Jedynie prawda jest ciekawa


Album "Legiony Polskie 1914-1918"

07.11.2014

Legiony Polskie tworzyli ludzie w zróżnicowanym wieku, różnych wyznań, warstw społecznych i narodowości; łączyła ich wiara w niepodległość, podtrzymywana później aż do 1989 r. - przypomniał prof. Andrzej Nowak, który napisał wstęp do albumu "Legiony Polskie 1914-1918".

Album wydano dla uczczenia setnej rocznicy powstania formacji. Liczące ponad 850 stron wydawnictwo zawiera ok. 1700 fotografii, kopie dokumentów, mapy i ryciny. Znalazło się w nim kilkaset not biograficznych oficerów, fragmenty przemówień, rozkazów, wspomnień, pamiętników i listów legionistów, rodowody pułków oraz szczegółowe kalendarium.

We wstępie do albumu prof. Nowak przypomniał słowa Henryka Wereszyckiego, według którego w skład Legionów weszło "najszczęśliwsze polskie pokolenie, które nie tylko walczyło o niepodległość, ale ją uzyskało". Właśnie generacja tworząca Legiony stała się zbiorowym bohaterem wydanego albumu.

Prof. Nowak przypomniał, że w skład Pierwszej Kompanii Kadrowej strzelców z krakowskich Oleandrów wchodził m.in. Jerzy Morris-Malcolm, który w 1914 r. miał zaledwie 14 lat i oczywiście ukrywał swój wiek. Poza katolikami byli w tej grupie ewangelicy, grekokatolik, żyd, ludzie pochodzenia czeskiego, rosyjskiego i brytyjskiego. - Pochodzili z drobnego ziemiaństwa, inteligencji (wielu było studentów), rzadziej środowisk robotniczych i chłopskich - napisał historyk.

Zaznaczył, że walka legionistów nie mogła zakończyć się szybkim happy endem w sytuacji, gdy imperia rozbiorowe znalazły kontynuację w postaci totalitaryzmów. Potrzeba było kolejnych pokoleń, od uczestników kampanii wrześniowej, poprzez powstańców warszawskich, aż po walczących o wolność w czasach PRL do 1989 r. - przypomniał. 

- Nadzieję w tej, dalej trwającej, walce przywracała pamięć Legionów Piłsudskiego, POW, czyny zbrojnego z czasu I wojny (...) I nie odeszli od nas Legioniści. Są z nami, w naszej kulturze, w naszym duchu, do dziś - podsumował.

Poza prof. Nowakiem, autorami tekstów zamieszczonych w albumie są: prof. Wiesław Wysocki, dr Wiktor Cygan, Jan Józef Kasprzyk; epilog napisał dr hab. Jan Żaryn. Album zawiera materiały ze zbiorów m.in. Narodowego Archiwum Cyfrowego, Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego i Archiwum Narodowego w Krakowie.  

Wydawcami albumu są: Oficyna Wydawnicza Volumen, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Stowarzyszenie Pokolenie.

Legiony Polskie były pierwszą polską formacją wojskową w XX w. Skupiły oddziały Strzelca Józefa Piłsudskiego, Drużyny Strzeleckie, Polowe Drużyny Sokoła oraz inne organizacje paramilitarne działające przed I wojną światową, głównie na terenie zaboru austriackiego. Swoim wysiłkiem zbrojnym podczas wojny, przyczyniły się do odzyskania niepodległości w 1918 r. 

Przez Legiony przewinęło się 35-40 tys. żołnierzy. Poległo ok. 3 tys. 1358 żołnierzy Legionów otrzymało order Virtuti Militari.

Greg/PAP
[fot. wikipedia/domena publiczna]

Zainteresował Cię artykuł? Znajdź nas na Facebooku!

Warto poczytać

  1. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  2. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  3. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  4. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

  7. 1270pileckirotmistrz 15.03.2018

    70 lat temu rotmistrz Witold Pilecki skazany został na karę śmierci

    70 lat temu - 15 marca 1948 r. - Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał na karę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego

  8. 1270eisleras 12.03.2018

    Prof. Eisler: w Marcu '68 aresztowano około 950 robotników i 550 studentów

    Czas rozstać się z bajką, że w Marcu '68 zbuntowała się inteligencja, a klasa robotnicza jej nie poparła - mówił w poniedziałek w Gdańsku prof. Jerzy Eisler p

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook