Jedynie prawda jest ciekawa


125 lat temu urodził się gen. K. Fabrycy, d-ca Armii "Karpaty" w 1939 r.

02.03.2013

3 marca 1888 r. w Odessie urodził się Kazimierz Fabrycy, gen. WP, w kampanii 1939 r. dowódca Armii "Karpaty". Od 6 września stał na czele walczącej o utrzymanie linii Sanu, utworzonej w toku walk z Armii "Karpaty" i części Armii "Kraków", Armii "Małopolska".


"Ma duże zdolności organizacyjne (...). Ma dużą lotność i zdolność projektowania operacji. Może być jedynie nieco za miękki w ich realizowaniu" - oceniał zdolności gen. Fabrycego płk Stefan Rowecki "Grot" w maju 1939 r.

Kazimierz Fabrycy urodził się 3 marca 1888 r. w Odessie w rodzinie Antoniego i Marii z domu Żera.

Po ukończeniu gimnazjum w Niemirowie w 1906 r. odbył przeszkolenie wojskowe w armii rosyjskiej, uzyskując stopień chorążego rezerwy.

Wyjechał na studia do Lwowa. Kształcił się na tamtejszej politechnice, a od 1913 r. kontynuował naukę w Monachium. W następnym roku uzyskał dyplom inżyniera.

W czerwcu 1908 r. był założycielem we Lwowie Związku Walki Czynnej, brał także czynny udział w powstaniu dwa lata później Związku Strzeleckiego. W 1913 r. został absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej Związku Strzeleckiego. Wyróżniono go odznaką oficerską, tzw. Parasolem. W tym czasie odbył również kurs informacyjny dla wyższych dowódców w Warszawie. Następnie do 1914 r. był instruktorem i kierownikiem średniego i wyższego kursu oficerskiego.

W sierpniu 1914 r. wstąpił do  Legionów Polskich. Pełnił w nich kolejno obowiązki: dowódcy kompanii l pułku piechoty I Brygady, oficerem sztabu Komendy Legionów, dowódcą batalionu w 2 i 3 pułku piechoty II Brygady, współorganizatorem 6 pułku piechoty, pełniącym obowiązki dowódcy l pułku piechoty.

W październiku 1915 r. został ranny w bitwie pod Kuklami.

Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1917 r. został internowany przez Niemców w obozie w Beniaminowie.

Po uwolnieniu w kwietniu 1918 r. wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych, pełniąc w nich do października tego roku funkcję dowódcy kadry 4 pułku piechoty i kursu oficerów piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Uzyskał także nominację na komendanta garnizonu i organizatora kursu uzupełnień dla oficerów I Korpusu w Dęblinie.

Od listopada 1918 r. służył w odrodzonym Wojsku Polskim. Był kolejno: dowódcą 4 pułku piechoty, organizatorem i dowódcą 34. pułku piechoty (1918/1919), zastępcą inspektora Szkół Piechoty (1919), szefem sztabu dowództwa Okręgu Generalnego Poznań (1919-1920), dowódcą 31, 20 oraz 22  Brygady Piechoty (1920-1921), dowódcą 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu (1921-1926). W 1924 r. uzyskał stopień generała brygady, a w 1931 r. generała dywizji.

Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, biorąc aktywny udział m.in. w odbiciu Słucka. W 1926 r. poparł przewrót majowy.

Jako II wiceminister spraw wojskowych (1926-1931) W 1931 r. został I wiceministrem spraw wojskowych. Funkcję tę pełnił do maja 1934 r. Był zwolennikiem restrukturyzacji armii, autorem odrzuconego projektu dziesięcioletniej przebudowy wojska (z broniami specjalnymi). Aktywnie działał na rzecz reorganizacji szkół wojskowych.

W latach 1934-1939 pełnił funkcję Inspektora Armii z siedzibą we Lwowie.

15 marca 1939 r. został dowódcą południowego odcinka granicznego na linii Żabie-Dukla. 11 lipca 1939 r. objął dowodzenie nad Armią "Karpaty". Walczył na jej czele w czasie pierwszych dni kampanii polskiej. Następnie, 6 września, został dowódcą Armii "Małopolska". Utworzono ją z połączenia oddziałów Armii "Karpaty" i części Armii "Kraków": Grupy Operacyjnej "Bielsko" (kryptonim "Boruta"), Grupy Operacyjnej "Śląsk" (kryptonim "Jagmin"), Krakowskiej Brygady Kawalerii i 22 Dywizji Piechoty Górskiej.

Przed Armią "Małopolska" postawiono zadanie przeprowadzenia odwrotu i w jego końcowej fazie przejścia do obrony na linii rzek Wisła-San. "Pierwszym warunkiem pomyślnego wykonania odwrotu  jest dyscyplina i zwartość oddziałów, do czego należy dążyć z całą bezwzględnością, nie cofając się przed najsurowszymi karami przewidzianymi prawami wojennymi (). Maszerować możliwie nocą, skupionymi siłami, pozycje na dzień wybierając w obszarach zalesionych lub za przeszkodami, bronić
się w zwartych grupach z dążeniem do przeciwstawienia się w pierwszym rzędzie broni pancernej" - brzmi rozkaz operacyjny wydany Armii "Małopolska" przez gen. Fabrycego 7 września.

11 września próba utrzymania linii Sanu nie powiodła się. Dzień później gen. Fabrycy przestał być dowódcą Armii "Małopolska" (dowodzenie nad nią, w ramach tzw. Frontu Południowego, objął gen. Kazimierz Sosnkowski). "Tego dnia wraz ze sztabem armii bez uzasadnionej przyczyny przeniósł się (gen. Fabrycy - PAP) do położonego na głębokich tyłach Lwowa i utracił możliwość dowodzenia" - pisze Piotr Stawecki w "Słowniku biograficznym generałów Wojska Polskiego 1918-1939".

Po pobycie we Lwowie udał się do Naczelnego Dowództwa w Brześciu nad Bugiem. Tam  został mianowany dowódcą obrony Przedmościa Rumuńskiego. Do jego zadań należało utrzymanie przepraw na Dniestrze i walka w rejonie Stanisławów-Stryj. Podejmowane w tym czasie próby odtworzenia Armii "Karpaty" nie powiodły się.

Po agresji Związku Sowieckiego na Polskę, 18 września przekroczył granicę z Rumunią i został internowany. Po przedostaniu się na Bliski Wschód, początkowo służył w Ośrodku Zapasowym Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, a następnie w tzw. Drugiej Grupie w Palestynie.

Po wojnie zamieszkał w Londynie, gdzie brał czynny udział w życiu politycznym emigracji. Pełnił m.in.  funkcje: wiceprezesa Niezależnego Ruchu Społecznego, prezesa Koła Generałów, Pułkowników i Wyższych Dowódców, kanclerza Kapituły Orderu Polonia Restituta.

Zmarł w nocy z 17 na 18 lipca 1958 r. w Londynie. Pochowany został na cmentarzu Hampstead.

W uznaniu zasług wojskowych gen. Fabrycy został odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari, Orderem Polonia Restituta, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Niepodległości, czterokrotnie Krzyżem Walecznych i dwukrotnie francuską Legią Honorową.

PAP/kop
[fot. wikipedia]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook