Jedynie prawda jest ciekawa


Album "Legiony Polskie 1914-1918"

07.11.2014

Legiony Polskie tworzyli ludzie w zróżnicowanym wieku, różnych wyznań, warstw społecznych i narodowości; łączyła ich wiara w niepodległość, podtrzymywana później aż do 1989 r. - przypomniał prof. Andrzej Nowak, który napisał wstęp do albumu "Legiony Polskie 1914-1918".

Album wydano dla uczczenia setnej rocznicy powstania formacji. Liczące ponad 850 stron wydawnictwo zawiera ok. 1700 fotografii, kopie dokumentów, mapy i ryciny. Znalazło się w nim kilkaset not biograficznych oficerów, fragmenty przemówień, rozkazów, wspomnień, pamiętników i listów legionistów, rodowody pułków oraz szczegółowe kalendarium.

We wstępie do albumu prof. Nowak przypomniał słowa Henryka Wereszyckiego, według którego w skład Legionów weszło "najszczęśliwsze polskie pokolenie, które nie tylko walczyło o niepodległość, ale ją uzyskało". Właśnie generacja tworząca Legiony stała się zbiorowym bohaterem wydanego albumu.

Prof. Nowak przypomniał, że w skład Pierwszej Kompanii Kadrowej strzelców z krakowskich Oleandrów wchodził m.in. Jerzy Morris-Malcolm, który w 1914 r. miał zaledwie 14 lat i oczywiście ukrywał swój wiek. Poza katolikami byli w tej grupie ewangelicy, grekokatolik, żyd, ludzie pochodzenia czeskiego, rosyjskiego i brytyjskiego. - Pochodzili z drobnego ziemiaństwa, inteligencji (wielu było studentów), rzadziej środowisk robotniczych i chłopskich - napisał historyk.

Zaznaczył, że walka legionistów nie mogła zakończyć się szybkim happy endem w sytuacji, gdy imperia rozbiorowe znalazły kontynuację w postaci totalitaryzmów. Potrzeba było kolejnych pokoleń, od uczestników kampanii wrześniowej, poprzez powstańców warszawskich, aż po walczących o wolność w czasach PRL do 1989 r. - przypomniał. 

- Nadzieję w tej, dalej trwającej, walce przywracała pamięć Legionów Piłsudskiego, POW, czyny zbrojnego z czasu I wojny (...) I nie odeszli od nas Legioniści. Są z nami, w naszej kulturze, w naszym duchu, do dziś - podsumował.

Poza prof. Nowakiem, autorami tekstów zamieszczonych w albumie są: prof. Wiesław Wysocki, dr Wiktor Cygan, Jan Józef Kasprzyk; epilog napisał dr hab. Jan Żaryn. Album zawiera materiały ze zbiorów m.in. Narodowego Archiwum Cyfrowego, Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego i Archiwum Narodowego w Krakowie.  

Wydawcami albumu są: Oficyna Wydawnicza Volumen, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Stowarzyszenie Pokolenie.

Legiony Polskie były pierwszą polską formacją wojskową w XX w. Skupiły oddziały Strzelca Józefa Piłsudskiego, Drużyny Strzeleckie, Polowe Drużyny Sokoła oraz inne organizacje paramilitarne działające przed I wojną światową, głównie na terenie zaboru austriackiego. Swoim wysiłkiem zbrojnym podczas wojny, przyczyniły się do odzyskania niepodległości w 1918 r. 

Przez Legiony przewinęło się 35-40 tys. żołnierzy. Poległo ok. 3 tys. 1358 żołnierzy Legionów otrzymało order Virtuti Militari.

Greg/PAP
[fot. wikipedia/domena publiczna]

Zainteresował Cię artykuł? Znajdź nas na Facebooku!

Warto poczytać

  1. 1270auschwitz01 23.01.2018

    75 lat temu Niemcy rozstrzelali w Auschwitz 53 więźniów Polaków

    75 lat temu Niemcy rozstrzelali przed Ścianą Straceń w obozie Auschwitz 53 więźniów Polaków, podejrzanych o działalność przeciw SS i przygotowywanie ucieczek

  2. 1270warszawawruinie 17.01.2018

    Cichociemny: 17 stycznia 1945 r. przekroczyłem zamarzniętą Wisłę - zobaczyłem puste miasto

    17 stycznia 1945 r. do niemal doszczętnie zniszczonej Warszawy wkroczyli żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego. Walki o opanowanie miasta trwały zaledwie kilka godzin, ponieważ dowództwo niemieckie wycofało większość swoich sił ze stolicy

  3. 1270lbasiaotwinowska 16.01.2018

    Zmarła Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski

    - W wieku 94 lat zmarła prof. Barbara Otwinowska, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski, wieloletni pracownik Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

  4. 1270wielkiwodzpolskiejarmiiantonii 15.01.2018

    Sasin: zasługi Macierewicza nie do wymazania ze stron polskiej historii

    Antoni Macierewicz jako minister obrony zasłużył się ojczyźnie w sposób, który nie wymaże go nigdy ze stronic polskiej historii; dzisiaj Polska jest dużo bezpieczniejszym krajem, niż dwa lata temu - ocenił w poniedziałek Szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin.

  5. LawicabitwaYT 05.01.2018

    Polacy zajęli lotnisko w Poznaniu, po czym zbombardowali... Frankfurt! Nieznany epizod walk o niepodległość

    W sobotę przypada 99. rocznica zdobycia przez powstańców wielkopolskich niemieckiego lotniska w podpoznańskiej wsi Ławica. Zdarzenie to miało istotny wpływ na przebieg powstania, ale i rozwój polskiego lotnictwa. Uroczystości rocznicowe zaplanowano na piątek

  6. IwanowSzajnowiczYT 04.01.2018

    Za jego ujęcie Niemcy proponowali kosmiczną nagrodę. 75 lat temu został rozstrzelany polski James Bond

    75 lat temu, 4 stycznia 1943 r., w Atenach rozstrzelany został przez Niemców Jerzy Iwanow-Szajnowicz, agent brytyjskich służb, bohater greckiego ruchu oporu. Podczas II wojny jako agent 033B brytyjskiego wywiadu zasłynął z tego, że sam wysadzał niemieckie okręty i statki zaopatrzeniowe

  7. 1270oswiecimskizbrodniarz 29.12.2017

    Pomagał przy morderstwach w Auschwitz, pójdzie siedzieć

    TK odrzucił odwołanie byłego strażnika z Auschwitz. Trafi za kraty

  8. 1270aushwitzas1 28.12.2017

    73 lata temu Niemcy stracili dowódców konspiracji w Auschwitz

    73 lata temu Niemcy zgładzili pięciu więźniów, liderów ruchu oporu w obozie Auschwitz. 30 grudnia 1944 r. powiesili dwóch Polaków i trzech Austriaków

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook