Jedynie prawda jest ciekawa


Obrazy Tintoretta z Tarnogrodu na Zamku Królewskim

20.11.2017
manieryzm
Obrazy Tintoretta z Tarnogrodu na Zamku Królewskim

Dwa dzieła weneckiego mistrza Domenica Tintoretta, przedstawiające św. Jana Chrzciciela oraz św. Jana Ewangelistę, z kościoła w Tarnogrodzie (Lubelskie) można oglądać w "Galerii jednego obrazu" od 18 listopada do 25 lutego 2018 r. na Zamku Królewskim w Warszawie.

Historia tych obrazów jest jak obfitująca w nagłe zwroty akcji powieść kryminalna. Powstały na zamówienie kanclerza hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego dla kolegiaty w Zamościu. Magnat był także autorem projektu ołtarza: największy obraz przedstawiać miał Zmartwychwstałego Chrystusa ze św. Tomaszem Apostołem - patronem świątyni, malowidła w partiach bocznych św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelistę - patronów fundatora, zaś wizerunek w zwieńczeniu - Boga Ojca.

Zamoyski planował sprowadzić do Polski jakiegoś wybitnego artystę, który ozdobiłby zamojską świątynię, co okazało się trudne. Obrazy zamówiono więc we Włoszech wybierając wenecką pracownię, którą kierował po swym zmarłym w 1594 r. sławnym ojcu Jacopo Tintoretto syn Domenico. Kontrakt został zawarty zapewne pod koniec 1599 r., jednak dopiero w 1604 r. wenecki artysta wywiązał się z zamówienia.

Zamoyski miał specjalne życzenia dotyczące kolorystyki i wymiarów obrazów. Zależało mu między innymi na tym, by obrazy były wykonane na deskach z cedru lub cyprysu, które są bardzo trwałe, włoski malarz użył jednak deski topolowej i tempery. Obrazy dotarły do Zamościa w ostatnim roku życia kanclerza. W 1783 r. roku ołtarz przeniesiono do nowego kościoła parafialnego p.w. Przemienienia Pańskiego w Tarnogrodzie. Obrazy boczne i górny pozostawiono bez zmian, miejsce obrazu centralnego zajęły wizerunki zgodne z wezwaniem tarnogrodzkiego kościoła: Przemienienie Pańskie (kopia z XVII w. znanej z pinakoteki watykańskiej kompozycji Rafaela) i Zwiastowanie NMP.

Przez wieki zapomniano, kto był autorem obrazów z ołtarza, wielokrotnie je przemalowywano i nie łączono już z nazwiskiem Tintoretta. Dopiero w 1962 roku poddano je konserwacji w Pracowni Konserwacji Zabytków w Warszawie. Okazało się, że obraz przedstawiający Boga Ojca jest dziełem z XVIII w., kopią umieszczoną w ołtarzu, w miejsce zapewne zniszczonego oryginału. Dwa pozostałe obrazy był przemalowane. Po usunięciu warstwy malarskiej z XVIII w. ukazały się oryginały, w których rozpoznano prace weneckiego artysty. Użyta przez niego deska topolowa była zniszczona przez korniki i konieczna była zmiana podłoża. Każdy z obrazów przeniesiony został na płytę wiórową, oklejoną z obu stron dwukrotnie okleiną topolową.

Po konserwacji obrazy powróciły do Tarnogrodu i zdobiły ołtarz główny w kościele p.w. Przemienienia Pańskiego do 9 września 1994 r., kiedy dokonano zuchwałej kradzieży. Do dziś dnia nie wiadomo, jak sprawcy dostali się bez włamania do zamykanego na noc kościoła. Policjanci znaleźli linę zakończoną kotwicą, za pomocą której złodzieje mogli spuścić obrazy z balkonu na zewnątrz kościoła. Ślad po malowidłach zaginął, a z powodu niewykrycia sprawców kradzieży postępowanie w tej sprawie umorzono.

Po siedmiu latach, 2 marca 2001 r. we wsi Zbulitów Mały w gminie Wohyń, 5 km od Radzynia Podlaskiego, w opuszczonej zagrodzie, funkcjonariusze Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie odnaleźli dwa obrazy skradzione z kościoła w Tarnogrodzie. Ukryte w stodole pod warstwą słomy, przetrwały w dobrym stanie. Już ze wstępnych ustaleń wynikało, że mogą to być poszukiwane obrazy Domenica Tintoretta a ich oryginalność potwierdził zespół specjalistów - podaje Narodowy Instytut Wystawiennictwa i Ochrony Zbiorów.

Dotychczas warszawska publiczność miała okazję podziwiać malowidła Domenica Tintoretta tylko raz - na wystawie zorganizowanej w 1968 r. czyli jeszcze przed ich kradzieżą, odnalezieniem i późniejszą konserwacją.

 

 (PAP) 

Warto poczytać

  1. sportowcy-dla-niepodleglej 21.05.2018

    Promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej”

    W Centrum Prasowym PAP 21 maja odbyła się promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej” wydanej z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

  2. anna-bikont 21.05.2018

    Anna Bikont z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki

    "Za poszukiwanie prawdy, za dotykanie spraw najtrudniejszych i prawd niewygodnych. Za podjęcie próby ocalenia biografii Ireny Sendlerowej od manipulacji i zakłamania"

  3. pawlikowski 20.05.2018

    Nagroda dla Pawlikowskiego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii

    Nagroda dla Pawła Pawlikowskiego za najlepszą reżyserię podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii - powiedziała w sobotę PAP dziennikarka Patrycja Wanat.

  4. harry-meghan-wedding 19.05.2018

    Sakramentalne "tak" księcia Harrego i Meghan Markle. Czy łączy ich więcej niż myślimy?

    W sobotę 19 maja w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsor książe Harry i amerykańska aktorka Meghan Markle powiedzieli sobie sakramentalne "tak".

  5. tanks 17.05.2018

    VIII Piknik Militarny "Misja Wschód"

    Blisko 1000 rekonstruktorów, ok. 70 rodzajów pojazdów militarnych i rekonstrukcje różnych walk będzie można oglądać podczas VIII Podlaskiego Pikniku Militarnego "Misja Wschód", który rozpocznie się 1 czerwca w Białymstoku.

  6. Twierdza-Przemysl 17.05.2018

    Noc Muzeów - nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl

    Podczas tegorocznej Nocy Muzeów można będzie obejrzeć nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl wykonane w czerwcu 1915 r. 55 fotografii ze zbiorów rodziny Starzewskich z Krakowa zaprezentuje Muzeum Historii Miasta Przemyśla.

  7. lars-von-trier 16.05.2018

    Skandal na festiwalu w Cannes!

    Widzowie zniesmaczeni premierą filmu Larsa von Triera „The house that Jack built”.

  8. przedwojenny-rzeszow 16.05.2018

    Międzywojenny Rzeszów na wystawie fotografii podczas Nocy Muzeów

    Mieszkańców międzywojennego Rzeszowa, ich życie codzienne, scenki rodzajowe, czy wygląd ówczesnych ulic można będzie zobaczyć w Noc Muzeów na wystawie fotografii wykonanych z oryginalnych, szklanych negatywów ze słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego Edwarda Janusza.

CS155fotMINI

Czas Stefczyka 155/2018

PDF (11,86 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook