Jedynie prawda jest ciekawa


Ptaki wracają do miast

10.05.2013

Na wiosnę ptaki przylatują do miast coraz wcześniej, a przyspieszenie terminów ich przylotów jest większe, niż u populacji żyjących w rejonach wiejskich. Potwierdziły to polskie badania prowadzone w Wielkopolsce i na Ziemi Lubuskiej, opisane w "PLOS ONE".

Autorzy badań - naukowcy z Instytutu Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, z Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonogórskiego i z Instytutu Turystyki i Rekreacji w Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sulechowie - chcieli sprawdzić różnice w terminach przylotów ptaków, wracających na lęgi do miast i w rejony wiejskie. Z prowadzonych od dawna w różnych miastach świata badań wynika, że na terenie zabudowanym temperatura powietrza jest wyższa, niż na terenach podmiejskich czy rolniczych. Różnica ta wynosi przeciętnie ok. 2 stopnie.

Na potrzeby badań wykorzystano informacje o ptakach żyjących w różnych siedliskach, gromadzone od 28 lat przez wykwalifikowanych obserwatorów na wsiach i w miastach Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej (w okolicach Poznania, Zielonej Góry, Gorzowa, Leszna i Ostrowa Wielkopolskiego). Obserwowano 18 gatunków, np. pliszki siwe, grzywacze, bociany, kopciuszki, jaskółki dymówki i oknówki, piecuszki, pleszki, słowiki i kukułki.

"Kiedy dwa lata temu zacząłem te dane analizować, rzuciła mi się w oczy ciekawa prawidłowość. Okazało się, że gatunki silnie zurbanizowane zupełnie inaczej reagują na temperaturę, niż pozostałe - powiedział główny autor publikacji, dyrektor Instytutu Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, prof. Piotr Tryjanowski. - To, że ptaki pojawiają się w miastach coraz wcześniej, nie było większym zaskoczeniem, gdyż miasta są cieplejsze, niż ich otoczenie. Zaskakujące okazało się jednak, że żyjące w środowisku miejskim ptaki nabierają coraz większego przyspieszenia, jeśli chodzi o terminy przylotów". Największe przyspieszenie zaobserwowano u kopciuszka. Wyraźnie szybciej przylatują też jaskółki oknówki, zaganiacze i słowiki.

Skala zmian tempa, w jakim ptasia awangarda dociera z migracji na lęgi, jest różna. "Są wręcz gatunki, które z populacji migrujących stały się osiadłe. Na przykład gołębie grzywacze, dawniej wędrowne, które dziś praktycznie pozostały w miastach. Zmiana ta zaszła w ostatnim ćwierćwieczu. U innych gatunków podobne zmiany zachodzą wolniej. Np. kos potrzebował na to stu lat. Teraz nie migruje, jego miejska populacja też jest osiadła" - opowiada prof. Tryjanowski. Zdaniem naukowców w przyszłości trend związany z wcześniejszymi przylotami jeszcze bardziej przyspieszy. Coraz więcej gatunków na stałe przywiąże się do miast. "Gatunki, które się nie przystosują, mogą w tym wyścigu ewolucyjnym przegrać" - mówi naukowiec.

Stawką w wyścigu jest najprawdopodobniej sukces lęgowy ptaków, które nauczyły się żyć w miastach.

"Dzięki temu, że część ptaków przylatuje jeden, dwa tygodnie wcześniej, może tam dłużej przebywać. To zaś oznacza, że często ptaki te zdążą wyprowadzić nawet o jeden lęg więcej i w miastach wykluwa się większa liczba piskląt. Osobniki, które przyszły na świat w mieście, po roku też tam wracają i tak nakręca się cały mechanizm" - tłumaczy prof. Tryjanowski.

Autorzy badania podejrzewają, że podobny mechanizm może występować również w innych miastach na Ziemi.

PAP, lz

[fot: sxc.hu]  


Warto poczytać

  1. sportowcy-dla-niepodleglej 21.05.2018

    Promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej”

    W Centrum Prasowym PAP 21 maja odbyła się promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej” wydanej z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

  2. anna-bikont 21.05.2018

    Anna Bikont z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki

    "Za poszukiwanie prawdy, za dotykanie spraw najtrudniejszych i prawd niewygodnych. Za podjęcie próby ocalenia biografii Ireny Sendlerowej od manipulacji i zakłamania"

  3. pawlikowski 20.05.2018

    Nagroda dla Pawlikowskiego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii

    Nagroda dla Pawła Pawlikowskiego za najlepszą reżyserię podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii - powiedziała w sobotę PAP dziennikarka Patrycja Wanat.

  4. harry-meghan-wedding 19.05.2018

    Sakramentalne "tak" księcia Harrego i Meghan Markle. Czy łączy ich więcej niż myślimy?

    W sobotę 19 maja w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsor książe Harry i amerykańska aktorka Meghan Markle powiedzieli sobie sakramentalne "tak".

  5. tanks 17.05.2018

    VIII Piknik Militarny "Misja Wschód"

    Blisko 1000 rekonstruktorów, ok. 70 rodzajów pojazdów militarnych i rekonstrukcje różnych walk będzie można oglądać podczas VIII Podlaskiego Pikniku Militarnego "Misja Wschód", który rozpocznie się 1 czerwca w Białymstoku.

  6. Twierdza-Przemysl 17.05.2018

    Noc Muzeów - nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl

    Podczas tegorocznej Nocy Muzeów można będzie obejrzeć nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl wykonane w czerwcu 1915 r. 55 fotografii ze zbiorów rodziny Starzewskich z Krakowa zaprezentuje Muzeum Historii Miasta Przemyśla.

  7. lars-von-trier 16.05.2018

    Skandal na festiwalu w Cannes!

    Widzowie zniesmaczeni premierą filmu Larsa von Triera „The house that Jack built”.

  8. przedwojenny-rzeszow 16.05.2018

    Międzywojenny Rzeszów na wystawie fotografii podczas Nocy Muzeów

    Mieszkańców międzywojennego Rzeszowa, ich życie codzienne, scenki rodzajowe, czy wygląd ówczesnych ulic można będzie zobaczyć w Noc Muzeów na wystawie fotografii wykonanych z oryginalnych, szklanych negatywów ze słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego Edwarda Janusza.

CS155fotMINI

Czas Stefczyka 155/2018

PDF (11,86 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook