanom (w roku 1862 zakazali śpiewu w tej wersji), ani Niemcom, ani Sowietom, ani komunistom po wojnie. 4 IX 1945 r. minister informacji i propagandy wydał okólnik, w którym nakazywał [!], by w kościołach śpiewano tylko "Ojczyznę wolną, pobłogosław, Panie". To, jak Polak śpiewał tę pieśń, odzwierciedlało jego stosunek do komunizmu. Obecnie śpiewa się tylko dwie pierwsze zwrotki suplikacji, pozostałe mają już charakter historyczny.

Piotr Szubarczyk

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook