Jedynie prawda jest ciekawa


94. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

02.05.2015

Złożeniem wieńców uczczono w sobotę pod Pomnikiem Czynu Powstańczego na Górze Świętej Anny 94. rocznicę wybuchu III powstania śląskiego. Główne wojewódzkie uroczystości związane z rocznicą zaplanowano na 23 maja. Rocznica obchodzona jest też w woj. śląskim.

Członek zarządu woj. opolskiego Tomasz Kostuś przypomniał, że III powstanie śląskie zaczęło się w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. i sobotnie złożenie wieńców było symbolicznym przypomnieniem jego wybuchu.

"To wydarzenie dla Ślązaków i Polaków szczególne, bo był to jeden z nielicznych zrywów, który zakończył się sukcesem, o czym niestety często zapominamy" – mówił Kostuś.

Dodał, że właściwe obchody upamiętniające III powstanie śląskie na Opolszczyźnie odbędą się 23 maja.

Pełnomocnik marszałka woj. opolskiego ds. kombatantów Janusz Wójcik wyjaśnił, że podobnie jak w latach ubiegłych główne opolskie obchody dot. powstania związane będą z rocznicą jego największej bitwy, która trwała od 21 do 26 maja 1921 r. pod Górą Św. Anny. Formułę taką przyjęto m.in. dlatego - jak wyjaśnił Wójcik - że gdy w minionych latach uroczystości odbywały się 3 maja, to często zakłócali je narodowcy i uwaga skupiała się na nich, a nie na rocznicy i pamięci powstańców.

Wójcik wyjaśnił, że w tym roku 19 maja w Opolu uczczona zostanie pamięć kadetów lwowskich, którzy brali udział w III powstaniu śląskim, a podczas głównych uroczystości 23 maja na Górze Św. Anny np. wystąpi kompania Wojska Polskiego i odbędzie się apel pamięci.

W sobotnim złożeniu wieńców wziął też udział wicewojewoda opolski Antoni Jastrzembski oraz samorządowcy, w tym starosta strzelecki Józef Swaczyna. Swaczyna uznał, że dla Ślązaka i członka mniejszości niemieckiej, którym jest, Góra Św. Anny to miejsce szczególne, bo – jak mówił – „łzy matek walczących w tym zrywie po jednej i drugiej stronie były tak samo szczere”.

"Przychodząc tu co roku składam wieniec w imieniu wszystkich tych, którzy tu zginęli, bo każda śmierć jest dramatem" – zaznaczył.

Rocznica wybuchu powstania obchodzona jest też na Śląsku. W sobotę i niedzielę w Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach odbędzie się szereg uroczystości związanych z obchodami majowych rocznic, w tym właśnie 94. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego. W sobotę wieczorem będzie można obejrzeć m.in. rekonstrukcję historyczną prezentującą przygotowania i wybuch zrywu oraz posłuchać pieśni powstańczych. Na niedzielę zaplanowano m.in. występy zespołów folklorystycznych, pokaz kuchni powstańczej oraz warsztaty malowania wstążek i robienia wianków śląskich.

Część uroczystości odbędzie się też w niedzielę w Katowicach, gdzie po mszy w Archikatedrze Chrystusa Króla uczestnicy obchodów przejdą pod pomnik Wojciecha Korfantego, by złożyć kwiaty i obejrzeć defiladę.

III powstanie śląskie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. Trwało dwa miesiące. Było ostatnim z trzech zbrojnych zrywów polskiej ludności na Śląsku w latach 1919-1921, gdy ważyła się sprawa przynależności państwowej obszaru należącego wcześniej do państwa niemieckiego.

Mający to określić plebiscyt odbył się 20 marca 1921 r. W głosowaniu dopuszczono udział osób, które wcześniej wyemigrowały ze Śląska - z Niemiec przyjechało 182 tys. emigrantów, z Polski - 10 tys. Głosowało ok. 97 proc. uprawnionych, z czego ok. 19 proc. stanowili wcześniejsi emigranci. Przynależność do Polski wybrała mniejszość - 40,3 proc. Komisja plebiscytowa zdecydowała o przyznaniu prawie całego obszaru Niemcom.

Dlatego wcześniejsze pojedyncze strajki przekształciły się 2 maja w strajk generalny, a w nocy z 2 na 3 maja zaczęło się powstanie. Na jego czele stanął znany działacz społeczny Wojciech Korfanty. Powstańcy opanowali prawie cały obszar plebiscytowy, później broniąc go przed siłami niemieckimi.

W powstaniu wzięło udział ok. 60 tys. Polaków - 1218 spośród nich poległo, 794 odniosło rany. W wyniku powstania zdecydowano o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z obszaru plebiscytowego do Polski przyłączono 29 proc. obszaru i 46 proc. ludności. W Polsce znalazły się m.in. Katowice, Świętochłowice, Królewska Huta (obecny Chorzów), Rybnik, Lubliniec, Tarnowskie Góry i Pszczyna.

lap/PAP

[fot. Wikimedia Commons]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook