Jedynie prawda jest ciekawa

Barbarzyńska zbrodnia na Kaliszu

04.08.2014

Nigdy nie ukarano winnych doszczętnego zniszczenia Kalisza. Równo sto lat temu Niemcy niemal zrównali miasto z ziemią. Z 65 tys. mieszkańców została jedynie 5 tys.

100 lat temu armia niemiecka dokonała brutalnego ataku na Kalisz. Trwające kilkanaście dni bombardowania oraz podpalenia i represje doprowadziły do niemal doszczętnego zniszczenia miasta i eksodusu jego mieszkańców. Winnych tragedii Kalisza nigdy nie ukarano.

W nocy z 2 na 3 sierpnia 1914 roku, do Kalisza weszły wojska niemieckie. Miasto zostało opuszczone przez Rosjan i nie stanowiło już żadnego militarnego zagrożenia dla armii II Rzeszy. Zaraz po wkroczeniu do Kalisza major Hermann Preusker, dowódca 2 batalionu wchodzącego w skład 155 kompanii piechoty Armii Cesarskiej zażądał kwater dla wojska. Jego niezadowolenie z ich stanu było pierwszym powodem zadrażnień z władzami miasta. Mimo że magistrat wywiązywał się ze wszystkich poleceń, jakie otrzymywał od Preuskera (został wojskowym komendantem Kalisza), uważał on, że jego rozkazy są sabotowane.

Bezpośrednią przyczyną tragedii Kalisza był strzał, który padł w nocy z 3 na 4 sierpnia. Do dzisiaj nie wiadomo kto otworzył ogień. Najprawdopodobniej przypadkowo strzelał któryś z niemieckich żołnierzy, co wywołało strzelaninę. Żołnierze wpadli w panikę i otworzyli ogień do cywilów oraz do siebie nawzajem. Bilans incydentu to 21 zabitych mieszkańców i sześciu niemieckich wojskowych.

Nazajutrz komendant miasta rozpoczął represje. Wzięto sześciu zakładników i zażądano 50 tysięcy rubli kontrybucji. Niemieckie patrole rewidowały kaliszan stosując przy tym przemoc. Około 20 mieszkańców zostało rozstrzelanych. Niemcy byli przekonani, że zostali zaatakowani przez partyzantów. Ich przeświadczenie wynikało z lektury podręcznika wojskowego "Kriegsbrauch im Landkriege", który bazując na doświadczeniach wojny francusko-pruskiej szczególnie mocno uczulał na zagrożenie ze strony partyzantki.

4 sierpnia, w godzinach popołudniowych, Niemcy wycofali się z Kalisza. Zaraz po tym na miasto spadły pierwsze pociski artyleryjskie. Następnie znowu wkroczyli, po czym wycofali się i znowu rozpoczęli ostrzał.

7 sierpnia doszło do kolejnego incydentu. Spłoszony samotny koń ruszył na żołnierzy, a ci rozpoczęli strzelaninę. Po raz kolejny padli zabici wojskowi i cywile. Miasto zostało ostrzelane z kartaczownic. Śmierć poniosło 100 mieszkańców. Niemcy podpalili ratusz i aresztowali 800 mężczyzn.

Od 9 do 22 sierpnia Kalisz był systematycznie bombardowany i podpalany przez wojsko. Ludność cywilna w popłochu uciekała do okolicznych miejscowości.

Bilans brutalnej akcji niemieckiej armii był przerażający. Miasta zniszczono w 75 procentach, blisko 500 budynków mieszkalnych, dziewięć zakładów przemysłowych, ratusz, teatr, kościoły i inne budynki użyteczności publicznej. W Kaliszu liczącym przed wybuchem wojny 65 tysięcy mieszkańców pozostało zaledwie 5 tysięcy.

Barbarzyńska zbrodnia odbiła się echem na ziemiach polskich i w Europie. Śledztwo przeprowadziła armia niemiecka. Bombardowanie badała także komisja rosyjska powołana przez cara Mikołaja II. Po wojnie śledztwo prowadziło również polskie ministerstwo sprawiedliwości. Winnych tragedii Kalisza nigdy nie ukarano.

PAP, rch

[Fot. kbwch.kalisz.pl]

Słowa kluczowe:

Niemcy

,

zniszczenia

,

żołnierze

Warto poczytać

  1. NSZbrygadaswietokrzyskawiki 20.09.2017

    Historyk: po wojnie żołnierze związani z NSZ byli wrogiem numer jeden komunistów

    Po II wojnie światowej żołnierze działający wcześniej w NSZ nie złożyli broni chyba w większym stopniu niż inni żołnierze podziemia, co się wiązało z tym, że byli wrogiem numer jeden dla "komuny" - powiedział PAP autor książki "Narodowe Siły Zbrojne 1942 - 1947" w 75 rocznicę powołania formacji.

  2. Bitwapodwiedniem 12.09.2017

    "Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył". 334 lata temu Polacy wygrali pod Wiedniem

    334 lata temu, 12 września 1683 roku, pod Wiedniem wojska polsko-habsburskie pod wodzą króla Jana III Sobieskiego pokonały armię Imperium Osmańskiego, dowodzoną przez wezyra Kara Mustafę. Wygrana pod Wiedniem była jednym z ostatnich wielkich zwycięstw I Rzeczypospolitej.

  3. 1270inkainka2 28.08.2017

    71-lat temu komuniści zamordowali "Inkę"

    71 lat temu, 28 sierpnia 1946 r., została zamordowana strzałem w tył głowy niespełna 18-letnia Danuta Siedzikówna, ps. Inka

  4. ipn22082017 23.08.2017

    Pion śledczy IPN: unieważniane są wyroki z PRL wobec ludzi z podziemia niepodległościowego

    Od września 2016 r. do lipca br. prokuratorzy IPN skierowali do sądów 344 wnioski w tej sprawie; większość rozpatrzono pozytywnie.

  5. Bialystokbitwa22082017 22.08.2017

    Zupełna klęska Sowietów. 97 lat temu Polacy wygrali w bitwie białostockiej

    W Białymstoku upamiętniono we wtorek 97. rocznicę tzw. bitwy białostockiej z 22 sierpnia 1920 roku, zwycięskiej i uważanej przez historyków za największą w dziejach miasta.

CS147fotMINI

Czas Stefczyka 147/2017

PDF (5,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook