Jedynie prawda jest ciekawa


94. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

02.05.2015

Złożeniem wieńców uczczono w sobotę pod Pomnikiem Czynu Powstańczego na Górze Świętej Anny 94. rocznicę wybuchu III powstania śląskiego. Główne wojewódzkie uroczystości związane z rocznicą zaplanowano na 23 maja. Rocznica obchodzona jest też w woj. śląskim.

Członek zarządu woj. opolskiego Tomasz Kostuś przypomniał, że III powstanie śląskie zaczęło się w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. i sobotnie złożenie wieńców było symbolicznym przypomnieniem jego wybuchu.

"To wydarzenie dla Ślązaków i Polaków szczególne, bo był to jeden z nielicznych zrywów, który zakończył się sukcesem, o czym niestety często zapominamy" – mówił Kostuś.

Dodał, że właściwe obchody upamiętniające III powstanie śląskie na Opolszczyźnie odbędą się 23 maja.

Pełnomocnik marszałka woj. opolskiego ds. kombatantów Janusz Wójcik wyjaśnił, że podobnie jak w latach ubiegłych główne opolskie obchody dot. powstania związane będą z rocznicą jego największej bitwy, która trwała od 21 do 26 maja 1921 r. pod Górą Św. Anny. Formułę taką przyjęto m.in. dlatego - jak wyjaśnił Wójcik - że gdy w minionych latach uroczystości odbywały się 3 maja, to często zakłócali je narodowcy i uwaga skupiała się na nich, a nie na rocznicy i pamięci powstańców.

Wójcik wyjaśnił, że w tym roku 19 maja w Opolu uczczona zostanie pamięć kadetów lwowskich, którzy brali udział w III powstaniu śląskim, a podczas głównych uroczystości 23 maja na Górze Św. Anny np. wystąpi kompania Wojska Polskiego i odbędzie się apel pamięci.

W sobotnim złożeniu wieńców wziął też udział wicewojewoda opolski Antoni Jastrzembski oraz samorządowcy, w tym starosta strzelecki Józef Swaczyna. Swaczyna uznał, że dla Ślązaka i członka mniejszości niemieckiej, którym jest, Góra Św. Anny to miejsce szczególne, bo – jak mówił – „łzy matek walczących w tym zrywie po jednej i drugiej stronie były tak samo szczere”.

"Przychodząc tu co roku składam wieniec w imieniu wszystkich tych, którzy tu zginęli, bo każda śmierć jest dramatem" – zaznaczył.

Rocznica wybuchu powstania obchodzona jest też na Śląsku. W sobotę i niedzielę w Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach odbędzie się szereg uroczystości związanych z obchodami majowych rocznic, w tym właśnie 94. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego. W sobotę wieczorem będzie można obejrzeć m.in. rekonstrukcję historyczną prezentującą przygotowania i wybuch zrywu oraz posłuchać pieśni powstańczych. Na niedzielę zaplanowano m.in. występy zespołów folklorystycznych, pokaz kuchni powstańczej oraz warsztaty malowania wstążek i robienia wianków śląskich.

Część uroczystości odbędzie się też w niedzielę w Katowicach, gdzie po mszy w Archikatedrze Chrystusa Króla uczestnicy obchodów przejdą pod pomnik Wojciecha Korfantego, by złożyć kwiaty i obejrzeć defiladę.

III powstanie śląskie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. Trwało dwa miesiące. Było ostatnim z trzech zbrojnych zrywów polskiej ludności na Śląsku w latach 1919-1921, gdy ważyła się sprawa przynależności państwowej obszaru należącego wcześniej do państwa niemieckiego.

Mający to określić plebiscyt odbył się 20 marca 1921 r. W głosowaniu dopuszczono udział osób, które wcześniej wyemigrowały ze Śląska - z Niemiec przyjechało 182 tys. emigrantów, z Polski - 10 tys. Głosowało ok. 97 proc. uprawnionych, z czego ok. 19 proc. stanowili wcześniejsi emigranci. Przynależność do Polski wybrała mniejszość - 40,3 proc. Komisja plebiscytowa zdecydowała o przyznaniu prawie całego obszaru Niemcom.

Dlatego wcześniejsze pojedyncze strajki przekształciły się 2 maja w strajk generalny, a w nocy z 2 na 3 maja zaczęło się powstanie. Na jego czele stanął znany działacz społeczny Wojciech Korfanty. Powstańcy opanowali prawie cały obszar plebiscytowy, później broniąc go przed siłami niemieckimi.

W powstaniu wzięło udział ok. 60 tys. Polaków - 1218 spośród nich poległo, 794 odniosło rany. W wyniku powstania zdecydowano o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z obszaru plebiscytowego do Polski przyłączono 29 proc. obszaru i 46 proc. ludności. W Polsce znalazły się m.in. Katowice, Świętochłowice, Królewska Huta (obecny Chorzów), Rybnik, Lubliniec, Tarnowskie Góry i Pszczyna.

lap/PAP

[fot. Wikimedia Commons]

Warto poczytać

  1. 1270tgetto 19.04.2018

    75 lat temu żydowska ludność Warszawy wspierana przez Polaków stawiła opór Niemcom

    75 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., żydowscy bojownicy z ŻOB i ŻZW stawili zbrojny opór oddziałom niemieckim, które przystąpiły do likwidacji warszawskiego getta

  2. 1270gennilas 16.04.2018

    66 lat temu komuniści wydali wyrok śmierci na gen. Nila

    16 kwietnia 1952 r. władze komunistyczne wydały wyrok śmierci na gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila" - organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK

  3. Katynwiki 03.04.2018

    Sowieci nie darowali polskiej elicie. 78 lat temu rozpoczęła się operacja katyńska

    78 lat temu, 3 kwietnia 1940 r., NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W ciągu sześciu tygodni rozstrzelano 14 587 jeńców. Zamordowano również ok. 7 300 Polaków przetrzymywanych w więzieniach

  4. ProcesszesnastuYT 27.03.2018

    Świat protestujący dziś w sprawie Skripala wtedy nawet się nie zająknął. 73 lata temu NKWD aresztowało przywódców Państwa Podziemnego

    73 lata temu, 27 i 28 marca 1945 r. NKWD aresztowało 15 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których następnie przewieziono do Moskwy i osadzono w więzieniu na Łubiance. Sowieccy przedstawiciele, zapraszając ich wcześniej na rozmowy, zagwarantowali im całkowite bezpieczeństwo

  5. 1270kobietyauschwitz 23.03.2018

    76 lata temu Niemcy utworzyli w Auschwitz obóz kobiecy

    76 lat temu Niemcy utworzyli na terenie Auschwitz obóz kobiecy. 26 marca 1942 r. trafiły do niego dwa transporty liczące łącznie ok. 2 tys. osób

  6. soviets18032018 18.03.2018

    Sowieckie represje były najintensywniejsze wobec Polaków. Nasi rodacy stawiali najsilniejszy opór

    Sowieckie represje wobec Polaków były bardziej rozwinięte niż te wobec Litwinów czy Ukraińców, ponieważ nasi rodacy stawiali silniejszy opór - powiedział dr Jan Jerzy Milewski, redaktor książki "Z dziejów represji sowieckich wobec Polaków w latach 1937-1952".

  7. 1270pileckirotmistrz 15.03.2018

    70 lat temu rotmistrz Witold Pilecki skazany został na karę śmierci

    70 lat temu - 15 marca 1948 r. - Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał na karę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego

  8. 1270eisleras 12.03.2018

    Prof. Eisler: w Marcu '68 aresztowano około 950 robotników i 550 studentów

    Czas rozstać się z bajką, że w Marcu '68 zbuntowała się inteligencja, a klasa robotnicza jej nie poparła - mówił w poniedziałek w Gdańsku prof. Jerzy Eisler p

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook