Jedynie prawda jest ciekawa

126 lat temu otwarto wieżę Eiffla

31.03.2015

Oficjalne otwarcie wieży obwieścił osobiście Gustaw Eiffla, zawieszając francuską flagę na jej szczycie podczas odbywającej się w Paryżu wystawy światowej w 1889 roku.

Budowa konstrukcji wyniosła 7,8 mln franków (wówczas była to równowartość ok. 65 mln złotych), które szybko sie zwróciły dzięki tłumom turystów odwiedzającym wieżę. W ciągu 126 lat jej istnienia odwiedziło ją ponad 200 milionów ludzi.

Wieżę Eiffla zbudowano w 1889 roku na potrzeby Wystawy Światowej. Wystawy Światowe organizowano wtedy co 11 lat, jednakże ta była dla Francuzów szczególna, przypadała bowiem w 100 rocznicę rewolucji francuskiej i zburzenia Bastylii w 1789 roku. Wieża, podówczas najwyższa budowla świata, stanowiła bramę na tereny wystawowe. Miała również funkcjonować jako demonstracja potęgi Francji odrodzonej po klęsce w wojnie z Prusami z 1871 roku i być symbolem III republiki. 

Człowiekiem, którego geniusz umożliwił wzniesienie wieży, był Gustaw Eiffel. Urodził się w Dijon  w 1832 roku. Z początku studiował chemię, by potem zająć się inżynierią pod kierunkiem znanego inżyniera kolejowego Charlesa Nepveu. Wkrótce obaj dołączyli do belgijskiej Grupy Pauwelsa. W 1866 roku w Levallois-Perret Eiffel stworzył własne przedsiębiorstwo. 

Projekt wieży wybrano w 1886 roku w drodze konkursu spośród ponad 100 zgłoszonych prac. Dwóch inżynierów z przedsiębiorstwa Eiffela - Maurice Koechlin, który odpowiadał za stronę architektoniczną projektu, oraz Emile Nougier, który dokonał obliczeń konstrukcyjnych - wykonało pierwotny jednostronicowy szkic. Formalnie Eiffel odkupił od nich patent i jako jedyny ówczesny francuski inżynier zdolny do zrealizowania takiego przedsięwzięcia, przejął odpowiedzialność za zaprojektowanie, wykonanie elementów i wzniesienie w ciągu 26 miesięcy budowli dwukrotnie wyższej od wielkiej piramidy w Gizie. 

Wieża opiera się na czterech zakrzywionych pylonach majestatycznie wznoszących się ku wierzchołkowi, nadających całości kształt wyciągniętej ku górze piramidy. U podstawy wielkie łuki wspierają się na fundamentach, spinając pylony i formując bramę. Jednocześnie zapewniają one stabilność konstrukcji. Na łukach zachował się jeszcze oryginalny filigranowy ornament. Wewnątrz pylonów kursują windy, umożliwiające wygodny dostęp do trzech platform widokowych. 

Kratownicowa konstrukcja została tak zaprojektowana, by była jednocześnie mocna i lekka. Swą stabilność wieża zawdzięcza głównie dużej odporności na naprężenia wytworzone przez wiatr. Osiągnięto to, stosując wiatrochrony i stosunkowo rzadką kratownicę diagonalną. Wszystkie elementy tej kratownicy zostały połączone ze sobą za pomocą nitów. 

Do wysokości 30 m wieżę budowano z użyciem konwencjonalnego dźwigu nożycowego (celowo nieco zdeformowanego). Do poziomu pierwszej i drugiej platformy widokowej pylony stawiano osobno, wznosząc cztery "nogi" wieży na pomostach podpartych wolno stojącą kratownicą piramidalną. Każdy z pomostów został zaopatrzony w dźwig. Pomost najwyższego, trzeciego poziomu ułożono przy użyciu dwóch pionowych dźwigów, które później stały się szybami wind. 

Budowę fundamentów rozpoczęto w styczniu 1887 roku, a pierwsza platforma na wysokości 57,63 metra została zbudowana już po dwóch miesiącach, w marcu tego samego roku. Druga platforma na wysokości 276,13 metra została wybudowana w lutym 1889 roku.  31 marca 1889 roku na wysokości 300 metrów 51 centymetrów licząc od ziemi zawieszono na szczycie wieży trójkolorową flagę Francji. Po dodaniu piorunochronu wieża osiągnęła 305 metrów, a umieszczona na niej w 1959 roku antena stacji RTF podwyższyła ją do 320,755 metra.  Konstrukcja wieży Eiffla waży około 7 tysięcy ton. 40 inżynierów i kreślarzy wykonać musiało 5300 rysunków. Przed rozpoczęciem budowy trzeba było usunąć 48 000 metrów sześciennych ziemi. Do budowy użyto 6900 ton żelaza zgrzewanego, w tym 18 038 części połączonych 1 056 846 nitami. 

Na pierwszym piętrze znalazła się restauracja, a na drugim tarasie, na wysokości 116 metrów miała biuro gazeta Le Figaro. Na trzeci taras prowadzą windy oraz schody.

Wieża utrzymała status najwyższej budowli świata aż do roku 1929, gdy w Nowym Jorku wzniesiono biurowiec Chryslera.  Z czasem ukończenia budowy, wieża zyskała przydomek "magician of iron" ("Cud ze stali").

Wieża jest odmalowywana co 7 lat, zużywa się na to 50 ton ciemno-brązowej farby. Od czasu otwarcia budowli do dziś wieżę odwiedziło ponad 170 milionów ludzi. Corocznie budowla przyciąga 3 miliony ludzi. Nazwiska 72 francuskich naukowców i sławnych ludzi umieszczone są na około budowli, po 18 nazwisk z każdej strony.

Licząc od samej ziemi jest 347 stopni do pierwszej platformy, 674 stopnie do drugiej i 1710 stopni do małej platformy na szczycie wieży. W przejrzysty i bezchmurny dzień możliwe jest zobaczenie ze szczytu wieży terenów położonych o 42 mile w każdą stronę

Wieża była najwyższą konstrukcją na świecie do 1930 to w Nowym Jorku wzniesiono 319-metrowy Chrysler Building.
Podczas silnego wiatru konstrukcja może przechylać się na boki nawet do 7cm.
Podczas upałów wysokość wieży zwiększa się od kilku do 18 cm.
Średnio co 7 lat konserwatorzy na nowo malują wieżę zużywając ponad 50 ton farby. Do tej pory taki zabieg miał miejsce 17 razy.
Na całym świecie stworzono kilkanaście imitacji wieży m.in. w Las Vegas (165m) i w Pradze (60m).
Od początku swojego istnienia wysokość wieży Eiffla powiększała się kilkakrotnie za sprawą montowania coraz wyższych anten - łącznie o 12m.

Fundamenty konstrukcji sięgają od 8 do 14m wgłąb podłoża.

[fot. ansa]

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook