Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

39. rocznica podpisania Listu 59

05.12.2014

Dokładnie 29 lat temu, 5 grudnia 59 intelektualistów podpisało list otwarty do władz, w którym sprzeciwili się zmianom w Konstytucji PRL, a zwłaszcza wprowadzeniu jako zasady konstytucyjnej przyjaźni z ZSRR oraz kierowniczej roli partii komunistycznej.

W liście odniesiono się również do ograniczenia wolności związków zawodowych, narastających ingerencji cenzury, planowanych zmian w organizacji nauki i szkolnictwa, braku rzeczywistej wolności sumienia i wyznań religijnych. 

Memoriał zawierał także żądanie wolnych wyborów, niezawisłości sądów.  Łącznie, na przełomie 1975 i 1976 roku podpisało się pod nim 66 osób. Wśród nich znaleźli się m.in.: Stanisław Barańczak, Jerzy Ficowski, Zbigniew Herbert, Stefan Kisielewski, Leszek Kołakowski, Marcin Król, Jacek Kuroń, Jan Józef Lipski, ks. Stanisława Małkowski, Adam Michnik, o. Jacek Salij, Antoni Słonimski, Wisława Szymborska, Adam Zagajewski.

List nie wpłynął jednak na decyzję władz o zmianie Konstytucji. 10 lutego 1976 Sejm PRL uchwalił poprawki do Konstytucji PRL (od głosu wstrzymał się Stanisław Stomma z Koła Poselskiego "Znak" – przyp. red.), a dwa dni później Edward Gierek na konferencji prasowej określił sygnatariuszy Listu 59 jako "zacietrzewionych antykomunistów, ślepych politycznie"

Jednak ostateczna wersja ustawy zasadniczej została złagodzona: w konstytucji nie łączono już praw i obowiązków obywateli, zapis o nierozerwalnym sojuszu polsko-radzieckim zamieniono na "nierozerwalną więź przyjaźni polsko-radzieckiej", którą PRL miała umacniać, a do art. 1 włączono zapis, że "PRL jest krajem socjalistycznym, a także dodano artykuł głoszący, że "przewodnią siłą polityczną społeczeństwa w budowie socjalizmu jest PZPR" (zamiast proponowanej wersji mówiącej o "przewodniej roli w państwie" rezerwowanej dla Partii).

List 59 był pierwszym tak licznym wystąpieniem polskiej inteligencji przeciwko polityce Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

gah/stefczyk.info/Wikipedia


[fot. photographer Kwiatkowski/Wikimedia Commons]
Słowa kluczowe:

list

,

cenzura

,

wolność

,

nauka

Warto poczytać

  1. TadeuszKosciuszko-fsd 24.03.2017

    Kościuszko - przyjaciel wolności

    "Siła ducha Kościuszki polega na tym, że on zawsze konsolidował, jednoczył Polaków".

  2. mid-17323102 23.03.2017

    Gdańsk: Otwarto Muzeum II Wojny Światowej.

    - Wystawa główna Muzeum II Wojny Światowej jest zapisem emocji, pamięci tysięcy Polaków, jest dobrem ogólnonarodowym - mówił podczas otwarcia placówki jej dyrektor prof. Paweł Machcewicz.

  3. Markowapomnik 23.03.2017

    73. rocznica zamordowania Ulmów

    24 marca 1944 r. w Markowej k. Łańcuta na Podkarpaciu niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów oraz ukrywających ich rodzinę Ulmów.

  4. apartyys 21.03.2017

    Dokumenty dot. walk Sowietów z podziemiem na Litwie

    -Polacy i Litwini doświadczyli wielu represji ze strony sowieckich organów bezpieczeństwa, które bezwzględnie zwalczały wszelkie próby odzyskania niepodległości przez oba kraje- powiedział prezes IPN.

  5. PlacStuStraconychZgierz 20.03.2017

    75 rocznica Zbrodni Zgierskiej

    Mord na ludności cywilnej, nazwany później Zbrodnią Zgierską, to największa egzekucja publiczna ludności polskiej na terenach wcielonych do Rzeszy.

  6. PLBelzecexterminationcamp4 16.03.2017

    75 lat temu do Bełżca trafił pierwszy transport Żydów

    Około 450 tys. Żydów z Polski i innych krajów Europy zamordowali Niemcy w 1942 r. w obozie zagłady w Bełżcu (Lubelskie). 75 lat temu przywieziono tu pierwsze transporty ludzi w ramach Akcji Reinhardt - zaplanowanej zagłady Żydów na terenie Generalnego Gubernatorstwa.

  7. plaszow 14.03.2017

    Najnowsze odkrycia w obozie KL Plaszow

    Naziści spalili ciała ofiar masowych egzekucji, chowane w zbiorowych grobach, zacierając ślady po zbrodniach.

  8. anderswstega 13.03.2017

    Armia Andersa w Nowym Jorku

    Do 25 marca ekspozycja w języku polskim i angielskim pokazywana jest w oddziale Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej (PSFCU) na nowojorskim Greenpoincie.

CS141fotMINI

Czas Stefczyka 141/2017

PDF (4,89 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook